Poszkodowane przez powódź samorządy, zanim dostaną pieniądze, muszą oszacować straty

Czy gminy poszkodowane w powodzi mogą liczyć na finansową pomoc w usuwaniu jej skutków? Jakich procedur muszą dopełnić, aby otrzymać pieniądze.

Samorządy z terenów dotkniętych powodzią mogą liczyć na pieniądze przeznaczone na akcje przeciwpowodziowe, jak zakup paliwa do pomp i pojazdów, środków dezynfekcyjnych czy wynajem autobusów do przewozu ewakuowanych osób oraz na naprawę wałów przeciwpowodziowych i innych urządzeń melioracji wodnej uszkodzonych przez żywioł. Samorządy otrzymują też pieniądze na odbudowę i remonty zniszczonej infrastruktury komunalnej, m.in. dróg, mostów, kładek, przepustów, szkół, przedszkoli i innych budynków użyteczności publicznej.

Aby otrzymać taką pomoc finansową, samorządy muszą najpierw oszacować straty. W tym celu wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu lub zarząd województwa powołuje specjalną komisję, która przygotowuje opis zniszczeń powodziowych oraz wstępnie ocenia wysokość strat. Komisja samorządowa sporządza protokół szkód, który następnie jest weryfikowany przez komisję powołaną przez wojewodę. Po zebraniu meldunków o wysokości strat, szkodach i potrzebach samorządów w zakresie usuwania zniszczeń powodziowych, wojewodowie przekazują listę poszkodowanych jednostek samorządu terytorialnego do ministra spraw wewnętrznych i administracji. Po rozpatrzeniu zgłoszonych potrzeb minister wydaje samorządom promesy. Dokumenty te zawierają m.in. informacje o wysokości dotacji z rezerwy celowej budżetu państwa i określają przeznaczenie środków. Po otrzymaniu promes jednostki mogą przystąpić do udzielania zamówień publicznych na konkretne zadania.

Następnie jednostki samorządu terytorialnego przekazują do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wnioski o dotacje wraz z innymi dokumentami określonymi w załączniku do promesy, m.in. opisem zadania (zestawieniem rzeczowo-finansowym) zawierającym wykaz prac oraz ich cenę, opinią wojewody do wniosku o dotację, kopiami protokołów szkód przygotowanych przez komisję samorządową i wojewódzką.

W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji dokumenty są weryfikowane. Potem sporządzana jest umowa dotacji pomiędzy ministerstwem a samorządem. Przedmiotem umowy jest zadanie polegające na odbudowie lub remoncie obiektu budowlanego określonego we wniosku. Po zakończeniu zadania będącego przedmiotem umowy jednostka samorządu terytorialnego - zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych oraz postanowieniami umowy dotacyjnej - ma obowiązek sporządzić rozliczenie końcowe zadania i dotacji w terminie podanym w umowie.

Samorządy powinny pamiętać, że pieniądze muszą zostać wydane do końca tego roku. Przyznane środki nie przechodzą na kolejne lata.

W celu usunięcia zniszczeń spowodowanych majowo-czerwcową powodzią jednostki samorządu terytorialnego otrzymują dotacje na remonty i odbudowę infrastruktury technicznej do wysokości 100 procent wartości danego zadania. Odpowiednia zmiana w tym zakresie wprowadzona została w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 roku uchwalonej przez Sejm 24 czerwca 2010 r. W przypadku likwidacji innych klęsk żywiołowych samorządy muszą sfinansować co najmniej 20 procent kosztów zadania z własnych budżetów.

Samorządy będą mogły również skorzystać z pieniędzy z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej. Wsparcie ze środków unijnych pozwoli na pokrycie kosztów niezbędnych napraw szkód w infrastrukturze energetycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej, telekomunikacji, transporcie drogowym, służbie zdrowia i szkolnictwie. Pieniądze z Funduszu Solidarności mogą być także przeznaczone na ochronę obiektów dziedzictwa kulturowego i oczyszczanie terenów dotkniętych powodzią.

aj