Uchwałę podejmuje ten organ, którego wskazuje statut

Jeżeli statut spółki przewidywał, że prawo do wyboru członków zarządów ma jej rada nadzorcza, to wybór dokonany przez walne zgromadzenie jest nieważny. Wobec tego nieprawidłowo wybrany członek zarządu nie miał prawa do skutecznego zawarcia umowy.

Sąd Rejonowy w K. upoważnił jednego z akcjonariuszy spółki Emka w K. do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy z porządkiem obrad przewidującym m.in. uzupełnienie i zmiany w składzie zarządu. W grudniu 2005 r. odbyło się zgromadzenie, na którym do zarządu wybrano Andrzeja W. i Zbigniewa K. Tego samego dnia dwóch członków zarządu, w tym nowo wybrany Andrzej W., zawarło umowę w formie do aneksu do wcześniejszej umowy łączącej Emkę ze spółką S. dotyczącą przedłużenia umowy najmu lokalu użytkowego, zmiany czynszu i dającą wyłączność do prowadzenie na całym terenie supermarketu. Jednak w lutym następnego roku sąd rejonowy w K. odmówił wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego nowych członków zarządu Emki. Stwierdził, że uchwała o ich powołaniu naruszyła art. 368 par. 4 kodeksu spółek handlowych. Mówi on, że członków zarządu powołuje i odwołuje rada nadzorcza, chyba że statut stanowi inaczej. A obowiązujący wówczas statut Emki nie przewidywał tych kompetencji dla walnego zgromadzenia. Wtedy Emka wystąpiła do sądu o stwierdzenie nieważności aneksu z grudnia 2005 r.

Sąd I instancji uwzględnił powództwo. Stwierdził, że istotą sporu jest to, czy Andrzej W. w momencie zawierania umowy mógł podejmować skutecznie czynności prawne. Uznał, że zgodnie z art. 39 kodeksu cywilnego czynność rzekomego pełnomocnika nie jest czynnością tej osoby prawnej. Sąd zajął się także zarzutem zgłoszonym przez pozwaną spółkę, że chroni ją dobra wiara z art. 427 par. 2 k.s.h., bo była przekonana, że Emka jest prawidłowo reprezentowana. Wynika z tego przepisu, że w przypadkach, w których ważność czynności dokonanej przez spółkę zależna jest od uchwały walnego zgromadzenia, uchylenie takiej uchwały nie ma skutku w stosunku do osób trzecich działających w dobrej wierze. Zdaniem sądu przepis ten nie ma zastosowania, tylko powołany art. 39 k.c.

Pozwana odwołała się, a sąd II instancji zmienił wyrok i powództwo oddalił. Stwierdził, że wprawdzie podpisanie aneksu przez Andrzeja W. nie stanowiło działania organu spółki, należało jednak rozważyć, czy względem pozwanej wystąpił skutek w postaci nieważności umowy. Uznał, że jeżeli uchwała walnego zgromadzenia spółki akcyjnej nie została unieważniona przez sąd na podstawie art. 425 par. 1 k.s.h., pozostaje ona w obrocie prawnym w stosunku do osób trzecich. Od tego wyroku Emka wniosła skargę kasacyjną, a Sąd Najwyższy uchylił go i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi apelacyjnemu. SN dokonał wykładni art. 427 par. 2 k.s.h. i stwierdził, że jest on dostatecznie jasny i nie ma w sprawie zastosowania. Statut przewidywał, że uchwałę powinna podjąć rada nadzorcza, a nie walne zgromadzenie. Teraz sąd II instancji oddalił apelację pozwanej. Podkreślił przy tym swoje związanie wykładnią SN, a art. 39 k.c., który wobec tego ma zastosowanie, nie przewiduje sanowania czynności prawnej dokonanej przez osobę nieupoważnioną.

Tym razem skargę kasacyjną wniosła pozwana, ale SN ją oddalił. W ustnym uzasadnieniu wyroku podkreślił, że pierwszy wyrok sądu apelacyjnego był pomyłką. Skuteczność wyroku uchylającego uchwałę ma moc obowiązującą w stosunkach między spółką a wszystkimi akcjonariuszami oraz między spółką a członkami jej organów. Jeśli chodzi o dobrą wiarę, na którą pozwana się powoływała, to chroni ona tylko wtedy, gdy przepis to przewiduje.

Marta Pionkowska