Przestępstwa i wykroczenia przeciwko obowiązkom celnym są karane

Zapoznając się z rozdziałem 7 kodeksu karnego skarbowego (k.k.s.) zawierającego opis przestępstw i wykroczeń karnych skarbowych przeciwko obowiązkom celnym, jesteśmy niejako zmuszeni do zapoznania się z systemem prawa celnego obowiązującego w Unii Europejskiej.

Tomasz Rudyk, adwokat w kancelarii DLA Piper, wskazuje, że przepisy prawa celnego, które uzupełniają blankietowe przepisy kodeksu karnego skarbowego, to przede wszystkim rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, a także rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do wspomnianego rozporządzenia. Należy także pamiętać o polskiej ustawie z 19 marca 2004 r. - Prawo celne.

- Przestępstwa, które występują w omawianym rozdziale, to wyłudzenie pozwolenia celnego (art. 85), przemyt celny (art. 86), oszustwo celne (art. 87), naruszenie procedury odprawy czasowej (art. 88), zmiana przeznaczenia towaru (art. 89), usunięcie towaru spod dozoru celnego (art. 90), paserstwo celne (art. 91), bezpodstawny zwrot należności celnej (art. 92), naruszenie przepisów celnych w zakresie składów celnych (art. 93), utrudnianie dozoru celnego (art. 94), nieprzechowywanie dokumentów celnych (art. 95) oraz brak dozoru (art. 96) - wymienia Tomasz Rudyk.

Ekspert dodaje, że przedmiotem ochrony w tej części k.k.s. jest szeroko rozumiany obrót towarowy z zagranicą oraz obowiązki celne określone w przepisach celnych.

Przemyt celny został opisany w art. 86 k.k.s. Zgodnie z nim - jak podkreśla Tomasz Rudyk - przemytu dokonuje ten, kto nie dopełniając ciążącego na nim obowiązku celnego, przywozi z zagranicy lub wywozi za granicę towar bez jego przedstawienia organowi celnemu lub zgłoszenia celnego, przez co naraża należność celną na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Tej samej karze podlega sprawca, jeżeli przemyt celny dotyczy towaru w obrocie z zagranicą, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa.

- Jeżeli kwota należności celnej narażonej na uszczuplenie lub wartość towaru w obrocie z zagranicą, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa, jest małej wartości, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Jeżeli kwota należności celnej narażonej na uszczuplenie lub wartość towaru w obrocie z zagranicą, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa, nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe - ostrzega ekspert DLA Piper.

Wskazuje również, że przepis zawiera dwa typy przestępstwa podstawowego w par. 1 i 2, typ uprzywilejowany z uwagi na małą wartość należności celnej narażonej na uszczuplenie oraz małą wartość towaru, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa. Istnieje także wykroczenie opisane w par. 4 w przypadku, w którym kwota należności celnej nie przekracza progu ustawowego.

Opisana w par. 2 reglamentacja pozataryfowa oznacza, zgodnie z art. 53 par. 33 k.k.s., środki polityki handlowej ustanowione przez Wspólnotę Europejską w ramach wspólnej polityki handlowej postanowieniami wspólnotowymi stosowanymi w odniesieniu do wywozu lub przywozu towarów, takie jak środki nadzoru lub ochrony, ograniczenia ilościowe i zakazy przywozu oraz wywozu, a także środki administrowania obrotem towarami lub usługami z zagranicą, ustanowione przez właściwy organ administracji państwowej.

Pojęcie przemytu występuje zarówno w znaczeniu formalnym, jako uchylenie od kontroli celnej, jak i w znaczeniu materialnym, o którym mówimy w przypadku przemieszczenia przez granicę towarów wbrew zakazowi lub bez kontroli.

- Należy pamiętać, że wobec sprawcy przemytu sąd może orzec obok kary zasadniczej także środek karny w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, a ponadto obligatoryjnie orzekany jest przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa lub narzędzi bądź innych przedmiotów stanowiących mienie ruchome, które służyło albo było przeznaczone do popełnienia przestępstwa karnego skarbowego - wyjaśnia Tomasz Rudyk.

Oszustwo celne zostało opisane w art. 87 k.k.s. Tomasz Rudyk wskazuje, że oszustwa celnego dopuszcza się ten, kto przez wprowadzenie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej naraża należność celną na uszczuplenie. Podlega on karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Tej samej karze podlega sprawca, jeżeli oszustwo celne dotyczy towaru lub usługi w obrocie z zagranicą, co do których istnieje reglamentacja pozataryfowa. Jeżeli kwota należności celnej narażonej na uszczuplenie lub wartość towaru lub usługi w obrocie z zagranicą, co do których istnieje reglamentacja pozataryfowa, jest małej wartości, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Jeżeli kwota należności celnej narażonej na uszczuplenie lub wartość towaru lub usługi w obrocie z zagranicą, co do których istnieje reglamentacja pozataryfowa, nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

- Konstrukcja przepisu jest w zasadzie identyczna jak w przypadku przemytu celnego (typ podstawowy, uprzywilejowany oraz wykroczenie). Zachowanie sprawcy polega na wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej. Przestępstwo jest przestępstwem powszechnym, może je popełnić każdy jedynie w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym - ocenia Tomasz Rudyk.

Podkreśla też, że wprowadzenie w błąd ma miejsce w szczególności w sytuacji udzielenia osobie mylnych informacji, zatajeniu prawdziwego stanu rzeczy, podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Wprowadzenie w błąd może mieć formę ustną lub formę posłużenia się sfałszowanymi dokumentami.

Oczywiście przestępstwa celne dotyczą obrotu z zagranicą towarami. Tomasz Rudyk przypomina, że od chwili przystąpienia Polski do Wspólnoty Europejskiej granica celna to granica celna Unii Europejskiej, a więc, w uproszczeniu, nie można dokonać przemytu towaru niemieckiego do Polski. Oczywiście w niektórych przypadkach granice Polski są granicami Wspólnoty Europejskiej.

Przestępstwa i wykroczenia celne polegają na naruszaniu nakazów i zakazów oraz na uchylaniu się od obowiązków określonych w przepisach. Takie działanie lub zaniechanie powoduje z kolei narażenie na uszczuplenie lub faktyczne uszczuplenie należności celnych bądź narusza reglamentacje dotyczące przywozu, wywozu lub przewozu towarów przez obszar celny Wspólnoty Europejskiej

ewa.matyszewska@infor.pl