Spór o opłaty półkowe daleki od zamknięcia

Zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) za przyjęcie towaru do sprzedaży dozwolone jest pobranie jedynie marży handlowej. Coraz częściej zdarza się jednak, że duże sieci handlowe pobierają od dostawców dodatkowe opłaty (półkowe) lub uzależniają nawiązanie współpracy od odpłatnego skorzystania m.in. z usług marketingowych lub logistycznych. Działania te są w dużej części skutkiem wojny cenowej z konkurentami, gdyż finansowe wsparcie sprzedaży jest niezbędnym warunkiem utrzymania pozycji na rynku. Na dużej rotacji produktów w sklepach korzystają także dostawcy, bo gwarantuje ona kontynuowanie zamówień. Natomiast w świetle przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji działania polegające na pobieraniu dodatkowych opłat, poza marżą handlową, wypełniają znamiona czynu nieuczciwej konkurencji.

Wraz z rosnącą liczbą przegranych procesów sądowych o zwrot opłat półkowych sieci handlowe poszukują więc nowych rozwiązań. Często stosowane jest złożenie przez dostawcę oświadczenia o zrzeczeniu się roszczeń o zwrot dodatkowych opłat. Natomiast ci dostawcy, którzy dodatkowo obniżą cenę swoich towarów, mogą liczyć na zmniejszenie lub zwolnienie z opłat np. z tytułu usług marketingowych, logistycznych czy za promocję w materiałach i gazetkach reklamowych.

Działania te mogą jednak nie gwarantować sieciom handlowym odpowiedniej ochrony przed roszczeniami dostawców. W sytuacji, w której warunkiem przyjęcia towaru do sprzedaży było zrzeczenie się przez dostawcę roszczeń o zwrot opłat za przyjęcie towaru, mogą pojawić się zarzuty obejścia przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dostawcy mogą też próbować wykazać, iż sieci nadużywając pozycji dominującej, zmuszają do drastycznego obniżenia cen, a w przypadku odmowy - naliczają dodatkowe opłaty.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa sieci handlowych nadal więc duże znaczenie ma poszukiwanie takich rozwiązań, które pozostając adekwatne do sytuacji rynkowej, nie będą naruszać prawa. Wówczas znacząco zmniejszone zostanie ryzyko procesów sądowych oraz związane z nimi dotkliwe straty finansowe i wizerunkowe, a dostawcy zachowają dostęp do szerokiego rynku zbytu. Dlatego droga do zakończenia sporów o opłaty półkowe, a w zasadzie sporów o zasady finansowania kosztów reklamy i promocji towarów w sklepach wielkopowierzchniowych, wydaje się jeszcze daleka.

@RY1@i02/2013/072/i02.2013.072.183001000.802.jpg@RY2@

Adrian Mackiewicz, prawnik, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Adrian Mackiewicz

prawnik, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna