Jak sporządzić wniosek o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez członka zarządu sp. z o.o.

Wobec m.in. członka (również byłego) zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: sp. z o.o.), który ze swojej winy nie złożył w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie jej upadłości (tj. w ciągu 30 dni od wystąpienia podstawy do tego), może być orzeczony zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, reprezentanta bądź pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tejże działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji, ewentualnie stowarzyszenia. Może być on orzeczony na okres od roku do 10 lat. Tak stanowi art. 373 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe (dalej: u.p.u.).

W świetle uchwały Sądu Najwyższego z 23 lutego 2005 r. (sygn. akt III CZP 88/2004) komentowany zakaz nie będzie jednak dotyczył udziału w spółkach kapitałowych. Posiadanie udziałów w spółce kapitałowej nie jest bowiem prowadzeniem działalności gospodarczej.

Kto rozstrzyga

Co do zasady w kwestii omawianego zakazu rozstrzyga sąd upadłościowy. Jeżeli jednak postępowania upadłościowego nie wszczęto albo oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzono postępowanie upadłościowe - orzeka sąd właściwy do rozpoznania sprawy o ogłoszenie upadłości.

Sąd nie jest związany treścią wniosku o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Może w konsekwencji orzec tenże zakaz w innym zakresie przedmiotowym lub czasowym, niż wynika to z żądania wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Najwyższego z 24 września 2010 r. (sygn. akt IV CSK 92/10) art. 373 ust. 1 u.p.u. zakreśla sądowi możliwe maksymalne granice, w których ma orzec o zakazie, z uwzględnieniem indywidualnej oceny potrzeby takiego orzeczenia.

Istotny stopień winy

Rozpatrując sprawę, sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, a w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Samo tylko stwierdzenie winy w działaniu upadłego nie ma przesądzającego znaczenia dla orzeczenia wnioskowanego zakazu. Istotny jest zatem nie sam fakt doprowadzenia do upadłości, ale związek przyczynowy pomiędzy uchybieniami wymienionymi w art. 373 ust. 1 pkt 1-4 u.p.u. a obniżeniem wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiarem pokrzywdzenia wierzycieli. Zarówno bowiem stopień winy, jak i skutki podejmowanych działań mają wpływ nie tylko na spektrum pozbawienia praw, lecz mogą również oddziaływać na decyzję sądu o oddaleniu wniosku w konkretnej sytuacji, ponieważ orzeczenie zakazu ma charakter fakultatywny. Tak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 stycznia 2010 r. (sygn. akt II CSK 364/09).

W art. 373 ust. 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy nie ustanowiono domniemania winy w przypadku stwierdzenia niezachowania terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Ocena ewentualnej aktualizacji winy po stronie uczestnika postępowania wymaga więc oceny dopuszczonych w sprawie dowodów pod tym kątem i stwierdzenia, na czym konkretnie ta wina polegała. Każdorazowo zatem, w myśl zasady ogólnej z art. 6 k.c., wnioskodawca powinien udowodnić winę danej osoby i jej udział w tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po terminie. Potwierdził to Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach, np. z 4 lipca 2012 r. (sygn. akt I CSK 640/11) oraz z 13 maja 2011 r. (sygn. akt V CSK 352/10).

Stopień winy niewątpliwie ma znaczenie dla orzekania co do okresu obowiązywania przedmiotowego zakazu. Pogląd ten znalazł odzwierciedlenie w postanowieniu SN z 4 lipca 2012 r. (sygn. akt I CSK 640/11).

Możliwość pozbawienia prawa prowadzenia działalności gospodarczej uzależniona jest ponadto od ustalenia skutków, jak wadliwe działanie podmiotu, wobec którego złożono wniosek (np. członka (ex) zarządu sp. z o.o.), miało wpływ na obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego. Zawinione niezgłoszenie w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości np. sp. z o.o. nie przesądza jeszcze o pozbawieniu prawa, ponieważ powinny być jednocześnie ocenione skutki działań i ich skala. Przy czym orzeczenie zakazu wywołuje skutek jednostkowy, ale jednocześnie ma znaczenie dyscyplinujące, prewencyjne, służące ochronie ładu gospodarczego (postanowienie SN z 5 marca 2009 r., sygn. akt III CSK 297/08). W rezultacie sąd powinien ustalić wartość spółki przed zaistnieniem stanu niewypłacalności oraz po wystąpieniu tego zdarzenia, a w szczególności czy rzeczywiście doszło i ewentualnie w jakim zakresie do obniżenia wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa, a jeśli tak, to czy działanie odpowiedzialnego za złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w jakikolwiek sposób wpłynęło na ten stan rzeczy.

Osoby uprawnione

Postępowanie w przedmiocie orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wszczyna się wyłącznie na wniosek wierzyciela, tymczasowego nadzorcy sądowego, zarządcy przymusowego, syndyka, prokuratora, a także prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Komisji Nadzoru Finansowego. Wyłączone jest zatem orzekanie przez sąd z urzędu. Do wniosku trzeba załączyć dowód uiszczenia opłaty sądowej (100 zł). Wygaśnięcie w toku postępowania funkcji tymczasowego nadzorcy, zarządcy przymusowego lub syndyka oraz zaspokojenie należności wierzyciela będącego wnioskodawcą nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania wszczętego na jego wniosek.

W postępowaniu zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu nieprocesowym. Sąd wydaje postanowienie po przeprowadzeniu rozprawy. Rozpoznanie komentowanego wniosku na posiedzeniu niejawnym pozbawiłoby uczestnika możliwości obrony jego praw i skutkowałoby nieważnością postępowania. Od postanowienia sądu drugiej instancji przysługuje skarga kasacyjna. Odpis prawomocnego orzeczenia sąd przesyła do Krajowego Rejestru Sądowego (właściwego dla miejsca zamieszkania uczestnika). Postanowienie o orzeczeniu zakazu prowadzenia działalności gospodarczej obwieszcza się.

Nie orzeka się jednak komentowanego zakazu, jeżeli postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte w ciągu roku od dnia umorzenia lub zakończenia postępowania upadłościowego albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości z braku majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Gdy zaś wniosek o ogłoszenie upadłości nie był złożony, w terminie trzech lat od daty ustania stanu niewypłacalności albo wygaśnięcia obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości sp. z o.o. przez członka jej zarządu.

Przy czym nawet gdy uczestnik ze swojej winy nie złożył w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, sąd może oddalić wniosek o orzeczenie względem niego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Tak się stanie w sytuacji, w której złożono wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego lub postępowania sanacyjnego, a rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli jest nieznaczny.

W postępowaniu o orzeczenie omawianego zakazu nie jest dopuszczalne dowodzenie wierzytelności na zasadach ogólnych. Wierzyciel powinien więc wykazać istnienie wierzytelności, wskazując na umieszczenie jej na liście wierzytelności; natomiast jeżeli w toku postępowania upadłościowego nie uznano tej wierzytelności lub umorzono postępowanie upadłościowe przed ustaleniem listy wierzytelności albo nie wszczęto postępowania upadłościowego - prawomocnym orzeczeniem sądu lub ostateczną decyzją administracyjną. Jeżeli wierzyciel nie wykaże istnienia swojej wierzytelności, nie będzie legitymowany czynnie do wszczęcia postępowania o orzeczenie komentowanego zakazu. Analogicznie stwierdził SN w postanowieniu z 19 czerwca 2015 r., sygn. akt IV CSK 564/14.

Wzór

Płock, 10 lutego 2016 r.

Do Sądu Rejonowego

V Wydział Gospodarczy

w Płocku

Laura Iksińska (PESEL: 82011700000)

prowadząca działalność gospodarczą pod firmą

Usługi Budowlane Laura Iksińska z siedzibą w Płocku

ul. Jajeczna 67, 09-400 Płock (NIP: 000-111-22-33)

Klementyna Igrekowska

zam. ul. Mleczna 54, 09-400 Płock

Opłata sądowa 100 zł

Działając w imieniu własnym, załączając wypis z CEiDG z 10 lutego 2016 r., na podstawie art. 374 ust. 2 w zw. z ust. 1 oraz w zw. z art. 373 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe jako wierzyciel

orzeczenie wobec uczestniczki postępowania Klementyny Igrekowskiej zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, reprezentanta bądź pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tejże działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia na okres trzech lat,

rozpoznanie sprawy także podczas nieobecności wnioskodawczyni,

zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

dopuszczenie, a następnie przeprowadzenie dowodu z niżej wymienionych dokumentów:

- aktualny odpis z KRS D sp. z o.o. z 10 lutego 2016 r. -

na okoliczność ustalenia, że uczestniczka postępowania Klementyna Igrekowska pełniła funkcję prezesa zarządu D sp. z o.o. z siedzibą w Płocku (ul. Okrągła 21, 09-400 Płock) w okresie od 15 czerwca do 30 listopada 2015 r., a ponadto na okoliczność ustalenia, iż na dzień 30 listopada 2015 r. D sp. z o.o. nie znajdowała się w upadłości,

- nakaz zapłaty Sądu Rejonowego w Płocku V Wydział Gospodarczy z 15 kwietnia 2015 r. w sprawie V GNc 00/15 wraz z postanowieniem z 27 maja 2015 r. o nadaniu temu prawomocnemu nakazowi klauzuli wykonalności -

na okoliczność ustalenia, że wnioskodawczyni jest wierzycielem D sp. z o.o. na kwotę 50 tys. zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu,

- postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Płocku Izabeli Nowak z 30 listopada 2015 r. o umorzeniu postępowania wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku D sp. z o.o. -

na okoliczność ustalenia, że na dzień 30 listopada 2015 r. D sp. z o.o. nie była właścicielem żadnego majątku, a ponadto posiadała co najmniej 15 (łącznie z wnioskodawczynią) wierzycieli.

Uczestniczka postępowania Klementyna Igrekowska pełniła funkcję prezesa zarządu D sp. z o.o. z siedzibą w Płocku (ul. Okrągła 21, 09-400 Płock) w okresie od 15 czerwca do 30 listopada 2015 r.

aktualny odpis z KRS D sp. z o.o. z 10 lutego 2016 r.

Wnioskodawczyni jest wierzycielem D sp. z o.o. W dniu 17 września 2015 r. wnioskodawczyni złożyła do Izabeli Nowak, komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Płocku, wniosek o wszczęcie egzekucji ze wszystkich składników majątku D sp. z o.o. kwoty 50 tys. zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu. Do przedmiotowego wniosku został załączony tytuł wykonawczy, tj. nakaz zapłaty Sądu Rejonowego w Płocku V Wydział Gospodarczy z 15 kwietnia 2015 r. w sprawie V GNc 00/15 wraz z postanowieniem z 27 maja 2015 r. o nadaniu temu prawomocnemu nakazowi klauzuli wykonalności. W dniu 1 grudnia 2015 r. wnioskodawczyni otrzymała od Izabeli Nowak, komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Płocku, postanowienie z 30 listopada 2015 r. o umorzeniu postępowania z powodu bezskuteczności egzekucji z majątku D sp. z o.o. Z cytowanego postanowienia wynika, że D sp. z o.o. nie jest właścicielem żadnego majątku. Komornik ten aktualnie prowadzi postępowania egzekucyjne na rzecz 14 innych wierzycieli, tj.: Y sp. z o.o., P sp. z o.o., M sp. z o.o., DEF sp. z o.o., N sp. z o.o., W sp. z o.o., C sp. z o.o., E sp. z o.o., F sp. z o.o., G sp. z o.o., H sp. z o.o., I sp. z o.o., K sp. z o.o. oraz L sp. z o.o.

- ww. nakaz zapłaty wraz z postanowieniem o nadaniu mu klauzuli wykonalności,

- postanowienie z 30 listopada 2015 r. o umorzeniu postępowania z powodu bezskuteczności egzekucji z majątku D sp. z o.o.

Co najmniej we wrześniu 2015 r. uczestniczka postępowania jako prezes jednoosobowego zarządu D sp. z o.o. z siedzibą w Płocku była zobowiązana złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości tejże spółki. Takiego wniosku jednak nie zgłosiła, doprowadzając w konsekwencji swym rażącym niedbalstwem do pogłębienia staniu niewypłacalności D sp. z o.o.

aktualny odpis z KRS D sp. z o.o. z 10 lutego 2016 r.

Z tych względów wniosek jako uzasadniony zasługuje na uwzględnienie.

- wypis z CEiDG Usługi Budowlane Laura Iksińska z 10 lutego 2016 r.,

- dowód uiszczenia opłaty sądowej od wniosku,

- odpis wniosku,

- dokumenty z poz. "Dowód".

Laura Iksińska

@RY1@i02/2016/031/i02.2016.031.215000700.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz

adwokat prowadząca własną kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1, art. 373 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-2 oraz art. 375-377 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.).

Art. 76 pkt 4 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1025 ze zm.).

Art. 379 pkt 5 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.).