Pobieranie opłat za ekspozycję produktów w markecie to czyn nieuczciwej konkurencji

Sygn. akt I ACa 551/15

z 14 stycznia 2016 r.

Spór dotyczył opłat marketingowych, nazywanych często opłatami półkowymi. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która produkowała sprzęt elektroniczny, dostarczała swoje wyroby do sieci marketów będących własnością spółki W.V. Strony łączyła nie tylko umowa o współpracy, na podstawie której producent dostarczał spółce towary, które ta dalej odsprzedawała w swoich sklepach, lecz także dodatkowa umowa marketingowa. Na podstawie tej dodatkowej umowy spółka W.V. wielokrotnie wystawiała na rzecz sp. z o.o. faktury VAT z tytułu usług marketingowych związanych m.in. z ekspozycją jej produktów, ekspozycją logo, a także noty obciążeniowe z tytułu bonusów i reklamy centralnej. Producent nie miał przy tym możliwości negocjowania treści umów oraz wysokości opłat za usługi marketingowe świadczone przez spółkę W.V. Ponadto także koszt transportu dostarczanych do sklepów produktów i ubezpieczenie dostawy obciążały producenta.

Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że pobieranie przez spółkę W.V. opłat z tytułu usług marketingowych związanych z ekspozycją produktów stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, polegający na pobieraniu innych niż marża handlowa opłat za przyjęcie towaru do sprzedaży. Dlatego zasądził na rzecz producenta sprzętu żądaną przez niego od spółki prowadzącej sieć marketów kwotę 19 873,13 zł.

Pozwana zaskarżyła ten wyrok. Sąd drugiej instancji oddalił apelację.

Sąd stwierdził w uzasadnieniu, że firma prowadząca sieć marketów, pobierając opisane opłaty marketingowe, przerzucała w ten sposób na powódkę koszty i ryzyko gospodarcze prowadzonej przez siebie działalności.

Zdaniem sądu sama ekspozycja towaru w sklepie nie jest dodatkową usługą marketingową. Mieści się ona w zakresie zwykłych czynności dokonywanych przez sieć handlową w celu zbycia towaru. Opłaty za ekspozycję produktów powódki na terenie marketów pozwanej oraz z tytułu reklamy centralnej i usługi marketingowej stanowią zatem inne niż marża handlowa opłaty za przyjęcie towaru do sprzedaży.

Sąd doszedł do wniosku, że ekspozycje produktu na terenie marketów oznaczały de facto umieszczenie towaru w koszach i na paletach, logo powódki było zaś eksponowane po prostu na opakowaniach produktów i na cenach. W ocenie sądu działania tego typu stanową przyjętą formę ustawienia towaru w placówkach handlowych i są bezpośrednio związane z działalnością handlową prowadzoną przez pozwaną. Stanowią one jej ofertę skierowaną do bezpośrednich nabywców, będących jej klientami. Zatem koszt takich działań nie może obciążać powódki i nie stanowi usługi wykonanej na jej rzecz, zwłaszcza że tego rodzaju działania dotyczą konkretnego towaru stanowiącego własność pozwanej i zmierzają do jak najszybszego jego zbycia w celu osiągnięcia przez nią zysku.

Sąd podkreślił też w uzasadnieniu, że praktyka dowodzi, iż zabronione opłaty za przyjęcie towarów do sprzedaży zazwyczaj ukrywane są pod postacią wielu dodatkowych postanowień umownych, stwarzających pretekst do ich pobierania. "Nie inaczej jest w tej sprawie. Opłaty, których dochodzi w niniejszej sprawie powódka, stanowiły inne niż marża handlowa opłaty za przyjęcie towaru do sprzedaży" - napisał sąd w uzasadnieniu.

@RY1@i02/2016/065/i02.2016.065.21500080a.802.jpg@RY2@

Linia orzecznicza

Oprac. Leszek Jaworski