Jakie czynności członków zarządu zagrożone są sankcją karną

Członkowie zarządu powinni uważać na wszelkie czynności, w wyniku których spółka zostanie narażona na konkretne niebezpieczeństwo powstania szkody. Zgodnie z art. 585 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) działania członków zarządu na szkodę spółki zagrożone są karą pozbawienia wolności do lat pięciu i zawsze dodatkowo wymierzaną grzywną. Dotyczy to zarówno czynności dokonywanych przez członków zarządu spółki już zarejestrowanej, jak również działań na szkodę spółki dokonanych przez osoby biorące udział w tworzeniu spółki. Do osób tych należą także członkowie zarządu spółki w organizacji, wybierani zwykle w momencie zawierania umowy lub podpisywania statutu spółki.

Nie każde działanie członka zarządu, w wyniku którego spółka poniesie szkodę, spowoduje powstanie omawianej odpowiedzialności karnej. Sankcją karną zagrożone są czynności stanowiące niedopełnienie obowiązków członka zarządu lub czynności, których dokonanie stanowiło przekroczenie jego uprawnień, a więc działania bezprawne, tj. naruszające przepisy prawa, postanowienia kontraktów menedżerskich, jak również zwyczaje przyjęte w obrocie gospodarczym. Sama nieudolność w prowadzeniu spraw spółki lub brak kompetencji nie są równoznaczne z popełnieniem przestępstwa. Nie podlegają też karze działania w obrębie ryzyka gospodarczego danej spółki. Z drugiej strony, należy zaznaczyć, że dla popełnienia przestępstwa nie jest konieczne rzeczywiste wystąpienie szkody – wystarczy, że dane działanie będzie potencjalnie szkodliwe dla interesów spółki. Ponadto szkodę należy rozumieć w sensie cywilistycznym. Oznacza to, że członkowie zarządu będą ponosić odpowiedzialność także w przypadku, gdy szkoda polega jedynie na utracie przez spółkę korzyści, jakie mogłaby ona osiągnąć, gdyby członek zarządu nie dokonał określonych czynności.

Członek zarządu rozważający możliwość poniesienia odpowiedzialności karnej powinien wiedzieć, że omawiane przestępstwo można popełnić wyłącznie umyślnie. Co istotne, umyślność oznacza nie tylko działanie z bezpośrednim zamiarem wyrządzenia spółce szkody, lecz również sytuację, gdy członek zarządu jedynie przewidywał spowodowanie szkody i godził się na negatywne dla spółki konsekwencje swoich działań.

Poza działaniami na szkodę spółki członkowie zarządu mogą ponieść odpowiedzialność karną m.in. za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki mimo powstania warunków uzasadniających upadłość.