Przepisy utrudniają akcjonariuszom spółek publicznych wykonywanie praw

Spółki publiczne po raz pierwszy organizują zwyczajne walne zgromadzenia na podstawie znowelizowanych przepisów kodeksu spółek handlowych, które weszły w życie 3 sierpnia 2009 r. Nowelizacja ta w istotny sposób zmieniła przepisy w zakresie organizacji walnego zgromadzenia w spółkach publicznych. Często znaczące pakiety akcji w takich spółkach znajdują się w rękach jednego bądź kilku wiodących akcjonariuszy, a poza nimi występuje również z reguły duża liczba drobnych akcjonariuszy. Zmiana kodeksu spółek handlowych miała na celu ułatwienie im korzystania z praw korporacyjnych.

Jednym z istotnych praw akcjonariusza spółki akcyjnej (w tym publicznej), które istniało jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji, jest prawo do zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Nowelizacja z 3 sierpnia 2009 r. wprowadziła jedynie zmiany w zakresie podmiotów uprawnionych do zwołania walnego zgromadzenia.

Zasadą jest, że walne zgromadzenie zwoływane jest przez zarząd. Ponadto również rada nadzorcza może zwołać zwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w przepisach kodeksu spółek handlowych lub w statucie, oraz nadzwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zwołanie go uzna za wskazane (art. 399 par. 1 k.s.h.). Dodatkowo legitymacja do zwołania - lecz już tylko nadzwyczajnego walnego zgromadzenia - przyznana została akcjonariuszom reprezentującym co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co najmniej połowę ogółu głosów w spółce (art. 399 par. 3 k.s.h.).

Z praktycznego punktu widzenia powyższy przepis może być jednak trudny do zastosowania w kontekście obligatoryjnych przepisów dotyczących sposobów zwoływania walnych zgromadzeń w spółkach publicznych.

Obecnie - w świetle art.402 (1) par. 1 k.s.h. - zwołanie walnego zgromadzenia w spółce publicznej następuje poprzez publikację ogłoszenia zarówno na stronie internetowej spółki, której prowadzenie jest obligatoryjne, jak i w formie tzw. raportu bieżącego (zgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 60 ust. 2 oraz art.61 ustawy o ofercie publicznej). Po wejściu w życie nowelizacji k.s.h. spółki publiczne nie mają już ustawowego obowiązku ogłoszenia zwołania walnego zgromadzenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Ta nowa zasada zwoływania walnego z pewnością przyniosła bądź już wkrótce przyniesie spółkom wymierne korzyści chociażby w postaci finansowej, tj. spółki nie mają już obowiązku uiszczania opłat za ogłoszenie w MSiG, które niejednokrotnie były niezwykle wysokie.

Jednak powyższy przepis art. 402 (1) par. 1 k.s.h. w istocie bardzo utrudnia akcjonariuszom spółki publicznej wykonywanie prawa do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia. Akcjonariusz z reguły przecież nie ma dostępu do strony internetowej spółki czy też do systemu ESPI. Niezwykle ryzykowne i niefrasobliwe wręcz byłoby udostępnienie przez spółki publiczne swoim akcjonariuszom takiego dostępu.

Z technicznego punktu widzenia prawo do zwołania przez akcjonariusza spółki pulicznej walnego zgromadzenia jest więc niemożliwe. Jedynym rozsądnym wyjściem, aby przepis art. 399 par. 3 k.s.h. nie był przepisem martwym, jest wprowadzenie przez spółki publiczne odpowiednich zapisów do statutów, które będą zobowiązywały zarządy tych spółek do podjęcia czynności umożliwiających akcjonariuszom spółek publicznych wykonywanie prawa do zwołania walnego zgromadzenia w świetle znowelizowanych przepisów. Czynnościami, do których zarządy zostałyby zobowiązane na mocy postanowień statutu, byłyby umieszczenie ogłoszenia o walnym zgromadzeniu na stronie internetowej spółki publicznej oraz wysłanie raportu bieżącego w przypadku, gdy akcjonariusze reprezentujący co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co najmniej połowę ogółu głosów w spółce chcieliby takie zgromadzenie zwołać. Oczywiście od razu nasuwa się pytanie, co stanie się w przypadku, gdyby zarząd nie wywiązał się z powyższych czynności. Warto jest więc skutki niewykonania przez zarząd nałożonych na niego w tym zakresie obowiązków dokładnie określić w statucie spółki.

@RY1@i02/2010/095/i02.2010.095.087.002a.001.jpg@RY2@

Sylwia Zarzycka, radca prawny, wspólnik komplementariusz z Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna spółka komandytowa z siedzibą we Wrocławiu

Sylwia Zarzycka

radca prawny, wspólnik komplementariusz z Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna spółka komandytowa z siedzibą we Wrocławiu