Europejski nakaz zapłaty: przedsiębiorcy mają problemy z wypełnianiem formularzy

Formularze są załącznikami do rozporządzenia nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Najprościej jest pobrać je z Internetu ze strony http://ec.europa.eu/justice home/judicialatlascivil/html/index pl.htm. Jest to strona Europejskiego Atlasu Sądowniczego, zwanego dalej atlasem. Można też wejść na stronę http://www.nettax.pl/serwis/imgpub/duuel/2006/399/ l 39920061230pl00010032.pdf. Łatwo zauważyć, że graficznie obie wersje formularzy, tj. stanowiąca załącznik do rozporządzenia i ta z atlasu, różnią się między sobą. Treść ich jest jednak tożsama, a wersja dostępna w atlasie ma tę przewagę, że daje się uzupełniać. Nawet ona ma jednak wadę, polegającą na tym, że poszczególne pola nie dają się powiększyć ani nie dostosowują się automatycznie do ilości wpisywanego tekstu. Do tego są na tyle niewielkie, że często nie wystarczają. Jeśli tekst, który należy wpisać do poszczególnych "okienek" się w nich nie mieści, jedynym wyjściem jest skopiowanie formularza i otwarcie go w edytorze tekstu lub innym właściwym programie, gdzie można dokonać koniecznych zmian. Samo wypełnienie formularzy też nie zawsze bywa łatwe, mimo dość szczegółowej instrukcji zawartej na końcu każdego z nich.

Jednym z zagadnień sprawiających problemy jest zasądzanie kosztów postępowania. Rozporządzenie reguluje tę problematykę nader skąpo. Artykuł 7 ust. 2 lit. b) rozporządzenia zawiera wymóg zawarcia w pozwie kwoty dochodzonej tytułem kosztów postępowania. Zgodnie z art. 25 ust. 1 łączne opłaty sądowe w przypadku postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty oraz zwykłego postępowania cywilnego, które toczy się przy wniesieniu sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty w państwie członkowskim, nie mogą być wyższe niż opłaty sądowe w przypadku zwykłego postępowania cywilnego, które odbyłoby się bez poprzedzającego je postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty w tym państwie członkowskim. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się, że opłaty sądowe obejmują opłaty i należności na rzecz sądu, których kwota jest ustalana zgodnie z prawem krajowym. Przybliżenie znaczenia cytowanych przepisów znaleźć można w preambule, której pkt 26 wskazuje, że opłaty sądowe, o których mowa w art. 25, nie powinny obejmować na przykład wynagrodzeń prawników lub kosztów doręczeń dokumentów przez podmiot inny niż sąd. Zestawienie cytowanego przepisu z punktem 26 preambuły prowadzić może do fałszywego wniosku, że w pozwie o wydanie europejskiego nakazu zapłaty nie można skutecznie domagać się zwrotu kosztów niewymienionych w przepisie i preambule, jak np. wynagrodzenie pełnomocnika powoda. Tymczasem już lektura załączników do rozporządzenia - formularzy, prowadzi już do innego wniosku. W formularzu A - pozwie o wydanie europejskiego nakazu zapłaty w polu nr 9 - koszty istnieją dwa możliwe kody, którymi oznacza się rodzaj żądanych kosztów: 01 - opłaty sądowe i 02 - inne koszty, które należy wyszczególnić. Pod rubrykami znajduje się instrukcja wypełnienia formularza, która w punkcie 9, odnoszącym się do kosztów, podaje wprost, że do kategorii "innych kosztów" należy np. wynagrodzenie pełnomocnika powoda. Rozporządzenie rozróżnia więc, tak jak polskie ustawodawstwo, koszty sądowe od innych kosztów powstałych w trakcie procesu. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy opłacie podlega pismo, jeżeli przepis ustawy przewiduje jej pobranie. Pojęcie opłat sądowych w rozumieniu art. 25 rozporządzenia jest więc praktycznie tożsame z pojęciem opłat w rozumieniu art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy. W formularzu A w polu 9 należy je wpisywać, opatrując kodem 01. Wszelkie pozostałe koszty, w tym wynagrodzenia pełnomocników, winny być opatrzone kodem 02. Należą do nich również wydatki w rozumieniu cytowanego art. 2 ust. 1 ustawy. Zgodzić jednak należy się z poglądem, że w postępowaniu o wydanie europejskiego nakazu zapłaty rzadko dojdzie do powstania wydatków (por. J. Zatorska, Komentarz do art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1896/2006 z 12 grudnia 2006 r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty).

Drugim problemem związanym ze stosowaniem formularzy jest podanie w formularzu E, europejskim nakazie zapłaty, na dole pola 2, kwoty całkowitej roszczenia (mającej być sumą wszystkich żądanych kwot: roszczenia głównego, kar umownych i kosztów) w sytuacji gdy żądana kwota główna opiewa na sumę wyrażoną w innej walucie niż żądane koszty postępowania. Zdarza się bowiem często, że żądanie główne pozwu wraz z odsetkami opiewa na kwotę wyrażoną np. w euro. Koszty postępowania, zasądzane w Polsce, wyrażone być mogą wyłącznie w walucie polskiej. W takiej sytuacji nie można dodać kwot zasądzonych w obu walutach. Nie ma również żadnej podstawy prawnej dla przeliczenia jednej z walut na drugą. Pozostaje więc jedynie wpisanie we właściwym polu dwóch kwot i dwóch walut, np. w rubryce waluta "EUR, PLN", a w rubryce kwota - obu kwot z dodaniem do nich rodzaju waluty, np. "10 000 EUR, 1000 PLN". Niektóre sądy problem ten rozwiązują nieco inaczej, wpisując w takiej sytuacji w rubryce waluta "EUR/PLN", a w rubryce kwota "10 000/1000". Rozwiązanie to, choć do przyjęcia, jest jednak nieco mniej czytelne dla adresatów. Dlatego powtórzenie oznaczenia waluty uznać należy za pożądane, pomimo że nie zostało przez twórców formularza przewidziane.

@RY1@i02/2010/052/i02.2010.052.087.002b.001.jpg@RY2@

Kamil Kazimierczak, główny specjalista - sędzia, Departament Współpracy Międzynarodowej i Prawa Europejskiego Ministerstwa Sprawiedliwości

Kamil Kazimierczak

główny specjalista - sędzia, Departament Współpracy Międzynarodowej i Prawa Europejskiego Ministerstwa Sprawiedliwości

Rozporządzenie nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE L z 2006 r. nr 399, str. 1)