Infrastruktura budowana za kredyty i obligacje

Jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z ustawą o finansach publicznych mogą zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować papiery wartościowe na pokrycie przejściowego deficytu, pokrycie planowanego deficytu, a także na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań i wyprzedzające finansowanie zadań finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE.

Samorządy, ogłaszając przetargi na finansowanie wskazują jeden z powyższych celów, czasami tylko uszczegółowiając, że środki te zostaną wykorzystane m.in. na konkretną inwestycję. Dodatkowo, często jeden kredyt (na pokrycie planowanego deficytu w danym roku) jest wykorzystywany do finansowania kilku lub kilkunastu inwestycji, gdyż tak to wynika z konstruowania gminnego budżetu, m.in. planowania zadań inwestycyjnych do realizacji w danym roku, oszacowania zapotrzebowania na kapitał w danym roku i zaciągnięcia zobowiązania. Zdarza się też, że kilka kredytów finansuje kolejne etapy tej samej inwestycji.

Bankowy gigant w gminach

Zgodnie z metodyką NBP udział PKO Banku Polskiego w finansowaniu samorządów kredytami wynosi 17 proc. Ponadto PKO Bank Polski jest rynkowym liderem, jeśli chodzi o emisje obligacji komunalnych. Jego udział w zadłużeniu jednostek samorządu terytorialnego (JST) wynosi 29,7 proc.

Najczęstsze inwestycje infrastrukturalne, które gminy finansują z udziałem kredytów z PKO BP, to: drogi, wodociągi i kanalizacja (często realizowane przez spółki samorządowe) oraz inwestycje turystyczno-sportowe, tj. ścieżki rowerowo-spacerowe, promenady, baseny, boiska, stadiony, amfiteatry i przystanie.

Dodać jednak trzeba, że niemal wszystkie te projekty są realizowane z udziałem środków unijnych. Inwestycje infrastrukturalne są projektami złożonymi i wymagają dużych środków finansowych, dlatego też samorządy decydują się pozyskać na nie unijne dofinansowanie.

Z danych PKO BP wynika, że najwięcej z finansowania banku korzystają samorządy z województwa łódzkiego, mazowieckiego, małopolskiego, dolnośląskiego, wielkopolskiego.

Jednocześnie wychodząc naprzeciw oczekiwaniom samorządów, PKO BP oferuje wykup wierzytelności z odroczonym terminem spłaty, co pozwala jednostkom samorządu terytorialnego na wybór w jednym postępowaniu przetargowym wykonawcy inwestycji oraz banku finansującego.

Obligacje na miejskie projekty

Samorządy śmiało dziś korzystają nie tylko z bezpośredniego finansowania przez banki, ale sięgają po bardziej wyrafinowane instrumenty finansowe. Jednym z popularniejszych są obligacje emitowane przez gminy pod konkretne projekty infrastrukturalne.

Największym organizatorem i gwarantem takich emisji od lat jest bank Pekao SA. Przykładów takiego współfinansowania poprzez środki uzyskane z emisji papierów dłużnych, na które warto zwrócić uwagę, jest kilka. I tak emisja obligacji o wartości 301 mln zł ma sfinansować zakup taboru komunikacyjnego dla MZA w Warszawie. Program obejmuje lata 2012-2015. Z kolei emisja 615 mln zł organizowana i gwarantowana przez Pekao SA pomoże rozbudować i zmodernizować infrastrukturę Portu Lotniczego w Krakowie.

Samorząd Bydgoszczy zdecydował się obligacjami sfinansować projekt budowy nowej linii tramwajowej oraz zakup taboru. Obligacje o wartości 222,3 mln zł wyemitowała miejska spółka Tramwaj Fordon Sp. z.o.o. W tym przypadku bank był tu organizatorem i gwarantem emisji.

Poza tym Pekao SA organizowała dla szczecińskiej spółki Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Sp. z o.o. emisję związaną z utylizacją odpadów oraz gospodarką ściekową w Olkuszu i sąsiednich miejscowościach.

Linie kredytowe dla miast

Jednostki samorządu terytorialnego śmiało korzystają również z długo- i krótkoterminowych kredytów. Lista miast kredytobiorców w portfelu kredytowym Pekao SA jest długa. Są na niej m.in. Olsztyn, Poznań, Łódź, Bydgoszcz, Wrocław, Grudziądz oraz województwo pomorskie. Jak wynika z danych banku wielkość tych kredytów sięga od 5 mln zł do blisko 130 mln zł.

Dariusz Styczek