Sądy państw unijnych nie mogą pozwalać na dyskryminację pracowników

Trybunał Sprawiedliwości odpowiedział na pytanie sądu pracy w Düsseldorfie dotyczące możliwości różnego sposobu obliczania okresów wypowiedzenia umów o pracę ze względu na wiek pracowników. Pozew do niemieckiego sądu przeciwko dawnemu pracodawcy złożyła bowiem jedna z obywatelek. Spółka, zwalniając ją, obliczyła długość okresu wypowiedzenia w taki sposób jak gdyby przepracowała trzy lata. Tymczasem w rzeczywistości jej staż wynosił dziesięć lat.

Konflikt był spowodowany tym, że zgodnie z ustawodawstwem niemieckim spółka nie uwzględniła okresów zatrudnienia obywatelki, kiedy nie miała 25 lat. Zaskarżyła więc rozwiązanie z nią stosunku pracy, zarzucając ustawodawstwu niemieckiemu, że wprowadza dyskryminację ze względu na wiek, zabronioną przez prawo UE.

Sąd krajowy II instancji także zaczął mieć wątpliwości dotyczące tego, czy regulacje niemieckiego prawa pracy w zakresie okresów wypowiedzenia obowiązujących pracodawców są zgodne z zasadami obowiązującymi we Wspólnocie. Są bowiem tym dłuższe, im dłużej pracował zwalniany, i co gorsze, okresy zatrudnienia sprzed ukończenia przez pracownika 25 lat nie są w tych obliczeniach uwzględniane. Dlatego sąd w Düsseldorfie zapytał Trybunał o konsekwencje ewentualnej niezgodności z prawem wspólnotowym niemieckich regulacji.

Trybunał Sprawiedliwości zwrócił uwagę na bezwzględny zakaz wszelkiej dyskryminacji związanej z wiekiem. Zapisany jest on w Dyrektywie Rady 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r., ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy. TS orzekł, że skoro rozwiązanie umowy z pracownicą nastąpiło po dacie, w której Niemcy powinny wprowadzić normy dyrektywy do prawa krajowego, to sporne przepisy należy rozważać, stosując zasady obowiązujące we Wspólnocie.

Trybunał przypomniał, że władze krajowe mają prawo prowadzić politykę zatrudnienia i regulować rynek pracy. Uznał jednak, że normy pozwalające na różne traktowanie pracowników w zależności od tego, w jakim wieku zaczęli pracować w przedsiębiorstwie, są niewłaściwym narzędziem realizacji tych celów. Dlatego stwierdził, że zasady zapisane w Dyrektywie 2000/78, które są też ogólnymi zasadami prawa UE, wykluczają możliwość obowiązywania w państwie członkowskim UE takich przepisów, jak w tym przypadku niemieckie.

Ze względu na to, że sama dyrektywa nie tworzy ani praw, ani obowiązków osób fizycznych i prawnych w państwach Wspólnoty, to sąd krajowy, który rozpatruje spór dotyczący zakazu dyskryminacji ze względu na wiek, musi zagwarantować ochronę obywatelom UE. Powinien zapewnić, że nie będą stosowane żadne przepisy prawa krajowego sprzeczne z tą zasadą, niezależnie od uprawnienia przysługującego takiemu sądowi polegającego na tym, że może zwrócić się do Trybunału o wykładnię każdej z zasad obowiązujących we Wspólnocie.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

Podstawa

Wyrok TS z 19 stycznia 2010 r. w sprawie C-555/07.