Droga do podniesienia konkurencyjności gmin

Z niemal 70 mld euro około połowy jest przeznaczone dla samorządów, które dodatkowo pośrednio korzystają z rezultatów projektów realizowanych w ich regionie przez przedsiębiorców.

Z dotychczasowych analiz wpływu funduszy strukturalnych na dynamikę wzrostu gospodarczego wynikało, że jego najwyższy wzrost powinien mieć miejsce w latach 2010-2014. Prognozowano, iż tempo wzrostu PKB może być wówczas wyższe dzięki funduszom europejskim o 1,3-3 pkt proc. MRR przygotowywało analizy w okresie przed kryzysem gospodarczym, który wpłynie negatywnie na osiągalność tych wskaźników. Pojawi się także pytanie, na ile realne jest założenie przyjęte dla tempa zmniejszania się dystansu dzielącego gospodarkę Polski od przeciętnego poziomu rozwoju Unii. W 2003 roku PKB (liczony według parytetu siły nabywczej) w przeliczeniu na mieszkańca stanowił 49 proc. przeciętnej UE-27. Plany zakładały, że przy 6-proc. wzroście gospodarczym możemy zbliżyć się do średniej UE (75 proc.) już w 2017 roku.

Abstrahując od sytuacji gospodarczej, jednym z czynników warunkujących osiąganie zamierzonych wskaźników wzrostu jest tempo i sposób, w jaki wykorzystywane są dostępne fundusze. Ważne, by były wydawane w przemyślany sposób na te projekty, które wpływają na podniesienie konkurencyjności.

W realizacji każdego planu kluczowe jest wytyczenie strategicznych uwarunkowań jego realizacji. Fundusze europejskie w gminie powinny służyć poprawie warunków życia i działania: mieszkańca i przedsiębiorcy, ale jedynie przemyślane podejście do obu aspektów funkcjonowania gminy daje szanse na sukces. Wielowątkowość społeczno-ekonomiczna procesu podnoszenia konkurencyjności regionu utrudnia zadanie, choć na szczęście praktycznie każde z działań koniecznych dla podniesienia konkurencyjności gminy może zostać pośrednio lub bezpośrednio dofinansowane ze środków europejskich. Kluczowe jest perspektywiczne podejście do planu rozwoju i pozyskiwania dofinansowania na ten cel. Stratedzy gminni winni się także wyzwolić z szablonowego myślenia o źródłach i sposobach finansowania działań rozwojowych, wykraczając poza podstawowe potrzeby o charakterze infrastrukturalnym.

Ważne, by plan działań pozwolił odpowiedzieć na potrzebę budowy konkurencyjności poprzez optymalizacje funkcjonalno-organizacyjne wewnątrz urzędu, ale także w odniesieniu do poprawy jakości usług świadczonych na rzecz interesariuszy urzędów. Istotne jest także podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej samorządów poprzez inwestycje w infrastrukturę przyjazną przedsiębiorcom w formule PPP, jak i bezpośredniego beneficjenta (6.2.2. PO IG) - nie tylko z zamiarem wykorzystania funduszy strukturalnych, lecz także takich źródeł jak EOG, EBI, EBOiR. W okresie spowolnienia gospodarczego wprowadzono wiele instrumentów, które mogą wesprzeć procesy reorganizacji.

Podstawowym celem jest podnoszenie spójności społeczno-gospodarczej. W im bardziej przemyślany sposób będziemy wybierać projekty, tym większe szanse na osiągnięcie wyczekiwanego rezultatu w terminie. Może nawet przed 2017 rokiem?

Magdalena Burnat-Mikosz

partner, Deloitte