Są unijne pieniądze na oczyszczalnie i sieci sanitarne

Pieniądze pochodzą z pierwszego programu Infrastruktura i Środowisko wchodzącego w skład Funduszu Spójności obecnej perspektywy unijnej. Jego głównym zadaniem, zgodnie z założeniami, jest stworzenie narzędzi do realizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK), którego celem jest wypełnienie przyjętych przez Polskę w Traktacie Akcesyjnym zobowiązań, konkretnie dyrektywy Rady 91/271/EWG.

Dla aglomeracji

Zgodnie z KPOŚK w 318 aglomeracjach mających ponad 15 tys. mieszkańców mają powstać od podstaw albo dzięki modernizacji i rozbudowie istniejących obiektów oczyszczalnie ścieków. 459 miejscowości zakwalifikowano z kolei do wymiany i rozbudowy sanitarnej sieci kanalizacyjnej (łączna długość przewidzianych do modernizacji szlaków wynosi ok. 20 tys. kilometrów). Zgodnie z programem osiągnięcie zgodności z wymogami dyrektywy, a więc zakończenie remontów oraz uruchomionych inwestycji, powinno nastąpić do końca 2015 roku. Prócz jednostek samorządu terytorialnego (j.s.t.) i komunalnych podmiotów gospodarczych, realizujących zadania własne samorządów, o unijną dotację mogą się ubiegać także marszałkowie poszczególnych województw. J.s.t. mają być jednak, zgodnie z założeniami, głównymi beneficjentami.

Do tej pory, jak informuje Ministerstwo Środowiska, które jest instytucją zarządzającą programem, samorządy podpisały 674 umowy o dofinansowanie projektów w ramach pięciu priorytetów środowiskowych. Łączna kwota dotacji natomiast przekroczyła 18 mld zł.

Przeznaczone na gospodarkę wodno - ściekową środki mogą być wykorzystane do finansowania przedsięwzięć, których celem jest zapewnienie, jak to określono, "skutecznych i efektywnych" systemów zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych w aglomeracjach powyżej 15 tys. mieszkańców. Podczas konkursu na szczególne względy mogą liczyć projekty, które dotyczą eliminacji substancji niebezpiecznych, bezpośrednio zagrażających życiu i zdrowiu ludzi oraz pomagające w utrzymywaniu akceptowalnych wskaźników emisyjnych w odniesieniu do pozostałych zagrażających ekosystemom wodnym substancji.

Mniejszy czasem skorzysta

- Ale gdy projekt obejmuje jednego beneficjenta, a zakres planowanych przez niego inwestycji ma obejmować szersze, kompleksowe rozwiązanie problemu na większym obszarze, dopuszczalne jest włączenie do projektu zadań realizowanych w miejscowościach mniejszych, mających od dwóch do 15 tys. mieszkańców - zauważa Karol Maria Lipiec, specjalista ds. funduszy unijnych. - Realizacje takie muszą obejmować zadania dotyczące zaopatrzenia w wodę oraz budowę kanalizacji deszczowej, co przyczyni się do wypełnienia wymagań stawianych przez unijne dyrektywy 91/271/EWG.

W ramach tego priorytetu nie będą natomiast wspierane przedsięwzięcia indywidualne dotyczące budowy lub rozbudowy systemów zaopatrzenia w wodę działek osób prywatnych, przedsiębiorstw czy osiedli domów jednorodzinnych ani inwestycje indywidualne dotyczące budowy przydomowych kanalizacji deszczowych. Dofinansowanie, jak informuje MŚ, nie dotyczy także projektów przewidujących wyłącznie budowę sieci wodociągowej (konieczne są także inne związane z tym inwestycje). Kwota oferowanego wsparcia nie może pokrywać więcej niż połowę zakresu planowanych prac. - Zastrzeżenie dotyczące zakresu inwestycji jest istotne - zwraca uwagę specjalista. - Oznacza ono, że na dofinansowanie nie mogą liczyć inwestycje wodociągowe, które nie mają innego, budżetowego, czy też w ramach na przykład partnerstwa publiczno-prywatnego, źródła finansowania. Innymi słowy aby pozyskać unijne środki, samorząd musi uruchomić własne inwestycje.

Powrót do przeszłości

W ramach priorytetu dopuszczalne jest natomiast współfinansowanie, jak informuje resort środowiska, wcześniej zarejestrowanych przez Komisję Europejską projektów ze strategii wykorzystania Funduszu Spójności na lata 2004-2006, które z uwagi na szybkie wyczerpanie środków nie mogły otrzymać decyzji na realizację w tamtym okresie programowania. Trzeba jednak pamiętać, jak przypominają specjaliści, że w przypadku takich projektów obowiązują także warunki określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1084/2006 z 11 lipca 2006 r.

W ramach programu współfinansowane mogą być inwestycje w aglomeracjach, których koszty przekraczają 25 mln euro (ok. 105 mln zł), umieszczone na liście indykatywnej (ważnych dla sektora gospodarki, regionu, kraju inwestycji kluczowych), a także pozostałe, których zakładany w projekcie budżet jest mniejszy.

Wnioski są przyjmowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w Warszawie oraz właściwe dla danego województwa fundusze wojewódzkie. Formularze można pobrać ze strony instytucji zarządzającej (www.mos.gov.pl) lub NFOŚiGW (www.nfosigw.gov.pl).

WAŻNE

W przypadku wniosków o dofinansowanie projektów dotyczących gospodarki odpadami termin ich złożenia do Instytucji Zarządzającej upływa później, bo 27 maja 2013 r.

Aleksandra Kozicka-Puch

dgp@infor.pl