Zadania jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ochrony środowiska

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej stanowi, że każdy jest zobowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowanie przez siebie jego pogorszenia. Zgodnie z tym samym artykułem ustawy zasadniczej (art. 74) ochrona środowiska jest obowiązkiem nie tylko obywateli, ale przede wszystkim władz publicznych. Podstawową jednostką administracji publicznej, która wykonuje zadania z zakresu ochrony środowiska, jest gmina. To ona bowiem wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego niezastrzeżone dla innych jednostek samorządu.

Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w art. 7 przedstawia otwarty katalog zadań własnych gminy. Wśród nich są między innymi sprawy: ładu przestrzennego, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zieleni gminnej i zadrzewienia. Przepisy dość ogólnikowo przedstawiają zadania gminy w zakresie ochrony środowiska. Z tego też względu wszystkie zadania, które gminy muszą wykonywać, są uszczegółowione w szeregu odrębnych innych ustaw, jak np. prawo ochrony środowiska.

Zgodnie z prawem ochrony środowiska organami ochrony środowiska są:

● wójt, burmistrz lub prezydent miasta;

● starosta;

● sejmik województwa;

● marszałek województwa;

● wojewoda;

● minister ochrony środowiska;

● Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska;

- regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Podstawowym obowiązkiem wójta, burmistrza lub prezydenta miasta jest sprawowanie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów ustawy o ochronie środowiska. Taki sam obowiązek ciąży na marszałku województwa oraz staroście. Nie oznacza to jednak, że organy te mają obowiązek samodzielnego wykonywania tych zadań. Mogą one bowiem upoważnić do wykonywania funkcji kontrolnych pracowników podległych im urzędów marszałkowskich, powiatowych, miejskich lub gminnych lub funkcjonariuszy straży gminnych.

Osoba dokonująca kontroli w trakcie jej wykonywania jest uprawniona do:

1) wstępu wraz z rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem przez całą dobę na teren nieruchomości, obiektu lub ich części, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, a w godzinach od 6 do 22 - na pozostały teren;

2) przeprowadzania badań lub wykonywania innych niezbędnych czynności kontrolnych;

3) żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego;

4) żądania okazania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli.

Z czynności kontrolnych kontrolujący sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanego podmiotu lub kontrolowanej osobie fizycznej. Protokół podpisują kontrolujący oraz kierownik podmiotu kontrolowanego lub kontrolowana osoba. Mogą oni wnieść do protokołu zastrzeżenia i uwagi wraz z uzasadnieniem. Jeżeli natomiast odmówią podpisania protokołu, to kontrolujący umieszcza o tym wzmiankę w protokole. Osoba, która odmówiła złożenia podpisu, w terminie siedmiu dni może przedstawić swoje stanowisko na piśmie wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, staroście lub marszałkowi województwa.

Dodatkowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta, marszałek województwa lub osoby przez nich upoważnione są uprawnieni do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia przeciwko przepisom o ochronie środowiska. Organy te mogą także występować do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań będących w jego kompetencji, jeżeli w wyniku kontroli organy te stwierdzą naruszenie przez kontrolowany podmiot przepisów o ochronie środowiska lub występuje uzasadnione podejrzenie, że takie naruszenie mogło nastąpić.

Poza czynnościami kontrolnymi na staroście ciąży wiele innych, bardziej szczegółowych obowiązków związanych z ochroną środowiska. Do obowiązków tych należy m.in.:

● wydawanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu;

● otrzymywanie wyników pomiarów, np. wielkości emisji i pomiarów ilości pobieranej wody;

● wydawanie decyzji nakładającej na prowadzącego instalację lub użytkownika urządzenia dodatkowego obowiązku prowadzenia w określonym czasie pomiarów wielkości emisji, jeżeli z przeprowadzonej kontroli wynika, że nastąpiło przekroczenie standardów emisyjnych;

● zgłoszenie instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko;

● wydawanie decyzji nakładającej na zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem obowiązku prowadzenia w określonym czasie dodatkowych pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku wprowadzanych w związku z eksploatacją tych obiektów, jeżeli przeprowadzone kontrole poziomów substancji lub energii w środowisku, które są emitowane w związku z eksploatacją obiektu, dowodzą przekraczania standardów jakości środowiska;

● wydawanie pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz na wytwarzanie odpadów;

● wydawanie decyzji zobowiązującej prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego, w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko;

● nakładanie obowiązku: ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia oraz przywrócenia środowiska do stanu właściwego, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko;

● zobowiązanie podmiotu korzystającego ze środowiska do uiszczenia na rzecz właściwego gminnego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej kwoty pieniężnej odpowiadającej wysokości szkód wynikłych z naruszenia stanu środowiska.

Wszystkie przedsięwzięcia związane z ochroną środowiska na terenach zamkniętych, czyli terenach dostępnych wyłącznie dla określonej grupy osób, należą natomiast do kompetencji wojewody.

Z kolei sejmik województwa może, w drodze uchwały, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na środowisko określić dla terenu województwa bądź jego części rodzaje lub jakość paliw dopuszczonych do stosowania, a także sposób realizacji i kontroli tego obowiązku. Określa on także dla terenów poza aglomeracjami programy ochrony przed hałasem oraz tworzy obszar ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko lub dla zakładów, lub innych obiektów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako takie przedsięwzięcie.

Do zadań marszałka województwa należy natomiast kontrola przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a także kontrola innych przedsięwzięć mogących zawsze oddziaływać na środowisko, które nie są prowadzone na terenach zakładów.

● imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości;

● tytuł prawny władania nieruchomością;

● nazwę gatunku drzewa lub krzewu;

● obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm;

● przeznaczenie terenu, na którym rośnie drzewo lub krzew;

● przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu;

● wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy.

Do tej pory wszystkie te zadania były realizowane z tzw. funduszy ochrony środowiska. Nowelizacja prawa ochrony środowiska, która weszła w życie 1 stycznia, zlikwidowała jednak gminne i powiatowe fundusze ochrony środowiska. Ich zadania przejęli odpowiednio: starostowie, wójtowie, burmistrzowie lub prezydenci miast Nadal jednak pozostaną odrębne fundusze wojewódzkie i narodowy. Nowelizacja ich bowiem nie zlikwidowała.

Nowe przepisy nie oznaczają jednak, że starostowie, wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast będą mogli w dowolny sposób wydawać pieniądze z kar i opłat środowiskowych, które do tej pory były przeznaczane na ochronę środowiska. Nowe przepisy dokładnie określają, na jakie cele mogą być wydawane pieniądze pochodzące z tych źródeł. Zgodnie ze zmienionym art. 403 prawa ochrony środowiska pieniądze te mogą być wydawane m.in. na ochronę wód, gospodarkę odpadami, systemy gromadzenia i przetwarzania danych dotyczących informacji o środowisku, ochronę powietrza, alternatywne źródła energii, transport ekologiczny, ekologiczne rolnictwo, utrzymanie terenów zieleni, a także edukację ekologiczną.

Na realizację tych zadań gminy i powiaty powinny przeznaczać co najmniej tyle, ile uzyskują z opłat i kar nakładanych z tytułu ochrony środowiska. Gminy i powiaty, w których przychody funduszy ochrony środowiska są większe niż 10-krotność średniej krajowej przychodów z roku poprzedniego przypadających na jednego mieszkańca, przekazują nadwyżkę z tytułu tych przychodów do właściwego funduszu wojewódzkiego. Gminy i powiaty dokonują wpłat na rachunek odpowiedniego funduszu wojewódzkiego, w terminie do 15 sierpnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła nadwyżka. Od kwot niewpłaconych w terminie nalicza się odsetki w wysokości ustalonej dla zaległości podatkowych.

Jednym z elementów ochrony środowiska jest także utrzymanie przyrody. Organami właściwymi do realizacji tych zadań są wojewoda, starosta, a także wójt, burmistrz i prezydent miasta. W tym zakresie są oni zobowiązani między innymi do ochrony drzew znajdujących się na ich terenie. Wykonując te zadania, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydają zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości. Jeżeli jednak nieruchomości należą do gminy, to zadania w tym zakresie wykonywane są przez starostę.

Zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów wydawane jest na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. W przypadku gdy drzewa lub krzewy znajdują się na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, to zezwolenie na ich wycięcie wydaje wojewódzki konserwator zabytków. Wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody wymaga natomiast uzyskania zgody dyrektora parku narodowego, albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Dodatkowo wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienie ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych roślin.

Zezwolenie na wycięcie nie jest wymagane w przypadku drzew lub krzewów rosnących w lasach, na plantacjach, usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych, a także usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem. Bez zezwolenia mogą być też usunięte drzewa lub krzewy, które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych. Zezwolenie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta nie jest także konieczne, jeżeli wiek usuwanego drzewa nie przekracza pięciu lat lub gdy są to drzewa albo krzewy owocowe.

Za usunięcie drzew lub krzewów posiadacz nieruchomości ponosi opłaty. Nalicza je i pobiera organ, który jest właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie roślin. Jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami, to zapłata opłat może być odroczona na okres trzech lat od dnia wydania zezwolenia. Jeśli natomiast trzy lata po przesadzeniu rośliny zachowają swoją żywotność, to naliczone opłaty podlegają umorzeniu. Jeśli jednak w tym terminie nieruchomości nie zachowają swojej żywotności, to posiadacz nieruchomości będzie zobowiązany do niezwłocznego uiszczenia naliczonych opłat.

Uiszczenie opłaty powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna. W razie nieterminowego jej uiszczenia organ administracji pobiera odsetki za zwłokę. Ich wysokość wyliczana jest w taki sposób, w jaki naliczane są odsetki za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych.

Opłaty nieuiszczone w terminie podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłat nie może jednak nastąpić, jeżeli od końca roku, w którym upłynął termin ich uiszczenia, upłynęło pięć lat.

Jeżeli posiadacz nieruchomości usunie drzewa lub krzewy bez zezwolenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, to organ ten może wymierzyć mu karę administracyjną. Ustalana jest ona w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego. W takim przypadku powiększana jest ona o 50 proc.

Uiszczenie kary za bezprawne usunięcie drzew lub krzewów powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna. Kara ta może być jednak rozłożona na raty, maksymalnie na okres do pięciu lat. Wymierzone kary podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja nie może nastąpić jednak po upływie pięciu lat od końca roku, w którym upłynął termin jej wniesienia.

W skład przyrody, która podlega publicznej ochronie, wchodzą nie tylko drzewa i krzewy, ale także wody. Zgodnie z prawem wodnym stanowią one własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego (wody publiczne) oraz osób fizycznych i prawnych. Z tego też względu to właśnie te podmioty są zobowiązane do ich utrzymania, w tym ochrony. Prawidłowa gospodarka wodami wymaga wprowadzenia pewnych ograniczeń dla właścicieli nieruchomości. Jeżeli nieruchomość przylega do powierzchniowych wód publicznych, to jej właściciel jest obowiązany umożliwić dostęp do wody na potrzeby wykonywania robót związanych z utrzymywaniem wód oraz dla ustawiania znaków żeglugowych lub hydrologiczno-meteorologicznych urządzeń pomiarowych. Części nieruchomości stanowiących taki dostęp wyznaczane są, w drodze decyzji, przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Dodatkowo wójt, burmistrz, prezydent miasta zobowiązani są do wygospodarowania w budżecie gminy środków finansowych na wypłatę odszkodowań dla właścicieli udostępniających swoje nieruchomości.

● oznaczenie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, jego siedzibę i adres;

● datę podjęcia działalności;

● przedmiot i obszar działalności;

● wymagania w zakresie jakości usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

● warunki, zakres i tryb kontroli realizacji zezwolenia i przestrzegania regulaminu;

● warunki wprowadzania ograniczeń dostarczania wody w przypadku wystąpienia jej niedoboru;

● zobowiązanie do prowadzenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne racjonalnej gospodarki w zakresie działalności objętej zezwoleniem;

● warunki cofnięcia zezwolenia;

● warunki dotyczące okoliczności, w których zezwolenie może być cofnięte bez odszkodowania.

W celu zapewnienia prawidłowej gospodarki wodami wójt, burmistrz lub prezydent miasta mogą także, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu prac polegających na przywróceniu prawidłowego stanu wód. Może on nakazać także wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Obowiązek ten może być nałożony przede wszystkim wówczas, gdy właściciel wód przyczynił się do niekorzystnych zmian stanu wody, a zmiany te dotyczą także gruntów sąsiednich. Jeżeli właściciel gruntu wie, że w wyniku eksploatacji gruntu mogą nastąpić zmiany w stanie wody na danym terenie i terenie sąsiednim, może on sporządzić tekst ugody, która umożliwia taką działalność. Ugoda ta nie może jednak dotyczyć wprowadzenia do wód lub ziemi ścieków. Tekst takiej ugody powinien zatwierdzić wójt burmistrz lub prezydent. Z wnioskiem o zatwierdzenie ugody powinni wystąpić umawiający się właściciele gruntów.

Organy administracji samorządowej zobowiązane są także do wykonywania zadań związanych z ochroną przed powodzią lub suszą. Realizowane są one w oparciu o plany ochrony przeciwpowodziowej oraz przeciwdziałania skutkom suszy na obszarze danego regionu wodnego. Ochronę ludzi i mienia przed powodzią oraz suszą realizuje się w szczególności przez zachowanie i tworzenie wszelkich systemów retencji wód, budowę i rozbudowę zbiorników retencyjnych, suchych zbiorników przeciwpowodziowych oraz polderów przeciwpowodziowych; racjonalne retencjonowanie wód oraz użytkowanie budowli przeciwpowodziowych, a także sterowanie przepływami wód; funkcjonowanie systemu ostrzegania przed niebezpiecznymi zjawiskami zachodzącymi w atmosferze oraz hydrosferze, a także kształtowanie zagospodarowania przestrzennego dolin rzecznych lub terenów zalewowych, budowanie oraz utrzymywanie wałów przeciwpowodziowych oraz kanałów ulgi.

W zakresie ochrony środowiska związanej z ochroną wód obowiązkiem gminy jest także zaopatrzenie lokalnej społeczności w wodę oraz odprowadzanie ścieków. Są to zadania własne gminy. Nie oznacza to jednak, że organy wykonawcze gminy mają obowiązek wykonywania tych zadań samodzielnie. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, mogą bowiem udzielić innym podmiotom zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Zezwolenie to może być wydane na wniosek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, które ma siedzibę na terytorium Polski. Dodatkowo przedsiębiorstwo musi posiadać środki finansowe lub udokumentować możliwość ich uzyskania w wysokości niezbędnej do prawidłowego prowadzenia zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Warunkiem koniecznym jest również odpowiednie zaplecze techniczne, w tym przede wszystkim środki techniczne odpowiednie do zakresu działalności. Z wymogu ubiegania się o zezwolenie zwolnione są jedynie gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące działalność na obszarze własnej gminy.

Przed podjęciem decyzji w sprawie wydania zezwolenia wójt, burmistrz, prezydent miasta może wezwać przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne do uzupełnienia w wyznaczonym terminie, jednak nie krótszym niż 14 dni, brakującej dokumentacji poświadczającej, że spełnia ono warunki określone przepisami ustawy, wymagane do wykonywania zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków lub dokonać kontrolnego sprawdzenia faktów podanych we wniosku w celu stwierdzenia, czy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne spełnia warunki wykonywania działalności objętej zezwoleniem.

W przypadku gdy przedsiębiorstwo spełnia wszystkie warunki do prowadzenia działalności wodno-kanalizacyjnej, wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje zezwolenie. Zezwolenie co do zasady wydawane jest na czas nieoznaczony, jednak na wniosek przedsiębiorstwa może być ono wydane na czas oznaczony.

Wójt, burmistrz, prezydent miasta jest uprawniony do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w zakresie zgodności wykonywanej działalności z udzielonym zezwoleniem. Czynności kontrolne przeprowadza się na podstawie upoważnienia wydanego przez szefa gminy. Osoby upoważnione do dokonania kontroli są uprawnione w szczególności do wstępu na teren przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana działalność objęta zezwoleniem, oraz żądania ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji, a także udostępniania danych mających związek z przedmiotem kontroli. Czynności kontrolnych dokonuje się wyłącznie w obecności osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorstwa lub osoby upoważnionej do reprezentowania go podczas kontroli. Wójt, burmistrz, prezydent miasta może upoważnić do dokonywania kontroli inny organ administracji wyspecjalizowany w kontroli danego rodzaju działalności.

Jeżeli czynności kontrolne wykażą nieprawidłowości, to wójt, burmistrz, prezydent miasta musi cofnąć zezwolenie. Ma to przede wszystkim miejsce w przypadku, gdy wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem bądź przedsiębiorstwo przestało spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności określonej w zezwoleniu. Dodatkowo cofnięcie zezwolenia jest konieczne, gdy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie usunęło, w wyznaczonym przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta terminie, stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami prawa regulującymi działalność gospodarczą objętą zezwoleniem. Cofnięcie zezwolenia może nastąpić także wówczas, gdy przepisy odrębne tak stanowią bądź przedsiębiorca nie podjął, mimo wezwania, lub zaprzestał wykonywania działalności określonej w zezwoleniu.

Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, któremu cofnięto zezwolenie z powodu orzeczenia zakazującego przedsiębiorstwu wykonywania działalności gospodarczej z wskazanych powyżej przyczyn, może ponownie wystąpić z wnioskiem o udzielenie zezwolenia w takim samym zakresie, nie wcześniej niż po upływie trzech lat od dnia wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia.

Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na doprowadzanie wody i odprowadzanie ścieków na jeden rok na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Ceny i stawki opłat określone w taryfie muszą być różnicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.

● 270 zł - przy obwodzie do 25 cm;

● 410 zł - przy obwodzie od 26 do 50 cm;

● 640 zł - przy obwodzie od 51 do 100 cm;

● 1000 zł - przy obwodzie od 101 do 200 cm;

● 1500 zł - przy obwodzie od 201 do 300 cm;

● 2100 zł - przy obwodzie od 301 do 500 cm;

● 2700 zł - przy obwodzie od 501 do 700 cm;

● 3500 zł - przy obwodzie powyżej 700 cm.

● 200 zł - tyle wynosi stawka za usunięcie jednego metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami.

Szczegółowe zasady ustalania cen za świadczone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne usługi określa rozporządzenie ministra budownictwa w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Zgodnie z nim przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne opracowuje taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w sposób zapewniający:

● uzyskanie niezbędnych przychodów,

● ochronę odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat,

● eliminowanie subsydiowania skrośnego,

● motywowanie odbiorców usług do racjonalnego użytkowania wody i ograniczania zanieczyszczenia ścieków,

● łatwość obliczania i sprawdzania cen i stawek opłat.

Taryfy, w zależności od ich rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawierają:

● cenę za m sześc. dostarczonej wody w rozliczeniach dokonywanych na podstawie odczytu wskazań wodomierza lub na podstawie przepisów dotyczących przeciętnych norm zużycia wody;

● stawkę opłaty abonamentowej na odbiorcę:

● cenę za m sześc. odprowadzonych ścieków w rozliczeniach z odbiorcami za ilość odprowadzonych ścieków ustaloną na podstawie wskazań urządzenia pomiarowego lub zużycia wody określonego zgodnie ze wskazaniami wodomierza lub na podstawie przepisów dotyczących przeciętnych norm zużycia wody;

● cenę za jednostkę miary powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni, z której odprowadzane są ścieki opadowe i roztopowe kanalizacją deszczową, uwzględniającą rodzaj i sposób zagospodarowania powierzchni;

● stawkę opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych, w zależności od wykorzystania przepustowości oczyszczalni, stosowanej technologii oczyszczania ścieków komunalnych oraz uzyskiwanego stopnia redukcji ładunku zanieczyszczeń i sposobu stosowania osadów ściekowych;

● stawkę opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikającą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług.

Niezależnie od ustalonej taryfy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie za wodę pobraną z publicznych studni i zdrojów ulicznych zużytą do zasilania publicznych fontann i na cele przeciwpożarowe oraz wodę zużytą do zraszania publicznych ulic i publicznych terenów zielonych.

Taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy. W tym celu przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta wniosek o ich zatwierdzenie. Do wniosku o zatwierdzenie taryf przedsiębiorstwo dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan rozwoju. Po wypłynięciu wniosku wójt, burmistrz, prezydent miasta sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, i weryfikuje koszty pod względem celowości ich ponoszenia. Następnie rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Przepisy upoważniają również radę gminy do podjęcia uchwały o dopłacie dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług. Dopłatę gmina przekazuje przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu.

Nowe ceny taryf dla wody i ścieków obowiązujących na terenie gminy powinny być ogłoszone w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w terminie do siedmiu dni od dnia podjęcia uchwały. Obowiązek ten spoczywa na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym. Jeżeli rada gminy nie podejmie uchwały o zatwierdzeniu wniosku przedsiębiorstwa, taryfy zweryfikowane przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta wchodzą w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf. W takim przypadku przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ogłasza w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty taryfy, w terminie co najmniej siedmiu dni przed dniem wejścia ich w życie. Na uzasadniony wniosek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego rada gminy, w drodze uchwały, przedłuża czas obowiązywania dotychczasowych taryf, lecz nie dłużej niż o jeden rok. W uzasadnieniu wniosku zamieszcza się w szczególności informacje dotyczące zakresu świadczonych usług oraz warunków ekonomicznych uzasadniających przedłużenie obowiązywania dotychczasowych taryf. Do wniosku nie dołącza się szczegółowej kalkulacji cen i stawek opłat oraz planu.

Ochrona środowiska bardzo ściśle związana jest także z prawidłową gospodarką odpadami. Do prawidłowej realizacji działań w dziedzinie gospodarki odpadami określonych przez politykę ekologiczną państwa potrzebne jest wdrożenie w życie odpowiednich planów gospodarki odpadami. Opracowanie takiego planu zostało również nałożone na gminę, powiat i województwo. Za stworzenie takich planów odpowiadają organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego. Są one częścią odpowiedniego programu ochrony środowiska i są tworzone w trybie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie środowiska.

Projekty planów podlegają zaopiniowaniu:

● projekt planu wojewódzkiego - przez ministra właściwego do spraw środowiska, organy wykonawcze powiatów i gmin z obszaru województwa, wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, a w zakresie związanym z ochroną wód - przez właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej oraz w zakresie związanym z portami i wodami morskimi - przez dyrektora właściwego urzędu morskiego;

● projekt planu powiatowego - przez zarząd województwa oraz przez organy wykonawcze gmin z terenu powiatu;

● projekt planu gminnego - przez zarząd województwa oraz zarząd powiatu.

W miastach, w których funkcje organów powiatu sprawują organy gminy, plan gospodarki odpadami obejmuje zadania planu powiatowego i gminnego. Projekt planu jest opiniowany przez zarząd województwa.

Opinie powinny być udzielane w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia otrzymania projektu. Nieudzielenie opinii w tym terminie uznaje się za opinię pozytywną.

Organy wykonawcze gmin, będących członkami związków międzygminnych, mogą opracować jeden projekt wspólnego planu gospodarki odpadami, obejmujący zadania gminnego planu gospodarki odpadami. Projekt planu jest opiniowany przez zarządy województw i powiatów, na których terenie położone są gminy. Również zarządy powiatów, będących członkami związków powiatów, mogą opracować jeden projekt wspólnego planu gospodarki odpadami, obejmujący zadania powiatowego planu gospodarki odpadami.

Plany gospodarki odpadami podlegają aktualizacji nie rzadziej niż co cztery lata. Plany gospodarki odpadami powinny być opracowywane zgodnie z polityką ekologiczną państwa. Wojewódzki plan gospodarki odpadami powinien być zgodny z krajowym planem gospodarki odpadami, plan powiatowy powinien być zgodny z planem wojewódzkim gospodarki odpadami, a gminny plan gospodarki odpadami powinien być zgodny z planem powiatowym.

Plany powinny obejmować wszystkie rodzaje odpadów powstających na obszarze danej jednostki administracyjnej oraz przywożonych na jej obszar, a w szczególności odpady komunalne z uwzględnieniem odpadów ulegających biodegradacji, odpady opakowaniowe, odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej, opony oraz odpady niebezpieczne, w tym pojazdy wycofane z eksploatacji, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, PCB, azbest, odpady medyczne i weterynaryjne, oleje odpadowe, baterie i akumulatory. Gminny plan gospodarki odpadami obejmuje odpady komunalne powstające na obszarze danej gminy oraz przywożone na jej obszar z uwzględnieniem odpadów komunalnych ulegających biodegradacji oraz odpadów niebezpiecznych zawartych w odpadach komunalnych.

Sprawozdania z realizacji planu gospodarki odpadami, obejmujące okres dwóch lat kalendarzowych, według stanu na 31 grudnia roku kończącego ten okres przygotowują:

● zarząd województwa - z realizacji planu wojewódzkiego;

● zarząd powiatu - z realizacji planu powiatowego;

● organ wykonawczy gminy - z realizacji planu gminnego.

Sprawozdanie z realizacji planu gospodarki odpadami organ wykonawczy gminy przedkłada radzie gminy i zarządowi powiatu w terminie do dnia 31 marca po upływie okresu sprawozdawczego. W przypadku powiatów sprawozdanie przedkładane jest do rady powiatu i zarządu województwa. W tym przypadku termin na jego przedłożenie upływa 30 czerwca. Zarząd województwa przedkłada natomiast sprawozdanie sejmikowi województwa i ministrowi właściwemu do spraw środowiska w terminie do 30 września po upływie okresu sprawozdawczego.

Poza prawidłową gospodarką odpadami obowiązkiem każdej gminy jest także utrzymanie porządku i czystości na swoim terenie. Są to zadania własne każdej gminy. Należą do nich w szczególności: stworzenie odpowiednich warunków umożliwiających wykonanie prac związanych z utrzymaniem czystości na jej terenie, również poprzez stworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych; zbudowanie, a także eksploatacja stacji zlewni, instalacji do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych lub ich części; prace mające na celu utrzymanie placów, ulic i terenów otwartych w czystości; obowiązki narzucane na właścicieli zwierząt domowych w zakresie bezpieczeństwa i czystości w miejscach publicznych; sprawy związane z bezdomnymi zwierzętami, poprzez organizację specjalnych miejsc; rejestr, a także udostępnianie go na stronie internetowej lub w sposób ogólnie przyjęty, dotyczący miejsc zbiórki sprzętu elektrycznego, elektronicznego pochodzących z gospodarstw domowych; a także organizacja zbioru, transportu i unieszkodliwiania martwych zwierząt.

W celu realizacji tych obowiązków rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na swoim terenie. Regulamin ten jest aktem prawa miejscowego.

Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

● wymagań dotyczących utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących m.in. prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń;

● rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym;

● częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

● maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów;

● innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;

● obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

● wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

● wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Rada gminy powinna dostosować regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy do gminnego planu gospodarki odpadami w terminie nie dłuższym niż trzy miesiące od daty uchwalenia tego planu.

● odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości,

● opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych,

● ochrony przed bezdomnymi zwierzętami,

● prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt, a także grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części.

● imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy ubiegającego się o zezwolenie oraz jego numer identyfikacji podatkowej (NIP),

● określenie przedmiotu i obszaru działalności,

● określenie środków technicznych, jakimi dysponuje ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie działalności objętej wnioskiem,

● informacje o technologiach stosowanych lub przewidzianych do stosowania przy świadczeniu usług w zakresie działalności objętej wnioskiem,

● proponowane zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej planowane po zakończeniu działalności,

● określenie terminu podjęcia działalności objętej wnioskiem oraz zamierzonego czasu jej prowadzenia,

● do wniosku przedsiębiorca musi dołączyć zaświadczenie o braku zaległości podatkowych i zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne lub społeczne.

● określić rodzaje odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości,

● przedstawić sposób realizacji obowiązku ograniczenia masy odpadów ulegających biodegradacji, składowanych na składowisku odpadów,

● udokumentować gotowość przyjęcia odpadów przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów.

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 z późn. zm.).

Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 z późn. zm.).

Ustawa z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 z późn. zm.).

Ustawa z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. nr 123, poz. 858 z późn. zm.).

Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.).

Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. nr 39, poz. 251).