Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo
Prawo karne i wykroczeniowe

O ryzyku braku rozwiązań anty-SLAPP dla debaty publicznej

15 lipca 2025
Ten tekst przeczytasz w 8 minut

Projekt ustawy anty-SLAPP podchodzi do ważnego problemu społecznego ambitnie i jednocześnie umiejętnie. To zatem rzadki okaz w ekosystemie naszego prawodawstwa procesowego czasów najnowszych, i jako taki powinien znajdować się pod ochroną – w tym wypadku publicystyczną

SLAPP (ang. strategic lawsuit against public participation) to powództwo zmierzające wyłącznie lub przede wszystkim do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej. Według raportu stworzonego przez Koalicję przeciw SLAPP w Europie oraz Fundację im. Daphne Caruany Galizii (maltańskiej dziennikarki prześladowanej powództwami SLAPP i ostatecznie zamordowanej w związku z demaskowaniem przypadków korupcji) Polska jest liderem Europy, jeśli chodzi o liczbę spraw wszczynanych powództwami SLAPP. Metodologia owego rankingu może nasuwać wątpliwości, natomiast z pewnością zjawisko powództw typu SLAPP w Polsce istnieje. Często podawanymi przykładami są spór dewelopera z warszawskim działaczem miejskim, który nagłośnił wątpliwości dotyczące sprzedaży działki na Kamionkowskich Błoniach Elekcyjnych w Warszawie, lub sprawa województwa opolskiego przeciw aktywistce w związku z jej publikacjami dotyczącymi rzekomego plagiatu przy organizacji wojewódzkiego konkursu.

Szczęście w nieszczęściu, że postępowania sądowe w Polsce są długotrwałe, ale – na tle innych państw, zwłaszcza anglosaskich – relatywnie tanie, więc przez samo wytoczenie powództwa trudno jest zrujnować przeciwnika finansowo. Perspektywa prowadzenia wieloletniego sporu sądowego z pewnością zniechęca jednak obywateli i ich organizacje do publicznego zabierania głosu w sprawach przesadnie wrażliwych polityków lub zbyt wyczulonych na punkcie swojej estymy przedsiębiorców. Dlatego też brak rozwiązań przeciw SLAPP zubaża debatę publiczną, podcina skrzydła organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, ogranicza kontrolę opinii publicznej tam, gdzie jest ona szczególnie potrzebna, i stanowi obrazę społecznego poczucia sprawiedliwości. Legislacja wycelowana w powództwa typu SLAPP, której zarys został stworzony na szczeblu Unii Europejskiej w formie dyrektywy, a która została twórczo rozwinięta przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego, jest potrzebna.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.