Potrzebne są regulacje dotyczące inteligentnych sieci energetycznych i opomiarowania

Pierwsze wyraźne podstawy prawne dla wdrażania przez państwa członkowskie UE systemu smart grids i smart metering pojawiły się w Trzecim Pakiecie Energetycznym przyjętym 13 lipca 2009 r., a konkretnie w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej Dyrektywę 2003/54/WE.

Ten akt prawny nakłada na państwa członkowskie obowiązek wdrażania w miarę możliwości technologii smart grids, a zatem nie ustanawia obowiązku o charakterze bezwzględnie obowiązującym, lecz tzw. miękką regulację prawną.

Zgodnie z pkt 27 preambuły dyrektywy: "Państwa członkowskie powinny zachęcać do modernizacji sieci dystrybucyjnych, na przykład poprzez wprowadzanie sieci inteligentnych, które powinny być budowane w sposób zachęcający do zdecentralizowanego wytwarzania energii i do efektywności energetycznej".

Wprowadzenie inteligentnych systemów pomiarowych powinno być oparte na ocenie ekonomicznej (pkt 55 preambuły dyrektywy).

Zagadnienie smart grids i smart metering Dyrektywa 2009/72/WE wiąże z zagadnieniem podniesienia efektywności wykorzystania energii elektrycznej. W art. 3 dyrektywa nakłada na państwa członkowskie lub na ich organy regulacyjne obowiązek zalecania przedsiębiorstwom energetycznym wprowadzania, w stosownych przypadkach, inteligentnych systemów pomiarowych i inteligentnych sieci w celu promowania efektywności energetycznej (art. 3 pkt 11 dyrektywy).

Załącznik nr I do Dyrektywy 2009/72/WE, który wymienia środki z zakresu ochrony konsumentów, stanowi, że: "Państwa członkowskie zapewniają wdrożenie inteligentnych systemów pomiarowych, które pozwolą na aktywne uczestnictwo konsumentów w rynku dostaw energii elektrycznej.

Wdrożenie tych systemów pomiarowych może być uzależnione od ekonomicznej oceny wszystkich długoterminowych kosztów i korzyści dla rynku oraz indywidualnego konsumenta lub od oceny, która forma inteligentnego pomiaru jest uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia i najbardziej opłacalna oraz w jakim czasie ich dystrybucja jest wykonalna". Ocena taka ma zostać dokonana przez państwa członkowskie do 3 września 2012 r.

Państwa członkowskie lub wyznaczone przez nie organy mają obowiązek sporządzenia harmonogramu wdrażania inteligentnych systemów pomiarowych, wyznaczając termin docelowy wynoszący nie więcej niż 10 lat.

W przypadku gdy rozpowszechnianie na rynku energii inteligentnych liczników zostanie ocenione pozytywnie, w inteligentne systemy pomiarowe do 2020 r. wyposażyć należy co najmniej 80 proc. konsumentów.

W przepisach prawa polskiego regulacje dotyczące budowy systemu inteligentnych sieci i inteligentnego opomiarowania niewątpliwie będą musiały zostać w najbliższym czasie uchwalone z uwagi na konieczność implementacji Trzeciego Pakietu Energetycznego, a zwłaszcza Dyrektywy nr 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej Dyrektywę 2003/54/WE.

Zgodnie z art. 49 dyrektywy termin na transponowanie jej postanowień do porządków prawnych państw członkowskich upływa 3 marca 2011 r.

dr Filip M. Elżanowski

ekspert w dziedzinie prawa energetycznego oraz innych przepisów dotyczących rynków regulowanych