Kiedy skazany będzie mógł odbywać karę pozbawienia wolności w domu

Wiele osób osadzonych w więzieniach chciałoby odbywać karę w systemie dozoru elektronicznego. Czy tacy sprawcy mogą otrzymać zgodę sądu na noszenie bransoletki z nadajnikiem w warunkach wolnościowych i jakie warunki powinni w tym celu spełnić?

Obowiązujące przepisy o systemie dozoru elektronicznego (SDE) pozwalają już dzisiaj na taką zmianę sposobu odbywania kary oraz założenie więźniowi elektronicznej bransoletki już po tym, jak trafił za mury zakładu karnego. Są one jednak niedoskonałe. Skazany, niezależnie od tego, czy rozpoczął już odbywanie kary pozbawienia wolności w warunkach izolacji więziennej, czy też nie rozpoczął jeszcze jej odbywania i pozostaje na wolności, musi spełniać te same przesłanki ustawowe warunkujące możliwość objęcia go SDE. Wkrótce jednak ulegnie to zmianie. Prezydent podpisał uchwaloną 25 maja 2012 r. nowelizację ustawy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 6 ustawy sąd penitencjarny będzie mógł udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w SDE, jeżeli więzień spełni kilka warunków. Podstawowym będzie tak jak do tej pory odbywanie kary pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym jednego roku. Więzień nie będzie mógł być też wielokrotnym recydywistą. Odbywanie kary pozbawienia wolności w warunkach wolnościowych będzie możliwe tylko wtedy, gdy skazany będzie posiadał określone miejsce stałego pobytu, a na takie rozwiązanie wyrażą zgodę osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym. Założenie bransoletki z nadajnikiem będzie możliwe, gdy sąd uzna, że jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary. Na przeszkodzie w odbywaniu kary pozbawienia wolności w SDE nie mogą stać na przeszkodzie warunki techniczne panujące w domu skazanego.

Nowe przepisy przewidują, że skazanemu, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, będzie można udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w SDE, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia go w więzieniu. Natomiast skazanemu, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym, będzie można udzielić takiego zezwolenia co do pozostałej części kary, jeżeli za udzieleniem zezwolenia będzie przemawiała dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego. Podstawową przesłanką do zmiany formy wykonywania kary w stosunku do osadzonego przebywającego w zakładzie karnym będzie jego zachowanie podczas odbywania dotychczasowej części kary.

Kolejne nowelizacje ustawy o SDE rozszerzają możliwość stosowania tego systemu i jest on obecnie przygotowany do obsługi 7500 skazanych dziennie. Zaletą elektronicznego monitoringu jest głównie jego funkcja korekcyjna i to, że obowiązki nałożone na skazanego przez sąd (np. wykonywanie pracy, powstrzymywanie się od przebywania w określonych miejscach) są w dozorze elektronicznym bezwzględnie kontrolowane.

Uchwalona 25 maja br. nowelizacja ustawy wejdzie w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 7 września 2007 r. o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 142, poz. 960 z późn. zm.).

Art. 1 pkt 4 ustawy z 25 maja 2012 r. o zmianie ustawy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (czeka na publikację w Dzienniku Ustaw).