Czy można wyłączyć wspólnika spółki jawnej

Co do zasady przepisy tytułu II działu I rozdziału III kodeksu spółek handlowych (k.s.h.)- traktującego o stosunkach wewnętrznych spółki jawnej - mają charakter dyspozytywny. Oznacza to, że wszelkie poruszane w nich kwestie mogą być odmiennie unormowane w umowie podmiotu. Od tej generalnej reguły istnieją jednak dwa wyjątki. Jeden z nich - oprócz niemożności umownego limitowania prawa wspólnika spółki jawnej do osobistego zasięgania informacji o stanie jej majątku i interesów, a nadto przeglądania jej ksiąg i dokumentów - dotyczy bezwzględnego zakazu wyłączenia osób wchodzących w skład ww. podmiotu od prowadzenia jego spraw. Kontrakt spółki nie może bowiem ograniczyć ani wyłączyć przedmiotowego zakazu.

W świetle art. 38 par. 1 cytowanej ustawy nie można powierzyć prowadzenia spraw spółki jawnej (tj. jej czynności organizacyjnych) osobom trzecim z wyłączeniem wspólników. W prowadzeniu takich spraw zawsze zatem musi brać udział minimum jeden wspólnik. Pod pojęciem osób trzecich należy zaś rozumieć wszelkie osoby - a więc nie tylko fizyczne, lecz także prawne i handlowe spółki osobowe - które nie mają statusu wspólnika. Osoby te są przedsiębiorcami, którzy nie przejmują zarządzania spółką we własnym imieniu i na własny rachunek, ale w ramach łączącego ich z podmiotem stosunku umownego. Kontrakt menedżerski, rzadziej umowa o świadczenie usług, powinien natomiast w szczególności zawierać: prawa i obowiązki osób trzecich przy prowadzeniu spraw spółki jawnej, zasady ich wynagradzania, warunki odpowiedzialności za powierzone mienie oraz kryteria oceny efektów ich działań. Wyeksponować również należy, że prowadzenie spraw odnieść można jedynie do tych niedotyczących reprezentacji spółki. Te ostatnie mianowicie realizują wówczas przedstawiciele ustawowi oraz prokurenci i pełnomocnicy.

Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 9 listopada 1936 r., II C 1537/36, uznał, że zarządzający cudzym majątkiem, a tym samym wspólnik prowadzący interesy spółki jawnej, mogą być zmuszeni wyrokiem do złożenia zainteresowanym udokumentowanych rachunków z dochodów i wydatków, pochodzących z zarządu powierzonego majątku, oraz do wyjawienia tego, co im wiadomo o zatajeniu lub ukryciu majątku i należących do niego dochodów.

Czytelnik i jego kolega mogą zatem powierzyć prowadzenie spraw podmiotu osobom trzecim. W spółce pozostaje bowiem jeszcze jeden wspólnik, który obok tych osób będzie wykonywał czynności organizacyjne.

@RY1@i02/2011/230/i02.2011.230.21500060a.803.jpg@RY2@

Anna Borysewicz, adwokat

Anna Borysewicz

adwokat

Art. 37 - 38 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).