Czy tylko rada nadzorcza może podjąć decyzję

Kwestie związane z zarządem spółki z o.o. zostały uregulowane w art. 201 - 211 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Zarząd składa się z jednego albo większej liczby członków, którymi mogą być zarówno osoby będące jej wspólnikami, jak i osoby powołane w skład zarządu spoza ich grona. Stosownie do art. 201 par. 4 k.s.h. członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Umowa ta może zatem przyznać prawo do powoływania lub odwoływania członków zarządu np. wybranemu wspólnikowi, czy - tak jak ma to miejsce w sytuacji opisanej w pytaniu - radzie nadzorczej spółki.

Artykuł 203 par. 1 zd. 1 k.s.h. stanowi, że członek zarządu może być w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników. Kodeks nie przewiduje zatem możliwości odmiennego uregulowania tej kwestii przez umowę spółki, tzn. pozbawienia wspólników tej kompetencji. Umowa spółki może jedynie zawierać inne postanowienia, w szczególności ograniczać prawo odwołania członka zarządu do ważnych powodów (art. 203 par. 2 k.s.h.). Z przepisów tych wynika, że niezależnie od tego, czy umowa spółki przyznaje prawo do odwoływania członków zarządu innym podmiotom (w opisywanej spółce - radzie nadzorczej), wspólnicy zawsze mają to prawo i nie mogą go zostać tą umową pozbawieni.

Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 15 listopada 2006 r., V CSK 241/06., w którym orzekł, że art. 203 par. 1 zd. 1 k.s.h. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 201 par. 4 k.s.h. Zdaniem SN ustawowe prawo do odwołania członków zarządu przez wspólników istnieje zawsze, nawet wtedy, gdy w umowie spółki określono na podstawie art. 201 par. 4 k.s.h., że członków zarządu odwołuje rada nadzorcza albo osoba trzecia. Przemawia za tym poglądem kilka argumentów. Samo sformułowanie art. 203 par. 1 zd. 1 k.s.h. "członek zarządu może być w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników" pozwala bronić poglądu, że jest to przepis bezwzględnie obowiązujący. Jego względny charakter byłby uzasadniony, gdyby w jego treści zawarto zastrzeżenie, np. "chyba, że umowa spółki stanowi inaczej". Ale według SN takiego zastrzeżenia brak. Za bezwzględnym charakterem art. 203 par. 1 zd. 1 k.s.h. przemawia także treść art. 203 par. 2 k.s.h., który stanowi, że umowa spółki może zawierać inne postanowienia, w szczególności ograniczać prawo odwołania członka zarządu do ważnych przyczyn. Postanowienia umowy spółki mogą więc jedynie ograniczać prawo odwołania członka zarządu, np. egzemplifikować ważne przyczyny odwołania, określić okresy ochronne, uszczegółowiać tryb odwołania itp. Bezwzględny charakter art. 203 par. 1 zd. 1 k.s.h. oznacza tym samym, że przepis ten znajduje zastosowanie bez względu na zamieszczenie w umowie spółki regulacji upoważniającej inne podmioty do odwoływania członków zarządu. Nawet zatem jeśli umowa spółki z o.o. stwierdza, że członek zarządu może być odwołany jedynie przez radę nadzorczą tej spółki, to taki zapis nie pozbawia zgromadzenia wspólników ustawowego prawa do odwołania członka zarządu, wynikającego z art. 203 par. 1 zd. 1 k.s.h.

Uchwała wspólników w sprawie odwołania członka zarządu jest podejmowana bezwzględną większością głosów, bez wymogu co do kworum, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Głosowanie w tej sprawie powinno być głosowaniem tajnym.

Kodeks spółek handlowych nie wprowadza obowiązku uzasadnienia decyzji o odwołaniu członka zarządu, niezależnie od tego, jaki organ dokonuje tego odwołania. Taki obowiązek może jednak wprowadzić umowa spółki.

@RY1@i02/2012/051/i02.2012.051.215000600.802.jpg@RY2@

Julita Karaś-Gasparska

Julita Karaś-Gasparska

julita.karas@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 201 par. 4, art. 203 par. 1 i 2, art. 245 i art. 247 par. 2 zd. 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).