Za podrabianie można trafić do więzienia

Znaki towarowe są często wykorzystywane w nieuprawniony sposób. Między innymi są umieszczane na towarach niepochodzących od właściciela znaku i w ten sposób wywołują wśród konsumentów złudzenie, że nabywany produkt ma określoną jakość. W efekcie przedsiębiorca traci wpływy ze sprzedaży swoich towarów (część klientów zdecydowała się bowiem na podróbki), a co gorsza niejednokrotnie wypracowaną latami renomę. Właściciele firm, którzy zarejestrowali swoje znaki towarowe, mogą walczyć z oszustami.

Ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów zależy w szczególności od stopnia znajomości znaku zarejestrowanego, jego siły (zdolności) odróżniającej, stopnia podobieństwa znaków i towarów oraz okoliczności, w których oznakowane towary są sprzedawane (wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2006 r., sygn. akt III CSK 299/2006). W każdym przypadku, jeżeli dojdzie do naruszenia prawa ochronnego na znak, uprawniony przedsiębiorca może żądać zaniechania naruszenia i usunięcia jego skutków. Może nastąpić to poprzez wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a także naprawienie szkody na zasadach ogólnych wynikających z kodeksu cywilnego. Jak stwierdził Sąd Najwyższy, właścicielowi znaku towarowego należy się za bezprawne jego używanie odszkodowanie równe co najmniej opłacie licencyjnej za legalne posługiwanie się tym znakiem (wyrok z 24 października 2007 r., sygn. akt IV 203/2007).

Roszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanej korzyści majątkowej wymaga wykazania braku tytułu do używania znaku towarowego przez naruszyciela, uzyskania korzyści majątkowej (wzbogacenia) cudzym kosztem i odpowiadającego temu zubożenia po stronie uprawnionego oraz związku pomiędzy zubożeniem uprawnionego a wzbogaceniem naruszyciela. Podmiotowi uprawnionemu przysługuje również tzw. roszczenie prewencyjne o zaprzestanie działań grożących naruszeniem prawa.

Nieuczciwi konkurenci, którzy bezprawnie naruszają prawa do znaków towarowych, mogą trafić do więzienia. Ochronie własności przemysłowej służą bowiem także przepisy karne. I tak na karę grzywny ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch może zostać skazany każdy, kto, w celu wprowadzenia do obrotu, oznacza towary podrobionym znakiem towarowym, zarejestrowanym znakiem towarowym, którego nie mają prawa używać, lub dokonują obrotu towarami oznaczonymi takimi znakami. Ściganie sprawcy odbywa się na wniosek pokrzywdzonego przedsiębiorcy. Profesjonalne zajmowanie się handlem podróbkami i uczynienie sobie z tego procederu stałego źródła dochodu zwiększa zagrożenie karą pozbawienia wolności nawet do lat pięciu i jest ścigane z urzędu.

W razie skazania za takie przestępstwo sąd ma obowiązek orzeczenia przepadku na rzecz Skarbu Państwa materiałów i narzędzi, jak również środków technicznych, które służyły lub były przeznaczone do podrabiania towarów. W innych przypadkach, jak również wtedy, gdy nie są one własnością sprawcy, sąd orzeka przepadek fakultatywnie. Ważne jest także to, co należy rozumieć poprzez określenie wprowadzania do obrotu. Jak orzekł SN, jest nim przekazanie przez producenta lub importera po raz pierwszy do obrotu towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym (wyrok z 5 września 2006 r., sygn. akt IV KK 194/2006).

Odpowiedzialność karna

● Grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch - bezprawne wprowadzanie do obrotu towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym, zarejestrowanym znakiem towarowym lub dokonywanie obrotu towarami oznaczonymi takimi znakami

● Kara pozbawienia wolności od sześciu miesięcy do lat pięciu - obracanie podrabianymi towarami o znacznej wartości lub uczynienie sobie z takiej działalności stałego źródła dochodu

● Grzywna (w postępowaniu wykroczeniowym) - wprowadzenie do obrotu towarów oznaczonych znakiem towarowym z wyróżnikiem mającym wywołać mylne mniemanie, że przedmioty te korzystają z takiej ochrony

Katarzyna Sawicka

Podstawa prawna

Ustawa z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 z późn. zm.).