Wójt musi powołać obwodowe komisje wyborcze

W związku ze zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi gminy czekają kolejne zadania. Muszą one utworzyć obwody głosowania oraz powołać członków obwodowych komisji wyborczych odpowiedzialnych m.in. za ustalenie wyników głosowania w obwodzie i podanie ich do publicznej wiadomości.

Komisja wyborcza jest kolegialnym organem, który ma za zadanie przygotować i przeprowadzić wybory oraz sprawować nadzór nad samym głosowaniem. W Polsce stałym organem wyborczym jest Państwowa Komisja Wyborcza oraz komisarze wyborczy. Dodatkowo organami wyborczymi powoływanymi w związku z zarządzonymi wyborami są odpowiednio okręgowe, rejonowe i terytorialne komisje wyborcze oraz ich obwodowe odpowiedniki. Terytorialnymi komisjami wyborczymi są wojewódzkie, powiatowe i gminne komisje wyborcze.

Można być członkiem tylko jednej komisji wyborczej. Nie mogą być członkami komisji kandydaci na posłów i kandydaci na senatorów, pełnomocnicy wyborczy i pełnomocnicy finansowi komitetów wyborczych oraz mężowie zaufania.

Oznacza to, że jeżeli członek komisji zdecyduje się kandydować w wyborach, traci członkostwo w komisji z dniem podpisania zgody na kandydowanie na posła lub senatora. Tak samo dzieje się, gdy obejmie funkcję pełnomocnika lub męża zaufania. Członkowie komisji wyborczej nie mogą również prowadzić agitacji wyborczej na rzecz poszczególnych kandydatów oraz list kandydatów.

Sam udział w pracach komisji nie jest bezpłatny. Członkom komisji wyborczych przysługują:

● diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów,

● zryczałtowane diety za czas związany z wykonywaniem zadań członka komisji w przypadku członków okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych oraz za czas związany z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania w przypadku członków obwodowych komisji wyborczych.

W przypadku gdy członek okręgowej, rejonowej lub terytorialnej komisji wyborczej nie brał udziału we wszystkich posiedzeniach komisji, przysługująca mu dieta ulega proporcjonalnemu obniżeniu.

Obsługę i techniczno-materialne warunki pracy obwodowych i terytorialnych komisji wyborczych, w tym możliwość wykorzystania techniki elektronicznej, oraz wykonanie zadań związanych z organizacją i przeprowadzeniem wyborów na obszarze gminy, powiatu lub województwa zapewnia odpowiednio wójt, starosta lub marszałek województwa. W praktyce oznacza to, że jednostki organizacyjne sprawujące trwały zarząd nieruchomościami państwowymi i komunalnymi są obowiązane udostępnić bezpłatnie pomieszczenia:

● na wniosek dyrektora właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura Wyborczego - z przeznaczeniem na siedziby okręgowych i terytorialnych komisji wyborczych;

● na wniosek wójta - z przeznaczeniem na siedziby obwodowych komisji wyborczych.

Zadania wykonywane w tym zakresie są zadaniami zleconymi jednostek samorządu terytorialnego.

Obwodowe komisje powołuje spośród wyborców, najpóźniej w 21. dniu przed dniem wyborów, wójt (burmistrz, prezydent miasta). W jej skład wchodzi od sześciu do ośmiu osób spośród kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych komitetów wyborczych lub upoważnione przez nich osoby. Kandydatami do komisji mogą być tylko osoby ujęte w stałym rejestrze wyborców danej gminy. Dodatkowo w skład komisji wyborczej wchodzi jedna osoba wskazana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Z kolei komisje utworzone w zakładach opieki zdrowotnej, domach pomocy społecznej, zakładach karnych, aresztach śledczych oraz oddziałach zewnętrznych takich zakładów i aresztów tworzy od czterech do sześciu osób spośród kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych oraz jedna osoba wskazana przez wójta. Ostatni z kandydatów musi być pracownikiem jednostki, w której utworzony jest obwód.

Pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego lub upoważniona przez niego osoba mogą zgłosić do każdej komisji tylko po jednym kandydacie. Zgłoszenia dokonuje się najpóźniej w 23. dniu przed dniem wyborów.

Samo zgłoszenie kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych jest dokonywane na druku, którego wzór stanowi załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie powoływania obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania utworzonych w kraju, w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

W zgłoszeniu podaje się: nazwę komitetu wyborczego, imię i nazwisko, miejsce zamieszkania oraz numer PESEL kandydata, numer obwodu, jego siedzibę oraz oświadczenie kandydata, że wyraża zgodę na powołanie w skład wskazanej komisji. Składy obwodowych komisji wyborczych wójt (burmistrz, prezydent miasta) podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości przez wywieszenie wykazu w siedzibie urzędu gminy (miasta) i umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej. Składy poszczególnych komisji są wywieszane również w ich siedzibach.

W wypadku zgłoszenia więcej niż ośmiu kandydatów skład osobowy komisji ustala się w drodze publicznego losowania przeprowadzonego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Informację o miejscu, dacie i godzinie przeprowadzenia losowania wójt podaje do publicznej wiadomości co najmniej na dwa dni przed dniem losowania, wywieszając zawiadomienie w swojej siedzibie, w miejscu ogólnodostępnym oraz umieszczając je w Biuletynie Informacji Publicznej.

Losowania członków komisji spośród kandydatów zgłoszonych do danej komisji dokonuje się odrębnie dla każdej komisji. Powinno uczestniczyć w nim po jednym kandydacie zgłoszonym przez każdego pełnomocnika wyborczego do danej komisji. Losowanie przeprowadza się w ten sposób, że nazwiska kandydatów uczestniczących w losowaniu oznacza się numerami, informując o tym obecnych przy losowaniu. Do jednakowych, nieprzezroczystych kopert wkłada się kartki z wpisanymi numerami odpowiadającymi numerom, którymi oznaczono nazwiska kandydatów. Po wymieszaniu kopert losuje się osiem z nich, a w przypadku komisji w obwodach odrębnych - sześć z nich. Wylosowane numery są odczytywane i okazywane obecnym przy losowaniu. Odczytywane są również imiona i nazwiska kandydatów oznaczonych tymi numerami. Czynności losowania mogą prowadzić pod nadzorem wójta inne osoby przez niego upoważnione.

Z przeprowadzonego losowania sporządza się protokół, w którym wymienia się datę i godzinę losowania, osoby je przeprowadzające oraz odrębnie dla każdej komisji jej numer i siedzibę, liczbę kandydatów, spośród których przeprowadzono losowanie, a także imiona i nazwiska osób wylosowanych do składu komisji. Po przeprowadzeniu losowania wójt powołuje w skład komisji wylosowanych kandydatów oraz osobę wskazaną przez siebie.

Jeżeli natomiast liczba kandydatów zgłoszonych jest mniejsza niż sześć, uzupełnienia składu komisji do jej minimalnego składu dokonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) spośród osób ujętych w stałym rejestrze wyborców tej gminy.

Pierwsze posiedzenie komisji organizuje wójt lub burmistrz (prezydent miasta). Obwodowa komisja wyborcza wybiera na nim spośród siebie przewodniczącego i jego zastępcę. Skład komisji podaje się do wiadomości publicznej w sposób zwyczajowo przyjęty. W obecnych wyborach do 16 września wójt będzie przyjmował zgłoszenia kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych, natomiast 18 września upłynie termin na ich powoływanie. Informacja o składzie komisji powinna zawierać jej numer, adres siedziby oraz imiona, nazwiska i miejsca zamieszkania (miejscowości) osób powołanych w jej skład.

Do 4 września 2011 r. rady gmin obowiązane są utworzyć na wniosek wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) również odrębne obwody głosowania w szpitalach, zakładach pomocy społecznej, zakładach karnych i aresztach śledczych oraz ich oddziałach zewnętrznych, domach studenckich i zespołach tych domów oraz ustalić ich granice, siedziby i numery.

Zgodnie z ustawowymi wymogami w jednostkach opieki zdrowotnej i społecznej, zakładach karnych i aresztach obwody należy utworzyć zawsze, jeżeli w dniu wyborów będzie tam przebywać co najmniej 15 wyborców. Z kolei obwody głosowania w domach studenckich lub zespołach tych domów są tworzone, jeżeli zamierza przebywać w nich w dniu głosowania co najmniej 50 wyborców i zgodę na utworzenie obwodu potwierdzi rektor uczelni. Zmiany dotyczące obwodów głosowania wymagają podjęcia uchwał przez rady gmin.

● zrzeczenia się członkostwa,

● odwołania,

● śmierci członka komisji,

● utraty prawa wybierania lub niefigurowania w stałym rejestrze wyborców danej gminy.

● przeprowadzenie głosowania w obwodzie,

● czuwanie w dniu wyborów nad przestrzeganiem prawa wyborczego w miejscu i czasie głosowania,

● ustalenie wyników głosowania w obwodzie i podanie ich do publicznej wiadomości,

● przesłanie wyników głosowania do właściwej komisji wyborczej.

@RY1@i02/2011/168/i02.2011.168.207.0003.001.jpg@RY2@

Łukasz Sobiech

lukasz.sobiech@infor.pl

Ustawa z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 112 z późn. zm.).

Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z 11 kwietnia 2011 r. w sprawie powoływania obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania utworzonych w kraju, w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. nr 30, poz. 345).