Zakaz opłat manipulacyjnych jest dopuszczalny

Możliwe jest ustanowienie ogólnego zakazu pobierania opłat manipulacyjnych za przyjmowanie wpłat z wystawianych rachunków. Dotyczy to także przelewów bankowych dokonywanych zarówno elektronicznie, jak i z użyciem papierowych formularzy. Tego rodzaju decyzja blokująca zawsze należy do prawodawcy krajowego. Niemniej musi jej towarzyszyć pobudzanie konkurencji i zachęta do korzystania z wydajnych instrumentów płatniczych - orzekł luksemburski Trybunał Sprawiedliwości.

T-Mobile Austria w swoich warunkach umów zawarł zastrzeżenie, że abonenci jednej z taryf - Call Europe - którzy regulowaliby rachunki metodą elektronicznych przelewów albo składali polecenia przelewu na papierze, płaciliby dodatkowo opłatę manipulacyjną w wysokości 3 euro miesięcznie. Nie dotyczyło to konsumentów, którzy wybrali polecenie zapłaty lub obciążenie karty płatniczej.

Tymczasem austriacka ustawa o usługach płatniczych, która wprowadziła do krajowego porządku prawnego dyrektywę 2007/64/WE dotyczącą tej właśnie kwestii, zakazuje pobierania przez odbiorców należności dodatkowej opłaty od konsumentów. I to bez względu na to, jakim instrumentem płatniczym się posługują. Dlatego stowarzyszenie konsumentów złożyło wniosek w sądzie, żądając zakazania operatorowi zapisywania dodatkowych opłat w nowych umowach, a także powoływania się na klauzulę zawartą w już obowiązujących.

T-Mobile przegrał w dwóch instancjach, mimo że dowodził, iż nie jest dostawcą usług płatniczych, do których skierowany jest ustawowy zakaz, a jedynie operatorem telefonii. Poza tym T-Mobile utrzymywał, że formularz płatności nie jest instrumentem płatniczym. Nie ma więc jego zdaniem przeszkód, by tę formę regulowania rachunków telefonicznych obciążać opłatą manipulacyjną.

Austriacki sąd najwyższy, do którego sprawa trafiła w ostatniej instancji, zwrócił się do europejskiego sądu o wykładnię dyrektywy.

TS orzekł, że dyrektywa wyraźnie przyznaje państwom członkowskim Unii uprawnienie do zakazania lub ograniczenia prawa odbiorcy płatności do pobierania dodatkowych opłat za korzystanie z któregokolwiek, wybranego przez klienta, instrumentu płatniczego. I jest kwestią wyboru każdego z prawodawców krajowych, czy zakaz będzie selektywny, czy ogólny. Ważne jest tylko, by jednocześnie całość przepisów krajowych uwzględniała potrzebę pobudzenia konkurencji i korzystania z wydajnych instrumentów płatniczych. Sędziowie TSUE podkreślili, że zgodnie ze wspólnotowym prawem odbiorcą jest także operator telefonii komórkowej. Płatnikiem zaś konsument regulujący rachunki.

Co się natomiast tyczy poleceń przelewów, to zarówno złożone w banku w formie papierowej, jak i należące do e-bankingu, są instrumentem finansowym w rozumieniu dyrektywy. Jest nim bowiem także zbiór procedur uzgodniony przez użytkownika, czyli konsumenta, z dostawcą usług płatniczych, a więc np. bankiem, który powoduje wdrożenie zlecenia płatniczego.

Całość przepisów krajowych musi sprzyjać pobudzaniu konkurencji

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok TSUE z 9 kwietnia 2014 r. w sprawie C-616/11.