Niech rejestr nie burzy zgody w umowach

Omawiając kolejne przykłady z praktyki sądów rejestrowych, kilka słów poświęcić warto kwestii sposobu oceny zapisów umów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością w zakresie dotyczącym procedury umarzania udziałów. Często zdarza się zawieranie w nich zapisu, wedle którego udziały w spółce mogą być umarzane za zgodą wyrażoną przez zgromadzenie wspólników. Dokonując weryfikacji tak sformułowanego postanowienia umowy spółki, sądy rejestrowe niekiedy zwracają wniosek o wpis spółki, wskazując, że stosownie do art. 199 par. 2 zd. 1 k.s.h. umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, wobec czego również umowa spółki winna posługiwać się rzeczownikiem "uchwała", nie zaś "zgoda".

Powyższy pogląd trudno zaaprobować. Odnosząc się do istoty zarzutu, wskazać należy, że "uchwała" zgromadzenia wspólników oraz jego "zgoda" są zupełnie odmiennymi w swej istocie kategoriami prawnymi. "Uchwała" jest wyłącznie formą, w jakiej wyrażana jest wola organu "właścicielskiego" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co wynika z faktu, iż zgromadzenie wspólników to zazwyczaj organ o charakterze zbiorowym (wieloosobowym). Odwołanie w k.s.h. do "uchwały" nie odnosi się więc w żadnej mierze do meritum (treści) tej decyzji, lecz opisuje wyłącznie formę, w jakiej powinna być ona podjęta. Istotę zagadnienia trafnie wyraża, przykładowo, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2006 r. (sygn. IV SA/Wa 479/06). Odnosi się on co prawda do uchwał rady gminy, może jednak - ze względu na generalność powołanego poglądu - znaleźć zastosowanie również do oceny obecnie omawianej kwestii. Wskazano w nim mianowicie m.in., że rada gminy jako organ kolegialny swoją wolę wyraża w formie uchwały, jednoznacznie odróżniając "formę", w jakiej dane rozstrzygnięcie jest podejmowane, od jego treści.

Z kolei "zgoda" odnosi się nie do formy rozstrzygnięcia zgromadzenia wspólników, lecz do jego istoty - wskazując, że umorzenie udziałów może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zaaprobuje to ("zgodzi się") zgromadzenie wspólników. W rezultacie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której odwołano się do wymogu uzyskania "zgody" zgromadzenia wspólników na dokonanie umorzenia udziałów, oznacza wyłącznie tyle, że do umorzenia udziałów dojdzie wyłącznie wówczas, gdy (niezależnie od ewentualnej zgody wspólnika, o ile jest ona w danym przypadku wymagana - vide art. 199 par. 1 zd. 2 in medio k.s.h.) taką decyzję podejmie ("zgodzi się" na to) zgromadzenie wspólników. Kwestionowany przez niektóre sądy rejestrowe jako wadliwy zapis nie odnosi się więc w ogóle do formy prawnej, w jakiej zgoda ta ma być wyrażona (materię tę reguluje bowiem art. 199 par. 2 k.s.h., wskazując wyraźnie, że zgoda ma przybrać formę uchwały zgromadzenia wspólników, co wynika zresztą z istoty aktu woli organu kolegialnego). Dotyczy on treści ("kierunku") uchwały zgromadzenia wspólników, przewidując, że musi mieć ona charakter pozytywny, wyrażający aprobatę dla umorzenia udziałów.

Reasumując, sposób sformułowania omawianego zapisu, w którym miast odwołać się do "uchwały" zgromadzenia wspólników, mowa jest o jego "zgodzie", uznany być winien za prawidłowy. Z jednej strony żaden z artykułów k.s.h. nie zabrania jego wprowadzenia do umowy spółki (co oznacza, iż jest on dopuszczalny stosownie do art. 3531 k.c. w zw. z art. 2 zd. 1 k.s.h.), z drugiej zaś - jest on w pełni zgody z celem rozwiązania przewidzianego w art. 199 par. 1 k.s.h.

Odwołanie w k.s.h. do "uchwały" nie odnosi się w żadnej mierze do meritum tej decyzji, lecz opisuje wyłącznie formę, w jakiej powinna być ona podjęta

@RY1@i02/2014/043/i02.2014.043.215000200.802.jpg@RY2@

dr Jacek Kołacz radca prawny w kancelarii Kołacz, Ligara i Współpracownicy

dr Jacek Kołacz

radca prawny w kancelarii Kołacz, Ligara i Współpracownicy