Małych przedsiębiorców nie stać na europejską ochronę wynalazków

Patent udzielony przez Urząd Patentowy korzysta z ochrony tylko w Polsce. Obecny system patentowy w Europie daje jednak możliwość uzyskania patentu europejskiego - udzielanego przez Europejski Urząd Patentowy z siedzibą w Niemczech. Problem w tym, że patent europejski nie obejmuje swoim zasięgiem całego terytorium Unii, a jego posiadacz musi ubiegać się o jego zatwierdzenie w każdym państwie członkowskim, w którym chce uzyskać ochronę. Tak ukształtowany system generuje wysokie koszty po stronie uprawnionego, w szczególności koszty tłumaczenia dokumentów na język urzędowy wybranego państwa.

Wysokie koszty uzyskania ochrony patentowej, a następnie dochodzenia ochrony sądowej w każdym państwie oddzielnie, są często barierą nie do przejścia dla małych i średnich przedsiębiorców. Szacuje się, że średni koszt uzyskania patentu europejskiego w trzynastu krajach Unii wynosi średnio 20 tys. euro, podczas gdy uzyskanie patentu w Stanach Zjednoczonych Ameryki kosztuje 10 razy mniej. Przeważająca większość kosztów uzyskania patentu europejskiego ponoszona jest na sporządzenie tłumaczeń dokumentów. Brak jednolitego i uproszczonego systemu patentowego jest niewątpliwie przeszkodą dla rozwoju innowacyjnej gospodarki europejskiej. Hamuje również wzrost konkurencyjności wobec rynków poza europejskich.

Takich regulacji jeszcze nie ma, chociaż przez ostatnie dziesięć lat prowadzone są prace nad patentem unijnym. Jest szansa, że prace te wkrótce się zakończą. Zgodnie z założeniami Komisji Europejskiej patent unijny - wcześniej zwany wspólnotowym - będzie obejmował swoim zasięgiem całe terytorium Unii. Podobnie jak patent europejski, patent unijny będzie udzielany przez Europejski Urząd Patentowy. Patent unijny nie spełni jednak swojej roli, jeśli nie zostanie rozwiązany problem tłumaczenia dokumentów na wszystkie języki urzędowe państw członkowskich. Zgodnie z najnowszą propozycją Komisji Europejskiej zgłoszenie o przyznanie patentu unijnego będzie można złożyć w dowolnym języku urzędowym Unii. Patent będzie wydany w jednym z trzech oficjalnych języków Europejskiego Urzędu Patentowego (angielskim, francuskim lub niemieckim), a wnioskodawca będzie zobowiązany jedynie do przedłożenia tłumaczeń zastrzeżeń patentowych (wyznaczających zakres ochrony) w dwóch pozostałych językach. Tłumaczenie całej dokumentacji patentowej na jeden z języków urzędowych Unii będzie wymagane jedynie w sytuacji sporu sądowego i będzie uwarunkowane miejscem naruszenia patentu lub zamieszkania pozwanego. Z założeń Komisji Europejskiej wynika, że ostatnio zaproponowane rozwiązanie zredukuje koszty tłumaczeń z 14 tys. do około 700 euro.

Nowy system patentowy wymaga jednolitego i wspólnego sądownictwa. W przeciwnym wypadu, tak jak jest to obecnie, uprawniony z patentu będzie procesował się w kilku państwach równocześnie, ponosząc w związku z tym ogromne koszty (500 tys. euro w sprawie średnio skomplikowanej). Według ostatnich uzgodnień osiągniętych na szczeblu unijnym, powinien zostać powołany nowy organ sądowy - wyspecjalizowany w sprawach patentowych, który będzie rozstrzygał spory dotyczące zarówno obecnie funkcjonującego patentu europejskiego, jak i przyszłego patentu unijnego. Utworzenie wspólnego sądu patentowego wiąże się jednak z koniecznością zawarcia umowy międzynarodowej, do której konieczne będzie przystąpienie Unii, poszczególnych państw członkowskich oraz innych członków Konwencji o patencie europejskim. To, czy zawarcie takiej umowy będzie możliwe z punktu widzenia zgodności z traktatami Unii, dowiemy się dopiero od Trybunału Sprawiedliwości, który powinien wydać stosowną opinię do końca bieżącego roku.

@RY1@i02/2010/154/i02.2010.154.087.003b.001.jpg@RY2@

Julia Bonder-Le Berre, aplikant radcowski w Kancelarii Baker & McKenzie

aplikant radcowski w Kancelarii Baker & McKenzie