Kiedy gmina płaci za pobyt w DPS

Pobyt w domu pomocy społecznej (DPS) jest płatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Obowiązek ponoszenia tych kosztów ciąży najpierw na mieszkańcu DPS, przy czym na ten cel nie może być przeznaczone więcej niż 70 proc. jego dochodu, np. emerytury, renty. Jeżeli dochód ten nie pokrywa całkowicie wysokości opłaty, do jej uzupełnienia są zobowiązani następujący członkowie rodziny: małżonek, zstępni oraz wstępni tej osoby. Dopiero, gdy tych osób nie ma lub nie mogą ponosić opłaty, brakującą część kosztów utrzymania opłaca gmina.

Gmina przeprowadza z członkami rodziny wywiad środowiskowy, który określa ich sytuację rodzinną, majątkową i dochodową. Na tej podstawie jest ustalana wysokość opłaty. Jednak zgodnie z przepisami członkowie rodziny są zobowiązani do współpłacenia za umieszczenie w DPS, jeżeli ich miesięczny dochód jest wyższy niż 250 proc. kryterium dochodowego w pomocy społecznej (877 zł dla rodziny i 1,1 tys. dla osoby samotnej), ale dodatkowo kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 250 proc. kryterium. Ponadto członkowie rodziny mogą być całkowicie lub częściowo zwolnieni z takiego dofinansowania m.in. jeżeli utrzymują się z jednego wynagrodzenia, ponoszą już koszt umieszczenia w DPS lub ośrodku wsparcia innego członka rodziny.

W przypadku niewywiązywania się przez małżonka, dzieci lub rodziców mieszkańca DPS z obowiązku wnoszenia opłat, są one zastępczo wnoszone przez gminę, która wydała decyzję o skierowaniu osoby do DPS. Gmina ma też prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (SN) z 29 października 2009 (sygn. akt III CZP 77/09), uprawnienie gminy do dochodzenia zwrotu tych wydatków nie zostało ograniczone warunkiem zawarcia z osobami zobowiązanymi umowy ustalającej wysokość opłaty. Mogą one jednak odmówić jej zawarcia. Jednocześnie SN stwierdził, że gmina nie może dochodzić zaległości z tytułu poniesionych opłat na drodze sądowej, bo w sprawach pomocy społecznej zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

michalina.topolewska@infor.pl

Art. 61, 63, 103 i 104 ustawy z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 175 poz. 1362 z późn. zm.).