Transgraniczne fuzje pod kontrolą

Transgraniczne łączenie spółek w warunkach polskich będzie dotyczyło spółek akcyjnych, spółek z o.o. oraz w ograniczonym zakresie spółek komandytowo-akcyjnych. Transgraniczne łączenie stanowi jeden ze sposobów korzystania ze swobody przedsiębiorczości oraz ma służyć tworzeniu wspólnego rynku. Łączenia transgraniczne będą dopuszczalne wyłącznie między typami spółek kapitałowych, na których łączenie zezwala prawo krajowe.

Warunkiem dopuszczalności transgranicznego łączenia spółek jest spełnienie przez spółkę uczestniczącą w takim łączeniu wymogów prawa właściwego - tego, któremu podlega spółka uczestnicząca w procedurze.

Dotyczy to podejmowania decyzji co do połączenia ze spółką z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ochrony jej wierzycieli, obligatariuszy, osób uprawnionych z papierów wartościowych, udziałowców lub akcjonariuszy. Standard takiej ochrony nie może być niższy niż przy łączeniach krajowych.

Postępowanie kontrolne dotyczy spełnienia przez spółkę uczestniczącą w połączeniu transgranicznym wymogów przepisów wewnętrznych państwa członkowskiego, którego prawu podlega ta spółka dotyczących łączenia ze spółką podlegającą prawu innego państwa członkowskiego. Transgraniczne łączenie zakłada model dwuetapowego postępowania kontrolnego. Etap pierwszy polega na zbadaniu prawidłowości procedury podejmowania decyzji o połączeniu transgranicznym odrębnie dla każdej ze spółek kapitałowych uczestniczących w takim łączeniu. Procedura obejmująca etap pierwszy postępowania kontrolnego podlega wyłącznie prawu krajowemu i kończy się wydaniem zaświadczenia, niezbędnego do ukończenia połączenia.

Etap drugi polega na zbadaniu, czy każda ze spółek uczestniczących w transgranicznym łączeniu przeszła wewnętrzną procedurą kontrolną w państwie członkowskim, którego prawu podlega, oraz czy łączące się spółki zatwierdziły wspólny plan połączenia na takich samych warunkach (a więc, czy decyzje połączeniowe w spółkach uczestniczących w łączeniu są ze sobą w pełni zharmonizowane).

Organ właściwy do zatwierdzenia skuteczności połączenia transgranicznego nie bada ponownie zgodności z prawem procedury łączeniowej, poddanej prawu krajowemu, ale polega na zaświadczeniu wydanym przez właściwy organ krajowy. Dzięki temu odpada problematyczny (a w praktyce trudno egzekwowalny) obowiązek badania przez organ właściwy do zatwierdzenia skuteczności połączenia transgranicznego czynności podjętych przez spółkę podlegającą prawu innego państwa członkowskiego.

Polski ustawodawca przyjął podwyższony standard ochrony wspólników mniejszościowych, którzy zgłosili sprzeciw wobec połączenia transgranicznego. Jeżeli spółką przejmującą lub nowo zawiązaną jest spółka zagraniczna (np. niemiecka), to wspólnik spółki polskiej, który głosował przeciw uchwale o połączeniu i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, będzie mógł żądać od spółki polskiej odkupienia jego udziałów lub akcji.

Spółka polska będzie zobowiązana dokonać tego na rachunek własny bądź na rachunek wspólników pozostających w spółce. Spółka polska będzie mogła nabyć na rachunek własny udziały lub akcje, których łączna wartość nominalna wraz z udziałami lub akcjami nabytymi dotychczas przez nią, przez spółki lub spółdzielnie od niej zależne lub przez osoby działające na jej rachunek, nie przekracza 25 proc. kapitału zakładowego.

Ustalona została też minimalna cena odkupu na poziomie nie niższym niż wartość udziałów lub akcji, ustalona dla celów połączenia. Prawo żądania odkupu jest ograniczone do sytuacji, gdy połączenie ma doprowadzić do powstania spółki prawa zagranicznego (np. spółka belgijska jest spółką przejmującą lub łączenie następuje przez zawiązanie nowej spółki włoskiej).

Ważne Minimalna cena odkupu akcji nie może być niższa niż wartość udziałów lub akcji, ustalona dla celów połączenia

mariusz.mosiolek@infor.pl

Art. 516¹, art. 516¹⁸ ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).