Niektóre umowy wymagają kilku podpisów

Na rynku z roku na rok jest coraz mniej podmiotów mających statut przedsiębiorstwa państwowego. To efekt prywatyzacji i komercjalizacji. Niemniej jednak przedsiębiorstwa takie nadal występują w obrocie gospodarczym, zaciągają zobowiązania, biorą kredyty, nabywają nieruchomości. Ich działalność reguluje szczegółowo ustawa z 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych.

Warto zwrócić uwagę na art. 50 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, który ustanawia zasady przedstawicielstwa przedsiębiorstwa. Co do zasady do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu przedsiębiorstwa państwowego jest upoważniony jego dyrektor. Natomiast zastępcy dyrektora oraz pełnomocnicy przedsiębiorstwa działają w granicach ich umocowania. Jednak jeśli czynności prawne dokonywane przez te wszystkie wyżej wymienione osoby obejmują rozporządzanie prawem, którego wartość przekracza pięć tysięcy złotych, lub czynności te mogą spowodować powstanie zobowiązania przedsiębiorstwa do świadczenia o wartości powyżej pięciu tysięcy złotych, do skuteczności oświadczenia woli wymagane jest współdziałanie co najmniej dwóch osób.

Skąd tak niska kwota progu ostrożnościowego? Prawdopodobnie przez zapomnienie przez ustawodawcę o waloryzacji tej kwoty w warunkach wysokiej inflacji w latach dziewięćdziesiątych.

Zasady te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie można ich w żaden sposób wyłączyć ani ograniczyć. Skutki prawne zignorowania wymogów określonych w art. 50 ust. 2 ustawy mogą być bolesne. Potwierdza to orzecznictwo sądowe. W wyroku z 14 grudnia 1995 r. (sygn. I ACr 712/95) Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał, że brak łącznej reprezentacji przedsiębiorstwa państwowego przy zawieraniu umowy powoduje w istocie jej nieważność (niepodlegającą konwalidacji bezskuteczność). Podobne stanowisko zajmuje doktryna prawnicza, wskazując, że czynność taka jest nieważna z mocy prawa jako sprzeczna z ustawą. Jednocześnie podkreśla się, że reprezentacja łączna nie dotyczy np. czynności upoważniających (udzielenia pełnomocnictwa), jak i takich, dzięki którym dochodzi jedynie do przysporzenia majątku przedsiębiorstwu państwowemu.

@RY1@i02/2011/138/i02.2011.138.210.003b.001.jpg@RY2@

Michał Kosiarski, autor prowadzi firmę konsultingową

Michał Kosiarski

autor prowadzi firmę konsultingową

Ustawa z 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (t.j. DzU. z 2002 r. nr 112, poz. 981 ze zm.).