Lewiatan: Nie można karać firmy za coś, na co nie ma wpływu

Choć zdecydowana większość ekspertów zgadza się co do celów, jakie za pomocą projektu nowelizacji ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym i ustawy - Prawo bankowe chce osiągnąć Ministerstwo Finansów, to poszczególne rozwiązania budzą poważne wątpliwości.

I tak np. obowiązkowa rejestracja podmiotów pozabankowych udzielających pożyczek, zwanych potocznie instytucjami pożyczkowymi, w powszechnej opinii przyczyni się do zwiększenia transparentności rynku kredytu konsumenckiego. Jednak już nałożenie obowiązku informowania o fakcie skazania prawomocnym wyrokiem członka zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej za przestępstwo, w zakresie którego prawomocne skazanie uniemożliwia prowadzenie działalności, budzi zastrzeżenia.

- Obowiązek ten jest niewykonalny - mówi Bartosz Wyżykowski, ekspert z Konfederacji Lewiatan.

- Przedsiębiorca nie jest zawiadamiany przez organy ścigania o wszczęciu postępowania karnego wobec członków jego organów zarządzających, nie jest też informowany o wydaniu wyroku skazującego ani o fakcie uprawomocnienia się takiego wyroku. Taką informację może posiadać wyłącznie konkretna osoba pełniąca funkcję w organie zarządzającym - przypomina prawnik, który dodaje, że nie można karać przedsiębiorcy za nieprzekazanie informacji, skoro nie ma on realnej możliwości ich uzyskać.

Tymczasem zgodnie z projektem nowelizacji za naruszenie tych obowiązków przedsiębiorcy miałaby grozić kara do 500 zł dziennie (nie większa niż 100 tys. zł). Zdaniem Lewiatana skoro obowiązek informowania o fakcie skazania osoby zarządzającej w praktyce jest trudny do wykonania, to tym bardziej brak argumentów przemawiających za nałożeniem tak dotkliwych sankcji.

- W tym przypadku być może należałoby raczej rozważyć nałożenie na sądy powszechne obowiązku informowania Ministerstwa Gospodarki o prawomocnym skazaniu osób pełniących funkcje w organie zarządzającym przedsiębiorcy wpisanego do rejestru - proponuje Bartosz Wyżykowski.

Z kolei Jarosław Ryba, prezes Związku Firm Pożyczkowych, ma inne rozwiązanie. - O wiele bardziej sprawiedliwym i prostszym rozwiązaniem jest wprowadzenie wymogu składania oświadczeń przez osoby wchodzące w skład władz spółki, np. przy okazji wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Odpowiedzialność karną ponosiłaby osoba składająca oświadczenie, a nie zarząd kolegialnie czy spółka - proponuje.

Jarosław Ryba zarazem podkreśla, że popiera dążenie do wyeliminowania z tego rodzaju działalności osób karanych. Przypomina też, że projekt wprowadza bardzo pożyteczne regulacje mówiące np. o rejestrze firm pożyczkowych oraz ustanawiające minimalny kapitał zakładowy spółek, które rozpoczynają działalność na rynku pożyczek. Według Ministerstwa Finansów pułap ten powinien wynosić przynajmniej 200 tys. zł.

- Z naszych analiz wynika, że na założenie firmy o ogólnopolskiej skali działania potrzeba 500 tys. zł, przy czym są to koszty organizacyjne, do których jeszcze trzeba doliczyć kapitał, z którego miałyby być udzielane pożyczki. Ten próg powinien więc wynosić 500-800 tys. zł - wskazuje Jarosław Ryba.

- Rozumiem motywację Ministerstwa Finansów, które poprzez ustawienie zbyt dużych wymagań dla firm wchodzących na rynek nie chce ograniczać konkurencji, dlatego trzeba powiedzieć, że lepszy taki limit niż żaden - przyznaje nasz rozmówca.

527 zł wyniosła w 2013 r. przeciętna kwota pożyczki udzielanej nowym klientom

Źródło: badanie "Mikropożyczki w Polsce", ZFP, Warszawa 2013

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl

Projekt ustawy w konsultacjach