Zasady udziału organizacji w procesie są niespójne

Sprzeczne przepisy mogą utrudniać dostęp organizacji społecznych do uczestnictwa w postępowaniu karnym - ostrzega rzecznik praw obywatelskich (RPO). Prof. Irena Lipowicz w wystąpieniu skierowanym do ministra sprawiedliwości zwraca uwagę na wewnętrzną niespójność art. 90 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 1997 r. nr 89, poz. 555 z późn. zm.).

Z jednej strony par. 1 tego przepisu wskazuje, że organizacja społeczna może zgłosić swój udział w postępowaniu sądowym w sprawie karnej, jeśli ma to przyczynić się do ochrony interesu społecznego lub ważnego interesu indywidualnego, w szczególności chodzi o prawa i wolności człowieka. Jej działanie musi przy tym mieścić się w zakresie realizacji celów statutowych. Z drugiej strony par. 3 wspomnianego artykułu stanowi, że sąd uwzględnia wniosek organizacji jedynie w sytuacji, jeżeli udział jej przedstawiciela w postępowaniu leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

"Powyższe świadczy o niejasnych kryteriach dopuszczalności udziału przedstawicieli organizacji społecznych w postępowaniu karnym" - czytamy w piśmie RPO. Nie wiadomo bowiem, która kategoria interesu ma być w działaniu organizacji najważniejsza.

W takiej sytuacji prof. Lipowicz proponuje kompromisową zmianę. Nie chce usunięcia par. 3, ale jego modyfikacji. Dzięki niej udział organizacji społecznej nie mógłby jedynie naruszać interesu wymiaru sprawiedliwości. Nie musiałby za to, jak obecnie, być z nim zgodny.

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl