Pokrzywdzony pod większą ochroną

Do Senatu trafiła uchwalona 18 sierpnia nowelizacja kodeksu karnego wykonawczego, która ma zreformować polski system penitencjarny. Przewiduje ona usprawnienie procedur sądowych, zmniejszenie kosztów postępowań, skrócenie czasu ich trwania, a także zwiększenie efektywności oddziaływania kar.

Nowelizacja znosi zasadę zaskarżalności wszystkich postanowień w postępowaniu wykonawczym i wprowadza możliwość zaskarżania tylko orzeczeń najbardziej istotnych dla skazanego, jak np. tych związanych z pozbawieniem wolności. Nowe regulacje prawne znoszą też możliwość odraczania wykonania kary grzywny oraz rozkładania jej na raty.

Nowelizacja z jednej strony ogranicza uprawnienia osób skazanych prawomocnymi wyrokami sądów karnych, a z drugiej wprowadza nowe środki, które mają służyć zwiększeniu bezpieczeństwa pokrzywdzonych. Przede wszystkim doprecyzowano przepisy dotyczące informowania takich osób o każdorazowym opuszczeniu zakładu karnego przez skazanego.

Zgodnie z dzisiejszymi rozwiązaniami na wniosek pokrzywdzonego sędzia lub dyrektor więzienia zawiadamia go niezwłocznie o wypuszczeniu skazanego z zakładu karnego po odbyciu kary. Procedura informacyjna dotyczy także ucieczki przestępcy z więzienia albo otrzymania przez niego przepustki, czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego, przerwy w wykonaniu kary albo warunkowego zwolnienia.

O prawie do złożenia wniosku musi dzisiaj pouczyć ofiarę przestępstwa sąd, gdy kieruje orzeczenie do wykonania. W wypadku zwolnienia z zakładu karnego po odbyciu kary skazanego za niektóre przestępstwa seksualne dodatkowo musi być o tym zawiadamiana policja.

Nowelizacja rozszerza kategorie skazanych poddawanych szczególnemu monitoringowi ze strony policji. Będzie ona musiała być informowana również o przypadkach opuszczenia więzienia przez sprawców przestępstw popełnionych w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa oraz skazanych odbywających karę pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwo umyślne w wymiarze nie niższym niż 3 lata.

W praktyce zdarza się często, że wobec skazanego wykonuje się kolejno kilka kar pozbawienia wolności. Wtedy może się zdarzyć, że pokrzywdzony będzie informowany o losach swojego oprawcy jedynie przez okres odsiadywania kary za związane z nim przestępstwo i nie dowie się, kiedy tak naprawdę wyjdzie on na wolność. Zgodnie z nowymi przepisami zawiadomienia będą wysyłane się przez cały okres trwania pozbawienia wolności.

● zniesienie zasady zaskarżalności wszystkich postanowień i udziału stron we wszystkich posiedzeniach,

● odwrócenie zasady dotyczącej wykonalności postanowień w postępowaniu wykonawczym,

● ograniczenie przesłanek materialnych udzielania warunkowego zwolnienia,

● rezygnacja z odraczania wykonania kary grzywny lub rozłożenia na raty.

adam.makosz@infor.pl

Art. 1 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw.