Metropolia nowym typem JST? Powiaty przeciwne
Powstanie krakowskiego związku metropolitalnego i wyposażenie go w uprawnienie do wydawania aktów prawa miejscowego – to zakłada senacki projekt ustawy, który został wniesiony do Sejmu. Związek Powiatów Polskich (ZPP) uważa, że to zbyt duża ingerencja w ustrój samorządu terytorialnego, a autorzy projektu nie odpowiadają na pytanie, czy nie spowoduje to krzyżowania się kompetencji różnych szczebli władz lokalnych, jeśli się weźmie pod uwagę, że metropolia miałaby zyskać uprawnienia m.in. w takich obszarach jak edukacja czy transport publiczny.
Krakowski związek metropolitalny miałby powstać na bazie działającego Stowarzyszenia Metropolia Krakowska i zrzeszać 15 gmin skupionych wokół Krakowa. Projektodawcy podkreślają, że metropolia mogłaby lepiej sobie radzić z wyzwaniami demograficznymi czy gospodarczymi, które wykraczają poza granice administracyjne gmin i powiatów. Byłoby to o tyle łatwiejsze, że przepisy zapewniają metropolii finansowanie na poziomie 10 proc. wpływów z PIT od podatników zamieszkujących na obszarze związku (w roku utworzenia metropolii – 0,2 proc.). Projekt ustawy o krakowskim związku metropolitalnym bazuje na rozwiązaniach obowiązujących już w ustawie z 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2578), na podstawie której działa Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. Ta krakowska ma jednak zyskać również kompetencje w zakresie stanowienia prawa.
– Nie tworzymy, tak jak nie tworzyliśmy w przypadku metropolii łódzkiej czy działającej metropolii zagłębiowsko-śląskiej, czy też metropolii trójmiejskiej, żadnego nowego szczebla samorządu terytorialnego – zapewniał podczas jednego ze wspólnych posiedzeń senackich komisji ustawodawczej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej senator Bogdan Klich, jeden z inicjatorów projektu. Innego zdania jest jednak ZPP, który zwraca uwagę, że art. 14 ust. 1 pkt 1 projektu daje metropolii kompetencje wydawania aktów prawa miejscowego. „Jest to rozwiązanie, które de facto ustanawia w Polsce nowy typ jednostki samorządu terytorialnego, gdyż wszystkie dotychczasowe szczeble – tj. gminy, powiaty i województwa są wyposażone w prawo uchwalania aktów prawa miejscowego będących, zgodnie z Konstytucją, źródłami prawa powszechnie obowiązującego” – wskazują powiaty. Według ZPP takie rozwiązanie budzi wątpliwości ustrojowe. Samorządowcy uważają, że w ocenie skutków regulacji nie przeanalizowano, czy takie umocowanie metropolii nie spowoduje sporów kompetencyjnych w różnych obszarach funkcjonowania JST, jak edukacja czy transport publiczny. „W pierwotnym projekcie ustawy, który wniesiono do Senatu, tego przepisu nie było. Wydawania aktów prawa miejscowego nie przewiduje również ustawa o związku metropolitalnym w województwie śląskim” – podkreśla ZPP.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.