Publiczne dane bardziej dostępne, ale droższe

Unia zmienia dyrektywę 2003/98/WE w sprawie ponownego wykorzystywania informacji publicznej (re-use). Zmiany przyjął już Parlament Europejski. W ciągu 24 miesięcy państwa członkowskie będą musiały dostosować swoje przepisy do nowych wymagań. W złożeniu przepisy o re-use miały służyć otwarciu zasobów publicznych dla gospodarki. Zapaleńcy i wyspecjalizowane firmy miały uzyskać możliwość dostarczania nowych usług opierając się na danych publicznych: mapach, statystykach czy informacjach meteorologicznych.

- Zmiany dotyczą przede wszystkim otwarcia możliwości ponownego wykorzystywania niektórych danych znajdujących się w posiadaniu bibliotek, muzeów i archiwów - zauważa Krzysztof Izdebski z Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska.

Wskazuje, że nowe przepisy ustanawiają również zasadę, że wszystkie dokumenty publicznie dostępne (jeżeli nie zostały w sposób wyraźny zastrzeżone w ustawie) mogą być ponownie wykorzystywane.

- Jest to zmiana pożądana, choć pozostaje żal, że dotyczy to informacji już udostępnianej w trybie dostępu do informacji publicznej, a nie stanowi podstawy do większego otwarcia instytucji publicznych - dodaje ekspert.

Dyrektywa wprowadza też ważne zmiany w kwestii opłat. Nadal będą one dopuszczalne i co do zasady mają ograniczać się do tzw. kosztów krańcowych, związanych z przygotowaniem i rozpowszechnieniem danych. Jednak możliwe będzie przekroczenie tej granicy tak, aby pokryć także obciążenia instytucji związane z gromadzeniem, produkowaniem, reprodukowaniem i rozpowszechnianiem niektórych dokumentów udostępnianych do ponownego wykorzystywania. Opłaty mają być natomiast ustalane na podstawie obiektywnych, przejrzystych i sprawdzalnych kryteriów, a całkowity dochód nie powinien przekraczać rzeczywiście poniesionych przy tym kosztów wraz z rozsądnym zwrotem z inwestycji. Unia uznała, że biblioteki, muzea i archiwa powinny mieć możliwość pobierania opłat przekraczających koszty krańcowe po to, aby ich normalne funkcjonowanie nie ulegało zakłóceniom. Państwa członkowskie powinny jednak określić kryteria pobierania opłat powyżej określonych granic.

Co trzy lata państwa mają też przedstawiać Komisji sprawozdanie na temat dostępności informacji sektora publicznego do ponownego wykorzystywania, warunków ich udostępniania oraz praktyk w zakresie środków odwoławczych w tych sprawach. W szczególności badane ma być pobieranie nadmiernych opłat. Dyrektywa postuluje też wprowadzenie niezależnego organu zajmującego się ponownym wykorzystywaniem (np. w zakresie odwołań od ograniczenia dostępu), lecz nie będzie to obowiązkowe.

Ewa Ivanova

ewa.ivanova@infor.pl