W ciągu 30 dni od założenia firmy trzeba złożyć oświadczenie

Pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, a także doradcy i asystenci obowiązani są złożyć oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej oraz oświadczenie o stanie majątkowym. Obowiązki te nie odnoszą się natomiast do osób zatrudnionych w urzędzie na podstawie wyboru lub powołania.

Pojęcie "prowadzenie działalności gospodarczej" oznacza jej podjęcie i wykonywanie w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.). Chodzi więc o taką sytuację, że po dokonaniu odpowiednich zgłoszeń (w ewidencji działalności gospodarczej, w GUS, US, ZUS) osoba rozpoczęła konkretne, faktyczne i prawne czynności, np. sprzedaż towarów, wykonywanie usług, wystawianie faktur. Istotne jest więc faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej pracownik obowiązany jest określić jej charakter. Chodzi tutaj o jej przedmiot. Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa) obowiązek złożenia oświadczenia obowiązuje również w przypadku zmiany charakteru prowadzonej działalności.

Oświadczenie to urzędnik samorządowy powinien złożyć w ciągu 30 dni od podjęcia działalności gospodarczej, a w razie zmiany jej charakteru - w terminie 30 dni od tej zmiany. W przypadku osoby, która prowadziła działalność gospodarczą przed zatrudnieniem u pracodawcy samorządowego; będzie to termin 30 dni od podjęcia pracy.

Za naruszenie omawianego obowiązku pracownikowi grozi odpowiedzialność: pracownicza (porządkowa) i karna. Odpowiedzialność porządkową stosuje się za niezłożenie oświadczenia albo złożenie go, ale po terminie. W art. 31 ust. 4 ustawy określono, że w tej sytuacji pracownik podlega karze upomnienia lub nagany. W literaturze wskazuje się, że przewidziane kary porządkowe mogą być ponawiane, gdy pracownik pomimo ich zastosowania dalej nie składa wymaganego oświadczenia.

Odpowiedzialność karna na podstawie art. 233 k.k. grozi natomiast za złożenie oświadczenia nieprawdziwego lub zatajenie prawdy. Przepis ten stanowi, że ten, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przestępstwo to można popełnić tylko z winy umyślnej. Oznacza to, że treść oświadczenia musi rzeczywiście być niezgodna ze stanem faktycznym, a urzędnik, który je składa, musi być tej niezgodności świadomy. Chodzi więc o oświadczenie fałszywe. Jeżeli oświadczenie mija się z prawdą, ale składający o tym nie wie (nawet na skutek błędu czy niestaranności), to nie podlega odpowiedzialności karnej.

Oświadczenie o stanie majątkowym ma na celu kontrolę przestrzegania przez pracownika samorządowego zakazów wynikających z art. 30 ustawy. Celem tego przepisu jest więc zapobieganie nadużyciu władzy dla osiągnięcia korzyści materialnych, przez poddanie kontroli stanu majątku pracowników samorządowych.

Oświadczenie to pracownicy samorządowi składają tylko na żądanie pracodawcy. Jeżeli takie żądanie nie zostanie zgłoszone, nie muszą oni składać takiego oświadczenia ani w trakcie podejmowania pracy, ani w regularnych terminach w czasie trwania zatrudnienia. Żądanie złożenia oświadczenia uzasadnione będzie wówczas, gdy status majątkowy pracownika samorządowego będzie uzasadniał podejrzenie co do legalności osiągniętych przez niego dochodów. W literaturze podkreśla się, że kontrola stanu majątkowego ma sens wtedy, gdy pracownik zajmuje stanowisko dające się potencjalnie wykorzystać dla wzbogacenia się. Wskazuje się również, że zbyt częste żądanie składania oświadczenia majątkowego, zwłaszcza niepoparte racjonalnymi względami, może być poczytane za przejaw nękania pracownika. Natomiast nieuzasadnione żądanie kolejnych oświadczeń - jako mobbing.

Pracownik samorządowy składa oświadczenie o stanie majątkowym według wzoru określonego na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) dla wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoby wydającej decyzje administracyjne w imieniu wójta. Treść oświadczenia wynika natomiast z rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 26 lutego 2003 r. w sprawie określenia wzorów formularzy oświadczeń majątkowych radnego gminy, wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoby wydającej decyzje administracyjne w imieniu wójta (Dz.U. nr 34, poz. 282).

Stan majątkowy należy przedstawić według stanu z chwili otrzymania polecenia sporządzenia oświadczenia. Termin ten może również określać polecenie. Zapobiegłoby to wyzbyciu się przez pracownika tych składników majątku, które zostały uzyskane w sposób naruszający ustawę. W myśl art. 32 ust. 2 ustawy analizy danych zawartych w oświadczeniu dokonuje kierownik jednostki, w której pracownik samorządowy jest zatrudniony.

Oświadczenie pracownika dotyczy jego majątku osobistego i majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową. Przedmiotem oświadczenia jest majątek zarówno w kraju, jak i za granicą. W szczególności poinformować należy o zasobach pieniężnych, posiadanych nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach handlowych i osiągniętych z tego tytułu dochodach, mieniu nabytym od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu terytorialnego, ich związków lub od komunalnej osoby prawnej, prowadzonej działalności gospodarczej i przychodach z niej osiągniętych, zarządzaniu działalnością gospodarczą lub jej reprezentowaniu i osiągniętych z tego tytułu dochodach, stanowiskach w spółkach handlowych, spółdzielniach lub fundacjach i osiągniętych z tego tytułu dochodach, a także o składnikach mienia ruchomego o wartości powyżej 10 tys. zł oraz zobowiązaniach pieniężnych przekraczających tę wartość.

Przepis art. 32 ustawy nie reguluje sankcji za niezłożenie lub nierzetelne złożenie oświadczenia. Niezłożenie oświadczenia powoduje konsekwencje takie jak za niewykonanie obowiązków pracowniczych. Chodzi więc o odpowiedzialność porządkową przewidzianą w kodeksie pracy. W literaturze wskazuje się, że możliwe jest rozwiązanie umowy o pracę i to - w szczególnie rażących przypadkach - nawet na podstawie art. 52 par. 1 k.p.

@RY1@i02/2011/130/i02.2011.130.209.006a.001.jpg@RY2@

Wzór

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 31, art. 32 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).