Konieczne wprowadzenie sankcji do ustawy

Po wprowadzonej odpowiedzialności dla rad nadzorczych za sprawozdania finansowe szykuje się kolejne zwiększenie obowiązków dla tych organów. Wynika to z nowej ustawy o biegłych rewidentach i ich samorządzie, która znajduje się w Sejmie i będzie głosowana po poprawkach senackich. Nowe wymogi będą nałożone na rady nadzorcze jednostek zainteresowania publicznego. Takimi jednostkami będą m.in. spółki giełdowe, zakłady ubezpieczeniowe i banki oraz ich oddziały, SKOK-i, otwarte fundusze emerytalne oraz biura maklerskie.

Nowa ustawa wprowadza przepis, który zobowiązuje do powołania w ramach rady nadzorczej komitetu audytu. Jego głównymi zadaniami będzie monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej, wykonywania czynności rewizji finansowej oraz ocena niezależności biegłego rewidenta i firmy audytorskiej.

– Komitet audytu odpowie też za monitorowanie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego oraz zarządzania ryzykiem – twierdzi Piotr Hans, starszy konsultant w Grant Thornton Frąckowiak.

Ustawodawca nie przewidział jednak sankcji za niepowołanie komitetu audytu. Istnieje więc duże prawdopodobieństwo, że przepis pozostanie martwy.

Piotr Hans twierdzi, że biorąc pod uwagę doświadczenia polskich spółek giełdowych, przypuszczalnie wiele podmiotów, na które nałożone zostaną nowe obowiązki, skorzysta z ustawowego zwolnienia w przypadku, gdy rada nadzorcza składa się z nie więcej niż pięciu członków.

Zadania komitetu audytu przypisane zostaną wtedy radzie nadzorczej jako całości.

Ekspert przypomina, że już teraz zgodnie z kodeksem dobrych praktyk spółki giełdowe powinny tworzyć w ramach rad nadzorczych komitet audytu. Jednak obowiązki w tym zakresie pełni często rada nadzorcza.

– Spółki tłumaczą taką praktykę przede wszystkim minimalną liczba członków tego organu – twierdzi Anatol Skitek, starszy konsultant w Grant Thornton Frąckowiak.

Wyjaśnia również, że nowa ustawa zwalnia z obowiązku utworzenia komitetu audytu w przypadku otwartych funduszy emerytalnych, powszechnych towarzystw emerytalnych, funduszy inwestycyjnych, oddziałów instytucji kredytowych i oddziałów banków zagranicznych, głównych oddziałów zakładów ubezpieczeń.

Według Piotra Hansa mogą się również pojawić problemy ze spełnieniem warunku niezależności członków komitetów audytu (ustawa nie odnosi się do kwestii niezależności członków rady nadzorczej). Obecnie spółki giełdowe, które nie spełniają wymogów w tym zakresie, tłumaczą takie działanie potrzebą swobody akcjonariuszy w wyborze swoich reprezentantów oraz określoną strukturą właścicielską.