Prawo do nagrody jubileuszowej ustala się po zsumowaniu okresów zatrudnienia

Zasady wynagradzania pracowników samorządowych zostały określone w ustawie z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa o pracownikach samorządowych). Zgodnie z jej art. 36 ust. 2 do podstawowych składników wynagrodzenia należy wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę, nagroda jubileuszowa oraz jednorazowa odprawa w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Fakultatywnymi składnikami wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę są dodatek specjalny oraz dodatek funkcyjny.

Nagroda jubileuszowa jest wypłacana po osiągnięciu przez pracownika określonych lat zatrudnienia, w wysokości odpowiadającej określonemu procentowi wynagrodzenia zasadniczego. Ma ona charakter świadczenia obligatoryjnego, musi zostać przyznana i wypłacona każdemu pracownikowi samorządowemu, który nabył do niej prawo.

Wraz z osiągnięciem 20-letniego stażu pracy przysługuje prawo do pierwszej nagrody jubileuszowej. Na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy pracownikom samorządowym przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości:

● 75 proc. wynagrodzenia miesięcznego - po 20 latach pracy,

● 100 proc. wynagrodzenia miesięcznego - po 25 latach pracy,

● 150 proc. wynagrodzenia miesięcznego - po 30 latach pracy,

● 200 proc. wynagrodzenia miesięcznego - po 35 latach pracy,

● 300 proc. wynagrodzenia miesięcznego - po 40 latach pracy,

● 400 proc. wynagrodzenia miesięcznego - po 45 latach pracy.

Prawo do nagrody jubileuszowej ustala się na podstawie zsumowanych zakończonych okresów zatrudnienia pracownika, a także trwającego zatrudnienia. Do okresów pracy uprawniających do nagrody jubileuszowej wlicza się wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 38 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych). Pod uwagę bierze się również okresy, które podlegają zaliczeniu na podstawie przepisów szczególnych. Do okresu uprawniającego pracownika do nagrody jubileuszowej wliczane są zatem:

● okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie,

● zakończone okresy zatrudnienia (czyli świadczenia pracy na podstawie umowy o pracę),

●okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Na mocy art. 1 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy pewne okresy podlegają wliczeniu do stażu pracy. Chodzi tu o przypadające:

● przed 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16. roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,

● po 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w myśl przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Pracownikowi, który jednocześnie pozostaje w więcej niż jednym stosunku pracy, do okresu uprawniającego do nagrody jubileuszowej wlicza się tylko jeden z nich (par. 8 ust. 2 rozporządzenia o wynagrodzeniach pracowników samorządowych). Dlatego do okresu pracy uprawniającego pracownika do nagrody jubileuszowej u jednego pracodawcy nie będzie brany pod uwagę okres dodatkowego, a niezakończonego stosunku pracy wykonywanego u innego pracodawcy.

Jeżeli pracownikowi na wykonywanie pracy w urzędzie lub jednostce samorządowej udzielono urlopu bezpłatnego, to do okresu uprawniającego do nagrody jubileuszowej należy wliczyć takiemu pracownikowi również okres zatrudnienia u tego pracodawcy, który urlopu udzielił, do dnia jego rozpoczęcia (par. 8 ust. 3 rozporządzenia o wynagrodzeniach pracowników samorządowych).

Podstawę wymiaru nagrody jubileuszowej należy ustalać, jak nakazuje art. 38 ust. 4 ustawy zgodnie z zasadami obowiązującymi przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Są one zawarte w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop, a także rozporządzeniu w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Podstawę obliczenia wysokości nagrody jubileuszowej stanowi wynagrodzenie przysługujące pracownikowi samorządowemu w dniu nabycia prawa do nagrody, a jeżeli dla pracownika jest to korzystniejsze - wynagrodzenie przysługujące mu w dniu jej wypłaty.

Przy obliczaniu wysokości nagrody jubileuszowej składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do nagrody. Natomiast składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do nagrody, uwzględnia się w średniej wysokości z tego okresu (par. 17 ust. 1 rozporządzenia urlopowego). Czyli ustalając podstawę wymiaru nagrody jubileuszowej, nie należy jej dzielić przez współczynnik ekwiwalentowy, lecz poprzestać na ustaleniu średniej arytmetycznej miesięcznej (uchwała SN z 9 maja 2010 r., III ZP 12/00, OSNP 2000/22/806). Następnie tak uzyskaną średnią należy pomnożyć przez wysokość procentową nagrody jubileuszowej przysługującej pracownikowi.

Do podstawy wymiaru nagrody jubileuszowej należnej pracownikowi samorządowemu otrzymującemu wyłącznie składniki wynagrodzenia w stałych stawkach miesięcznych włączamy wszystkie te składniki - w kwocie należnej mu według umowy w dniu nabycia prawa do nagrody, a jeśli jest to dla niego korzystniejsze - w dniu wypłaty tego świadczenia (par. 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych). W przypadku, gdyby pracownik uzyskał prawo do nagrody jubileuszowej, będąc zatrudnionym w innym wymiarze czasu pracy niż w dniu jej wypłaty, podstawę wymiaru nagrody stanowi wynagrodzenie należne w dniu nabycia prawa do nagrody (par. 8 ust. 7 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych).

Obliczając wysokość przysługującej nagrody jubileuszowej, należy kierować się zasadą, że zatrudniony powinien otrzymać nagrodę jubileuszową w wysokości wynagrodzenia, jakie uzyskałby, gdyby w tym czasie pracował.

Wypłata nagrody powinna nastąpić niezwłocznie po nabyciu przez pracownika samorządowego prawa do niej. Od tej zasady istnieje jeden wyjątek. W razie ustania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub na emeryturę pracownikowi samorządowemu, któremu do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej brakuje mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy, nagrodę tę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy (par. 8 ust. 8 rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych).

Jeżeli w aktach osobowych brak jest odpowiedniej dokumentacji, warunkiem ustalenia prawa do nagrody jubileuszowej jest udokumentowanie przez pracownika samorządowego prawa do tej nagrody.

W październiku 2011 r. pracownik uzyskał prawo do nagrody jubileuszowej za 30 lat pracy. Otrzymuje on stałe wynagrodzenie w wysokości 1600 zł, ponadto otrzymuje stałą premię w wysokości 110 zł i dodatek stażowy w wysokości 320 zł. Ustalono podstawę wymiaru nagrody:1600 zł + 110 zł + 320 zł = 2030 zł. Następnie ustalono wysokość przysługującej nagrody za 30 lat pracy: 2030 zł x 150% = 3045 zł.

Wójt gminy, który wykorzystując swoje stanowisko, pobrał nienależne świadczenie - nagrodę jubileuszową za 35 lat pracy, powinien nagrodę tę zwrócić urzędowi gminy z odsetkami od wniesienia powództwa na podstawie art. 122 k.p. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 21, poz. 124 z późn. zm.; wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2006 r., I PK 160/05).

Magdalena Sobczak

magdalena.sobczak@infor.pl

Art. 2 pkt 3, art. 38, art. 43 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. nr 50, poz. 298; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 220, poz. 1721).