Kiedy mamy do czynienia z ulepszeniem środka trwałego

dyrektor państwowej jednostki budżetowej

W przypadku zakupu dysku zewnętrznego do komputera działanie to nie będzie stanowić ulepszenia ze względu na kwotę poniesionych nakładów. W przypadku wymiany stolarki okiennej w budynku mamy do czynienia z remontem (czyli przywróceniem utraconej wartości użytkowej). Natomiast pozyskanie całej kondygnacji na powierzchnię biurową na pewno stanowi ulepszenie, gdyż wartość użytkowa budynku wzrasta.

Wartość początkowa środka trwałego ulega podwyższeniu w przypadku dokonania jego ulepszenia. Należy je sfinansować z wydatków inwestycyjnych w przeciwieństwie do remontu, który finansowany jest z wydatków bieżących i nie powoduje zwiększenia wartości początkowej środka.

Pojęcie ulepszenia zostało uregulowane w ustawie o rachunkowości. Zgodnie z art. 31 ust. 1 wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego powiększają koszty jego ulepszenia, polegającego na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji i powodującego, że wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia przewyższa posiadaną przy przyjęciu do używania wartość użytkową.

Przepis wskazuje, że ową wartość użytkową mierzyć można: okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy pomocy ulepszonego środka trwałego, kosztami eksploatacji, innymi miarami.

Remont

Istota remontu uregulowana została z kolei w ustawie z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623). Należy przez niego rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Jak odróżnić

Zasadniczą różnicą pomiędzy ulepszeniem środka trwałego a jego remontem jest cel, w jakim dokonuje się określonych działań (robót) na środku trwałym. Jeśli celem jest podniesienie wartości użytkowej środka trwałego np. poprzez wydłużenie okresu jego używania czy też znaczne obniżenie kosztów eksploatacji, to mamy do czynienia z ulepszeniem. Jeśli jednak dane działanie podjęte jest w celu przywrócenia pierwotnej wartości użytkowej, którą środek trwały utracił w wyniku zużycia, to jest to niewątpliwie remont, nawet jeśli użyte materiały budowlane są innej generacji i znacznie wyższej jakości (np. wymiana zużytej stolarki okiennej).

Pewną wskazówką może być też kwota poniesionych nakładów, ponieważ o ulepszeniu mówimy dopiero wtedy, kiedy koszty podjętych działań na środku trwałym są wyższe niż 3500 zł. Jeśli poniesione nakłady nie przekraczają tej kwoty, to jest to remont.

Nie zmienia to jednak tego, że działania o znacznej wartości (np. kilkuset tysięcy złotych) nadal mogą być wydatkami o charakterze remontowym, finansowanymi z paragrafu 427. Jak już wspomniano, decydujący jest cel ich poniesienia.

Mimo przytoczonych wyżej uregulowań prawnych ulepszenie środków trwałych sprawia w praktyce pewien problem, ponieważ w pewnej części jest to kwestia uznaniowa osób podejmujących decyzję w jednostce budżetowej (co według nich podwyższa wartość użytkową danego środka trwałego, a co nie).

Ewidencyjnie również jest istotna różnica pomiędzy ulepszeniem a remontem, ponieważ ulepszenie ewidencjonowane jest jak inwestycje [przykład 1], natomiast remont jak wydatki bieżące [przykład 2].

PRZYKŁAD 1

Księgowanie ulepszenia

Jednostka budżetowa wykonała termomodernizację budynku polegającą na dociepleniu budynku, wykonaniu elewacji i wymianie stolarki okiennej. Koszt termomodernizacji 520 000 zł. Wykonawca zgodnie z umową wystawił dwie faktury częściowe na 220 000 zł i 300 000 zł.

@RY1@i02/2013/044/i02.2013.044.00800030s.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Faktura częściowa za wykonane prace termomodernizacji - 220 000 zł

2. Faktura częściowa za wykonane prace termomodernizacji - 300 000 zł

3. Zwiększenie wartości początkowej środka trwałego (budynku) wskutek ulepszenia - 520 000 zł

4. Zapłata za wykonaną termomodernizację - 520 000 zł

5. Równowartość wydatków dokonanych na sfinansowanie inwestycji (księgowanie równoległe do księgowania zapłaty za zakupiony środek trwały)

6. Przeksięgowanie na koniec roku salda konta 810 na fundusz jednostki (zgodnie z zasadami określonymi w przepisach)

PRZYKŁAD 2

Ewidencja remontu

Jednostka budżetowa wykonała remont elewacji ze względu na całkowite jej zniszczenie. Koszt robót 210 000 zł

@RY1@i02/2013/044/i02.2013.044.00800030s.102.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Faktura za wykonane prace remontowe - 210 000 zł

2. Zapłata za wykonane prace remontowe - 210 000 zł

TABELA. SPOSOBY KWALIFIKACJI

W urzędzie zaadaptowano dotychczasowe pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 10 m 2 na składnicę akt (koszty 5820 zł)	remont	Działanie spowodowało powstanie pomieszczenia o nowej funkcjonalności, jednak trudno tu mówić o wzroście z tego powodu wartości użytkowej całego środka trwałego, jakim jest budynek.
W urzędzie zaadaptowano dotychczasowe pomieszczenie magazynowe na pomieszczenie biurowe (koszty 2250 zł)	remont	jw. Ponadto decydująca jest tutaj wysokość poniesionych nakładów. W przypadku kwoty niższej niż 3500 zł nie mamy do czynienia z ulepszeniem.
Położono sieć komputerową w skrzydle budynku dotychczas niezinformatyzowa nym (koszt 32 000 zł).	ulepszenie	Działanie dotyczy znacznej części budynku. Dostępność sieci kompterowej w całym skrzydle budynku niewątpliwie dodatnio wpływa na wartość użytkową obiektu.
Wymieniono stolarkę okienną w części budynku ze względu na zużycie dotychczasowej (przestała spełniać swoje podstawowe funkcje). Koszt 12 400 zł	remont	Mimo kosztów wyższych niż 3500 zł podjęte działania miały na celu przywrócenie stanu pierwotnego.
Przeprowadzono termomodernizację budynku (koszt 350 000 zł)	ulepszenie	Niewątpliwie działanie to wpłynie na wydłużenie okresu używania budynku oraz na koszty jego eksploatacji. Wartość użytkowa budynku wzrośnie, mamy więc ulepszenie.
Wymiana pokrycia dachowego (koszt 420 000 zł)	ulepszenie lub remont	W tym przypadku istotny jest cel w jakim dokonano wymiany. Jeśli dach zmieniany jest w związku ze zużyciem i niespełnianiem swojej funkcji przez poprzednie pokrycie to będzie to remont. Jeśli jednak pokrycie dachowe wymieniane jest np. w celu obniżenia kosztów eksploatacji budynku, może być również ulepszeniem.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 128, poz. 861 z późn. zm.).

@RY1@i02/2013/044/i02.2013.044.00800030s.804.jpg@RY2@

Masz pytanie? Napisz: magdalena.sobczak@infor.pl