Koniec z automatyzmem przy odwieszaniu kar

Strony postępowania karnego będą mogły liczyć na pomoc sądu w uzyskaniu trudno dostępnego dowodu. Sąd zaś zyska większą swobodę w kwestii odwieszania kar pozbawienia wolności. Sejm podczas ostatniego posiedzenia skierował do komisji kodyfikacyjnych 4 nowelizacje prawa karnego w pierwszym czytaniu.

Wykonanie kary

- W obecnym brzmieniu art. 75 par. 1 kodeksu karnego przewiduje obligatoryjne zarządzenie wykonania kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności. Oznacza to, iż niezależnie od okoliczności sąd w postępowaniu wykonawczym musi zarządzić wykonanie kary - tłumaczy Sławomir Lisiecki, adwokat prowadzący kancelarię adwokacką w Warszawie.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował takie brzmienie przepisu (sygn. akt SK 9/10), senacki projekt wprowadza do kodeksu możliwość podjęcia przez sąd innej decyzji.

- Zmiany są jak najbardziej wskazane, gdyż sąd w każdej sytuacji powinien mieć możliwość swobodnego rozstrzygania. Każda sytuacja jest inna i powinna być potraktowana indywidualnie. Szczególnie ważne jest to w przypadku, gdy orzeczono w okresie próby karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Oznacza to przecież, że sąd stwierdził istnienie przesłanek do stwierdzenia, że kara osiągnie swoje cele pomimo zawieszenia jej wykonania - argumentuje mecenas Lisiecki.

Krok ku cyfryzacji

Kolejny projekt dotyczył wprowadzenia częściowego obowiązku rejestrowania dźwięku i obrazu rozpraw karnych. Zgodnie z proponowanymi przepisami nie będzie trzeba utrwalać przebiegu sprawy tylko wtedy, gdy nie pozwolą na to względy techniczne. Zmiany mają stanowić etap przejściowy pomiędzy protokołowaniem w tradycyjny sposób a wprowadzeniem zapisu elektronicznego.

Wiceminister sprawiedliwości Wojciech Hajduk zaznaczał podczas I czytania, że wprowadzenie obligatoryjności cyfrowego zapisu rozpraw wymaga czasu i może potrwać nawet kilka lat. "Wdrożenie systemu w postępowaniu karnym będzie skutkowało koniecznością doposażenia w sprzęt do protokołowania około tysiąca sal rozpraw, wykorzystywanych wyłącznie w postępowaniach karnych. Szacowany budżet takich działań to około 70 mln zł" - czytamy w uzasadnieniu noweli.

Parlamentarzyści skierowali do komisji również zmiany polegające na dodaniu do k.p.k. obowiązku poinformowania zatrzymanego o prawie do odmowy składania zeznań. Propozycja jest wynikiem interwencji rzecznika praw obywatelskich. Skierował on wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że treść składanych wyjaśnień może obrócić się przeciwko zatrzymanemu.

W jego ocenie jest to bowiem nadmierna ingerencja w prawo do obrony. Osoba zatrzymana powinna mieć od samego początku zagwarantowane prawo do milczenia.

Sąd w każdej sytuacji powinien mieć możliwość swobodnego rozstrzygania

Joanna Kowalska

 joanna.kowalska@infor.pl

Projekty ustaw po I czytaniu w Sejmie