Leasing dla samorządów - podstawy prawne umów leasingu

W polskim prawodawstwie definicje leasingu występują w przepisach prawa cywilnego, podatkowego i ustawy o rachunkowości. Każda z tych dziedzin prawa ma stworzone własne kryteria i zasady dotyczące kwalifikacji leasingu i, niestety, nie są one zbieżne. Prowadzi to w wielu przypadkach do istotnych różnic pomiędzy rozliczeniem leasingu na potrzeby podatku dochodowego oraz ksiąg rachunkowych, co w efekcie oznacza, że umowa, która dla celów podatkowych jest umową leasingu operacyjnego (amortyzacja po stronie finansującego) dla celów rachunkowych może być umową leasingu finansowego (amortyzacja po stronie korzystającego).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jednostki samorządu terytorialnego (jst) podlegają zwolnieniu z podatku w zakresie dochodów określonych w przepisach ustawy o dochodach tych jednostek. Tym samym, co do zasady, samorządy podlegają tej ustawie i wszelkie klasyfikacje dokonane na podstawie ustawy o podatku dochodowym, w tym dotyczące leasingu, będą miały zastosowanie.

W ustawie mamy dwa rodzaje leasingu, dla których są określone konsekwencje podatkowe dla Korzystającego i Finansującego (patrz tabela).

Zgodnie z ustawą o rachunkowości (art. 3 pkt 4), jeżeli umowa spełnia co najmniej jeden z siedmiu wymienionych w niej warunków, mamy do czynienia z leasingiem finansowym. Taka klasyfikacja leasingu obowiązuje te podmioty, których sprawozdania finansowe podlegają obowiązkowi badania i ogłaszania w myśl art. 64 ust. 1 ustawy. Jeżeli roczne sprawozdanie korzystającego nie podlega temu obowiązkowi (co występuje w przypadku jst), wówczas może on dokonywać kwalifikacji umów według zasad określonych w przepisach podatkowych i nie stosować zasad określonych w art. 3 pkt 4.

Zgodnie z ustawą o VAT leasing operacyjny jest traktowany jak świadczenie usług, a finansowy - jak dostawa towarów. W konsekwencji w leasingu operacyjnym VAT w wysokości 22 proc. doliczany jest do poszczególnych płatności, natomiast w finansowym - naliczany z góry od sumy płatności leasingowych (według stawki właściwej dla danego środka trwałego).

● umowa zawarta na czas oznaczony - min. 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji (rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne) lub min. 10 lat (nieruchomości)

● suma opłat (bez VAT) = wartość początkowa przedmiotu leasingu

● amortyzacji dokonuje Finansujący

● opłaty leasingowe (kapitał oraz odsetki) kosztem podatkowym u Korzystającego

● umowa zawarta na czas oznaczony

● suma opłat (bez VAT) = wartość początkowa przedmiotu leasingu

● odpisy amortyzacyjne dokonywane przez Korzystającego

● amortyzacji dokonuje Korzystający

● część odsetkowa kosztem podatkowym u Korzystającego

Aleksandra Chrzanowska

zastępca dyrektora Departamentu Rozwoju Biznesu, ING Lease