Powodzianie szybciej załatwią sprawy w urzędach

Od 9 lipca 2010 r. obowiązuje nowa ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r. Wprowadza ona szereg ułatwień dla poszkodowanych mieszkańców gmin, którzy właśnie odbudowują zniszczone nieruchomości. Nowa regulacja przewiduje także możliwości dodatkowego zatrudnienia powodzian przez samorządy.

Zgodnie z nowymi zasadami starosta może zatrudniać w ramach prac interwencyjnych osoby bezrobotne zamieszkałe na terenach dotkniętych powodzią. Środki na wynagrodzenia tych osób będą pochodziły z utworzonej na ten cel rezerwy w Funduszu Pracy. Z niego będą mogli być też wynagradzani pracownicy przedsiębiorstw zniszczonych powodzią, pod warunkiem że pracodawca utrzyma stan zatrudnienia. Takie osoby można jednak zatrudnić przy pracach interwencyjnych tylko przez 12 miesięcy. Obydwa rozwiązania będą funkcjonować do końca 2011 r.

Dodatkowe zatrudnienie mogą znaleźć również osoby prowadzące gospodarstwa rolne o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, ich małżonkowie i domownicy. Także i oni mogą być zatrudniani przy robotach publicznych i pracach interwencyjnych do końca września 2011 r. Skierowanie do prac jest możliwe, pod warunkiem że zalaniu na skutek powodzi uległo co najmniej 30 proc. gospodarstwa rolnego lub upraw działu specjalnego produkcji rolnej albo straty w hodowli prowadzonej w dziale specjalnym produkcji rolnej powstałe na skutek powodzi przekroczyły 30 proc. hodowanych zwierząt.

Starosta może ponadto na wniosek poszkodowanego bezrobotnego przyznać mu prawo do świadczenia w wysokości zasiłku dla bezrobotnych za okres poprzedzający dzień zarejestrowania się tej osoby w powiatowym urzędzie pracy. Jest to możliwe, pod warunkiem że opóźnienie w rejestracji było spowodowane powodzią. Przepisy wprowadziły również prawo do zasiłku dla bezrobotnych przez okres 30 dni w stosunku do poszkodowanych z terenów objętych powodzią, którzy w okresie od 1 maja 2010 r. do 31 lipca 2010 r. utracili prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania.

W przypadku gdy świadczenie przysługuje bezrobotnemu za okres krótszy niż 30 dni, jest wypłacane w 1/30 wysokości zasiłku dla bezrobotnych za każdy dzień przysługiwania. Od świadczenia nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne.

Mieszkańcy terenów powodziowych mogą liczyć także na przyspieszenie pracy w urzędach. To dlatego, że rozpoznawanie spraw związanych z usuwaniem skutków klęski żywiołowej odbywa się w pierwszej kolejności i bez zbędnej zwłoki. Decyzje muszą być wydane nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. W przypadku niedotrzymania takiego terminu obywatelowi będzie służyła skarga do sądu administracyjnego.

W razie stwierdzenia bezczynności urzędników sąd administracyjny będzie mógł wymierzyć opieszałemu organowi grzywnę w wysokości do kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim.

Mieszkańcy terenów dotkniętych klęską żywiołową mają także prawo do zwolnień z opłaty skarbowej dotyczącej dokumentów i czynności podejmowanych w sprawach związanych z powodzią. Są także zwolnieni od podatku dochodowego w przypadku świadczeń otrzymanych na usuwanie skutków powodzi, w tym darowizn oraz przychodów uzyskanych na podstawie omawianej ustawy. Powodzianie, którzy otrzymają z urzędu gminy zaświadczenie potwierdzające status bezrobotnego, są także zwolnieni do końca tego roku z opłaty za wydanie paszportu.

Ustawa upraszcza ponadto procedury administracyjne związane ze zbywaniem nieruchomości należących do Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Jeżeli będą one sprzedawane z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe dla osób poszkodowanych na skutek powodzi, nie musi obowiązywać tutaj tryb przetargowy.

Ustawa zakazuje także stosowania opłat adiacenckich (czyli opłat z tytułu zwiększenia wartości nieruchomości) w przypadku budowy lub odbudowy infrastruktury technicznej na terenach popowodziowych. Stosowanie takich udogodnień zostało ograniczone w czasie do 31 grudnia 2015 r. Gminy mogą też otrzymać granty pokrywające część kosztów budowy mieszkań komunalnych dla powodzian. W tym przypadku zwiększono dofinansowanie kosztów przedsięwzięcia z 30 - 40 proc. do 40 - 50 proc., w zależności od charakteru inwestycji.

Gminy za udział w działaniach ratowniczych zobowiązane są do wypłaty członkom ochotniczej straży pożarnej ekwiwalentu pieniężnego w wysokości nie wyższej niż 1/175 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego przed dniem ustalenia ekwiwalentu. Wysokość ekwiwalentu ma ustalać rada gminy w drodze uchwały. Dla gmin ze względu na ogromny udział jednostek ochotniczej straży pożarnej w działaniach ratowniczych oraz długotrwałość powodzi, a tym samym konieczność prowadzenia działań ratowniczych bez przerwy przez wiele dni, wypłata ekwiwalentu może stanowić znaczne obciążenie. Dlatego jednostki samorządu otrzymają z budżetu państwa dotację w wysokości równej sumie wypłaconych ekwiwalentów.

Wyłączono także ważny rygor określony w art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym kwota dotacji dla jednostek samorządu terytorialnego na dofinansowanie zadań własnych nie może stanowić więcej niż 80 proc. kosztów realizacji zadania. Spowodowane jest to tym, że wiele jednostek samorządu terytorialnego poszkodowanych przez powódź nie jest w stanie wygospodarować w swoich budżetach kwoty odpowiadającej 20 proc. realizowanego zadania. Ponadto środki z Krajowego Funduszu Drogowego mogą zostać przeznaczone na finansowanie remontu, odbudowy lub przebudowy zniszczonych lub uszkodzonych na skutek powodzi dróg krajowych realizowanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.

● Starosta w ramach prac interwencyjnych może zatrudniać osoby bezrobotne zamieszkałe na terenach dotkniętych powodzią przez 12 miesięcy.

● Nie można stosować opłat adiacenckich w przypadku budowy lub odbudowy infrastruktury technicznej na terenach popowodziowych.

● Urzędy muszą załatwiać sprawy związane z usuwaniem skutków powodzi w pierwszej kolejności i bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania.

● Można odstąpić od trybu przetargowego przy sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe dla osób poszkodowanych przez powódź.

Katarzyna Sawicka

dgp@infor.pl

Ustawa z 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r. (Dz.U. z 2010 r. nr 123, poz. 835).