Budynki gminy muszą mieć certyfikaty energetyczne

Świadectwo energetyczne budynku, czyli tzw. certyfikat energetyczny, określa, ile energii potrzeba do zaspokojenia potrzeb związanych z użytkowaniem danego budynku, czyli np. z ogrzaniem, oświetleniem, czy przygotowaniem ciepłej wody użytkowej. Obowiązek uzyskania i posiadania świadectwa obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę budynku.

Certyfikaty nie określają klasy energetycznej budynku, np. A czy B, tak jak jest w przypadku sprzętu RTV i AGD. Polski ustawodawca przyjął bowiem tzw. metodę suwakową. Oznacza to, że dokument ten zawiera informacje o tym, jakie jest zużycie energii w danym budynku i w podobnym budynku referencyjnym, czyli wzorcowym. Świadectwo wyraża ilość energii w kilowatogodzinach przypadających rocznie na jeden metr kwadratowy nieruchomości, niezbędną do zaspokojenia różnych potrzeb związanych z jej użytkowaniem.

I nowe, i stare

Zgodnie z prawem budowlanym certyfikaty muszą mieć przede wszystkim budynki i lokale nowe, które są oddawane do użytkowania. W przypadku budynków nowo wybudowanych do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor musi dołączyć kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku. Bez tego nie uzyska pozwolenia na jego użytkowanie. Jeżeli zatem gmina będzie inwestorem lub współinwestorem jakiejś inwestycji, jak np. budowa nowych mieszkań socjalnych czy komunalnych, i będzie chciała zakończyć roboty i oddać mieszkania do użytkowania, to musi przedstawić świadectwo energetyczne tych budynków. Bez niego bowiem nie będą one mogły być zamieszkane [Przykład 1]. Dokumenty te muszą posiadać również inne jednostki samorządu terytorialnego - powiaty i województwa, w odniesieniu do budynków będących ich własnością.

Świadectwa muszą być sporządzane także dla budynków starych, które są już użytkowane, a które są wprowadzane do obrotu, czyli np. wynajmowane lub sprzedawane.

Szkoły i szpitale

Obowiązek posiadania certyfikatów dotyczy także wszystkich budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 1 tys. mkw., które są zajmowane przez organy administracji publicznej lub w których świadczone są usługi znacznej liczbie osób, jak np. dworce, lotniska, muzea, hale wystawiennicze, szkoły, szpitale czy urzędy. Nie ma przy tym znaczenia, czy są to budynki nowe i dopiero oddawane do użytkowania, czy stare i użytkowane już od wielu lat. W przypadku takich budynków zarządca lub właściciel powinien umieścić świadectwo w widocznym miejscu w obiekcie, tak aby mogli się z nim zapoznać jego użytkownicy.

Świadectwo charakterystyki energetycznej trzeba uzyskać także wówczas, gdy w danym budynku w wyniku przebudowy lub remontu zmieniła się jego charakterystyka energetyczna. Certyfikat będzie zatem konieczny, jeżeli np. nastąpi wymiana okna w budynku, zmieni się instalacja centralnego ogrzewania czy przeprowadzona zostanie termomodernizacja. [Przykład 2]

Zawartość dokumentu

Każde świadectwo energetyczne musi się składać z sześciu części i być sporządzone w formie pisemnej i elektronicznej. Treść formy elektronicznej świadectwa powinna być tożsama z treścią pisemną i powinna być zapisana w wersji tylko do odczytu, uniemożliwiającej jego edycję. Świadectwo sporządzone w formie pisemnej musi być natomiast oprawione w okładkę formatu A4 uniemożliwiającą jego zdekompletowanie. Obie wersje świadectwa należy sporządzić w języku polskim, przy zastosowaniu graficznych i literowych oznaczeń określonych w Polskich Normach dotyczących budownictwa oraz instalacji ogrzewczych, wentylacyjnych, chłodzenia, ciepłej wody użytkowej i oświetlenia w budynkach.

Część tytułowa świadectwa energetycznego musi określać typ budynku, adres i nazwisko właściciela, wartość wskaźnika EP dla budynku ocenianego i jego porównanie z wartością wskaźnika EP dla budynku referencyjnego (modelowego) wynikającą z przepisów techniczno-budowlanych oraz datę wydania i ważności świadectwa, a także imię i nazwisko sporządzającego świadectwo, jego adres i numer uprawnienia.

Wskaźnik EP pokazuje roczne zapotrzebowanie energii na jednostkę powierzchni, dostarczonej do budynku lub lokalu mieszkalnego wyrażone w kWh/mkw./rok).

W części drugiej - charakterystyce techniczno-użytkowej - znajdują się informacje o przeznaczeniu budynku, roku jego oddania do użytkowania, kubaturze i liczbie kondygnacji, rodzaju konstrukcji, powierzchni, ogrzewaniu, wentylacji, ciepłej wodzie oraz chłodzeniu.

Część trzecia to charakterystyka energetyczna budynku, czyli np. średni współczynnik przenikania ciepła i zapotrzebowanie energii końcowej.

W części czwartej musi się znaleźć ocena charakterystyki energetycznej, czyli określenie obliczeniowego zapotrzebowania nieodnawialnej energii pierwotnej i porównanie jej z wartościami referencyjnymi oraz ocena graficzna charakterystyki energetycznej na wykresie.

Część piąta powinna zawierać uwagi o możliwości zmniejszenia zapotrzebowania energii w budynku.

Ostatnia część wskazuje podstawę prawną sporządzenia świadectwa.

Każdy certyfikat energetyczny ważny jest przez 10 lat. Po upływie tego terminu konieczne jest ponowne sporządzenie tego dokumentu.

Potrzebne uprawnienia

Sporządzanie certyfikatów energetycznych i ich wystawianie wymagają specjalistycznej wiedzy m.in. z zakresu budownictwa czy energetyki. W związku z tym nie każdy może taki dokument sporządzić. Uprawnienia do tego mają osoby, które:

1) mają pełną zdolność do czynności prawnych;

2) ukończyły co najmniej studia magisterskie, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym;

3) nie były karane za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;

4) mają uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odbyły szkolenie i złożyły z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Za równorzędne z odbyciem szkolenia oraz złożeniem z wynikiem pozytywnym egzaminu uznaje się ukończenie, nie mniej niż rocznych, studiów podyplomowych na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków.

Obiekty wyłączone

● budynki podlegające ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,

● używane jako miejsca kultu i do działalności religijnej,

● przeznaczone do użytkowania w czasie nie dłuższym niż dwa lata,

● niemieszkalne służące gospodarce rolnej,

● przemysłowe i gospodarcze o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/mkw./rok,

● mieszkalne przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż cztery miesiące w roku,

● wolno stojące o powierzchni użytkowej poniżej 50 mkw.

PRZYKŁAD 1

Wysokość kosztów

Gmina buduje budynek z mieszkaniami socjalnymi. Jako inwestor będzie więc musiała wystąpić o świadectwo energetyczne dla tego budynku, co oznacza konieczność poniesienia przez nią kosztów sporządzenia tego dokumentu. Urzędnicy gminy zastanawiają się, jakiego rzędu są to kwoty i od czego zależą.

Koszty uzyskania certyfikatu energetycznego nie zostały określone w żadnej ustawie. Są one uzależnione od cen rynkowych, wielkości danego budynku, jego wieku oraz nakładu pracy i użytego do sporządzenia świadectwa sprzętu.

PRZYKŁAD 2

Zmiana przeznaczenia

W wyniku przebudowy budynku należącego do gminy uległa zmianie jego charakterystyka energetyczna. Gmina musi więc zapewnić sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej tego budynku. Dlatego powinna się zwrócić do osoby, która ma odpowiednie uprawnienia. Osoby te są wpisane do specjalnego rejestru. Rejestr jest prowadzony w formie elektronicznej przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.

Łukasz Mazurek

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 19 września 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. nr 191, poz. 1373). Rozporządzenie ministra infrastruktury z 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej (Dz.U. nr 201, poz. 1240).