Biegły odpowie za nierzetelne zbadanie planu przekształcenia

Od 1 lipca 2011 r. zaczną obowiązywać przepisy kodeksu spółek handlowych, które regulują m.in. odpowiedzialność odszkodowawczą biegłego rewidenta za jego zachowania - tzn. działania lub zaniechania - w związku z przekształceniem działalności gospodarczej przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w jednoosobową spółkę kapitałową. Przypomnijmy, że biegły rewident (ewentualnie kilku biegłych) weźmie udział w procesie przekształcenia, jeżeli zostanie wyznaczony przez sąd rejestrowy. Zadaniem audytora będzie zbadanie planu przekształcenia przedsiębiorcy, tzn. ustalenie, czy badany dokument jest poprawny i rzetelny.

Odpowiedzialność biegłego będzie regulować no- wy art. 584¹⁰ par. 3 k.s.h. Zgodnie z tym przepisem biegły odpowie za szkody, które z jego winy zostały wyrządzone przekształcanemu przedsiębiorcy. Regulacja ta wskazuje, że odpowiedzialność rewidenta ograniczono wyłącznie do jego zachowań zaistniałych w związku z przekształceniem, tj. wydania niepoprawnej i nierzetelnej opinii o planie przekształcenia. Przy tym na szkodę będą się składać straty oraz utracone korzyści, które przedsiębiorca mógłby osiągnąć, gdyby badanie planu przekształcenia przebiegało zgodnie z przepisami.

By doszło do wypłacenia odszkodowania, pokrzywdzony będzie musiał udowodnić, że zaistnienie szkody jest następstwem nieprawidłowego zachowania rewidenta. Ma też obowiązek wykazać, że zachowanie biegłego było zawinione, tzn. takie, które cechowało się:

● umyślnością - zamierzonym zachowaniem sprzecznym z regułami postępowania dotyczącymi wydania opinii,

● niedbalstwem - niedołożeniem należytej staranności w związku z badaniem.

Biegły może się bronić. Nie ma przeszkód, aby powoływał się na okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność - może do nich zaliczyć np. powierzenie niektórych działań (np. sporządzenia wyliczeń) innemu podmiotowi zawodowo zajmującemu się tego rodzaju czynnościami. Warto także dodać, że w przypadku wyznaczenia przez sąd kilku audytorów, ich odpowiedzialność za ewentualne szkody będzie solidarna. Tzn. poszkodowany będzie mógł dochodzić całej należnej mu kwoty odszkodowania od jednego z biegłych - tego, którego sam wybierze.

Przedsiębiorca ma trzy lata - od momentu zarejestrowania nowo powstałej spółki w rejestrze - na wytoczenie powództwa o naprawienie wyrządzonej szkody. Przepisy umożliwiają poszkodowanemu zdecydować, który sąd będzie rozpoznawać sprawę (np. właściwy dla jego miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego). Przedsiębiorca, zakładając sprawę w sądzie, musi przede wszystkim sprecyzować wysokość dochodzonego odszkodowania. Powinien przy tym pamiętać, że audytor wykonujący czynności rewizji finansowej jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC, którego minimalna suma wynosi 400 tys. euro. Tak więc poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio od rewidenta lub jego ubezpieczyciela. Decydując się na pozwanie audytora, poszkodowany i tak będzie miał obowiązek przypozwać ubezpieczyciela.

Poszkodowany będzie mógł liczyć na otrzymanie odszkodowania dopiero wtedy, gdy w postępowaniu dowodowym okaże się, że przesłanki odpowiedzialności biegłego zostały spełnione. Przy tym sąd może zmniejszyć wysokość żądanego odszkodowania ze względu na zaistniałe okoliczności np. przyczynienie się poszkodowanego do zaistnienia szkody.

Zmiany w przepisach dotyczących odpowiedzialności biegłego rewidenta wprowadzi art. 26 ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców.

Badanie planu przekształcenia jest czynnością rewizji finansowej, tzw. inną usługą poświadczającą, której wykonywanie regulują m.in. krajowe standardy rewizji finansowej. Na biegłym ciąży także odpowiedzialność dyscyplinarna, której podlega za postępowanie sprzeczne z przepisami prawa, standardami rewizji finansowej, zasadami niezależności oraz zasadami etyki zawodowej. W razie przesądzenia o takiej odpowiedzialności grożą mu kary: od upomnienia aż do wydalenia z samorządu biegłych rewidentów

Anna Rymaszewska

anna.rymaszewska@infor.pl

Art. 361 - 363, 425, 428 - 429 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.)

Art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. nr 77, poz. 649 z późn. zm.).

Art. 19 - 20 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. nr 124, poz. 1152 z późn. zm.).

Art. 26 ustawy z 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 106, poz. 622).

Par. 2 - 4 rozporządzenia ministra finansów z 3 grudnia 2009 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów uprawnionych do badania sprawo- zdań finansowych (Dz.U. nr 205, poz. 1583).