Ustawa śmieciowa: szanse i zagrożenia dla przedsiębiorców

Znowelizowana ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tzw. ustawa śmieciowa), która wejdzie w życie 1 stycznia, wprowadza wiele zmian do obecnego systemu zarządzania odpadami komunalnymi.

Przed tygodniem pisaliśmy o nowych obowiązkach gmin, jednak nowelizacja zmienia także sytuację przedsiębiorców gospodarujących odpadami oraz podmiotów, które zaangażują się w budowę, utrzymanie lub eksploatację regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Dla każdej z tych grup znowelizowane przepisy to źródło zarówno nowych szans, jak i pewnych zagrożeń.

Od 2012 roku kontrahentem podmiotów gospodarujących odpadami będą gminy. I choć rynek takich przedsiębiorstw zdaje się być ustabilizowany, nie można wykluczyć, że konieczność dostosowania się do nowych przepisów może doprowadzić nawet do zmiany jego struktury. Podmioty gospodarujące odpadami będą musiały brać udział w postępowaniu przetargowym. Mało tego, będą też na nich ciążyć szczególne obowiązki rejestracyjne i sprawozdawcze, a ich działalność będzie zagrożona różnymi karami pieniężnymi.

Przetargi będą organizowane zgodnie z ustawą z 2004 r. - Prawo zamówień publicznych. Dzięki temu rozwiązaniu przedsiębiorcy będą mogli skorzystać ze środków ochrony prawnej przewidzianych w tych przepisach. Nowelizacja zakłada jednak, że tryb przetargowy nie będzie jedynym sposobem nawiązywania współpracy przez gminę z przedsiębiorcami odbierającymi odpady. W określonych sytuacjach władze gminne będą też mogły tymczasowo powierzyć odbiór odpadów komunalnych w trybie zamówienia z wolnej ręki, który praktycznie wyłącza konkurencyjność postępowania. Wynika to z faktu, że negocjacje są prowadzone tylko z jednym podmiotem. W ustawie nowelizacyjnej nie określono maksymalnego okresu, w czasie którego przedsiębiorca wyłoniony w trybie wyboru z wolnej ręki będzie świadczył usługi odbioru odpadów. To rodzi ryzyko, że taka forma współpracy między gminą a przedsiębiorcami będzie nadużywana, co może negatywnie wpłynąć na stabilność i konkurencyjność całego systemu.

Można domniemywać, że nowe regulacje prawne w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi wpłyną pozytywnie na rozwój rynku podmiotów realizujących usługi w zakresie budowy, utrzymania oraz eksploatacji regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Działalność ta może okazać się bardzo korzystna pod względem biznesowym, bo nowy system gospodarowania odpadami jest niejako gwarantem dopływu surowca niezbędnego do funkcjonowania instalacji.

O ile jednak regulacje dotyczące odbioru odpadów komunalnych zostały sformułowane dość precyzyjnie, o tyle przepisy dotyczące działalności związanej z regionalnymi instalacjami do przetwarzania odpadów komunalnych wydają się skromniejsze. Zadanie polegające na budowie, utrzymaniu lub eksploatacji instalacji gmina będzie mogła powierzyć podmiotom zewnętrznym. Przy czym będzie mogła to zrobić w jednym z trzech wskazanych przez ustawę trybów: w trybie przetargu, na zasadach określonych w ustawie o partnerstwie publiczno-prywatnym lub na zasadach określonych w ustawie o koncesji na roboty budowlane lub usługi. Jeżeli jednak postępowanie przeprowadzone przez gminę w jednym z wybranych trybów nie doprowadzi do wyłonienia podmiotu zewnętrznego, który będzie realizował inwestycję, gmina będzie mogła zrealizować ją samodzielnie. W praktyce oznacza to, że jeśli postępowania nie będą prowadzone wzorcowo, przestrzeń do samodzielnego działania podmiotów zewnętrznych może się znacząco zmniejszyć.

@RY1@i02/2011/221/i02.2011.221.08800020b.802.jpg@RY2@

Ewa Rutkowska-Subocz, radca prawny, kieruje zespołem ochrony środowiska i zasobów naturalnych w Kancelarii Salans

Ewa Rutkowska-Subocz

radca prawny, kieruje zespołem ochrony środowiska i zasobów naturalnych w Kancelarii Salans