Nowe zasady pomocy na ratowanie i restrukturyzację firm

@RY1@i02/2014/184/i02.2014.184.18300060a.802.jpg@RY2@

1 sierpnia 2014 r. weszły w życie nowe wytyczne Komisji Europejskiej (Dz.Urz. UE C 249 z 31.07.2014 r.) określające warunki, na jakich pomoc państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji może zostać uznana za zgodną z prawem unijnym. Nowe zasady obowiązywać będą do 30 grudnia 2020 r.

Kiedy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej? Zgodnie z wytycznymi dzieje się to wtedy, gdy jest niemal pewne, że bez pomocy państwa w niedalekiej przyszłości zniknie z rynku. Żeby ocenić, czy rzeczywiście tak się stanie, trzeba przeanalizować, czy mamy do czynienia z jedną z następujących okoliczności:

● utrata ponad 50 proc. subskrybowanego kapitału podstawowego w spółce charakteryzującej się ograniczoną odpowiedzialnością wspólników;

● utrata ponad 50 proc. kapitału w spółce, w której przynajmniej niektórzy wspólnicy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za długi;

● przedsiębiorstwo jest przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego lub spełnia kryteria objęcia takim postępowaniem na wniosek wierzycieli;

● przedsiębiorstwo niebędące MŚP, w którym w ciągu ostatnich dwóch lat:

- stosunek księgowej wartości kapitału obcego do księgowej wartości kapitału przedsiębiorstwa był większy niż 7,5 oraz

- wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem przed potrąceniem odsetek od kredytów, podatków i amortyzacji (EBITDA) wynosił poniżej 1,0.

W definicji przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji zrezygnowano z zastosowania kryteriów miękkich. Pozwalały one uznać, że takim podmiotem jest ten, w którym występują m.in. rosnące straty, malejący obrót, zwiększenie zapasów lub inne czynniki świadczące o pogarszającej się kondycji. Wprowadzono też zasadę, zgodnie z którą konieczne jest wykazanie, że pomoc w utrzymaniu przedsiębiorstwa na rynku leży we wspólnym interesie członków UE. Wytyczne dodały nowy rodzaj pomocy: tymczasowe wsparcie restrukturyzacyjne. Ten rodzaj wsparcia dostępny jest jednak jedynie dla MŚP lub mniejszych przedsiębiorstw państwowych na okres nieprzekraczający 18 miesięcy. Ponadto ustalono wymóg partycypacji prywatnych udziałowców w kosztach restrukturyzacji; wprowadzono wymóg, by zastosowane środki wyrównawcze sprzyjały m.in. wchodzeniu na rynek nowych konkurentów; pojawił się też obowiązek wykazania, że spełniony jest efekt zachęty.

Wreszcie w dokumencie określono również zasadę, zgodnie z którą pomoc dla MŚP powinna być przyznawana na podstawie programów pomocowych - wówczas stosowane będą mniej restrykcyjne warunki jej uzyskania, np. uproszczony plan restrukturyzacyjny, brak analizy rynku, niższy wkład własny. Jednak wówczas maksymalna wysokość wsparcia musi być ograniczona do 10 mln euro dla jednego przedsiębiorstwa. Gdy pomoc miałaby być udzielona poza programem pomocowym lub w wyższej kwocie, MŚP będą musiały spełnić takie same warunki jak duże przedsiębiorstwa.

Ponadto Komisja Europejska znacząco uszczegółowiła oraz doprecyzowała większość dotychczas obowiązujących zasad, regulujących udzielanie pomocy na ratowanie oraz restrukturyzację. Celem wprowadzonych zmian jest pobudzenie wzrostu gospodarczego na terenie UE, umożliwienie Komisji skupienie się na kontrolach w sprawach mających największy wpływ na rynek unijny oraz wzmacnianie współpracy z państwami członkowskimi w zakresie egzekwowania reguł pomocy państwa. Efekty tych zmian to optymalizacja zasad i skrócenie czasu podejmowania decyzji.

Słowniczek

- udowodnienie, że bez pomocy państwa przedsiębiorstwo zostałoby sprzedane, zlikwidowane lub zrestrukturyzowane w sposób, który uniemożliwia osiągnięcie celu leżącego we wspólnym interesie członków UE

Marcin Witkowski

referendarz w wydziale pomocy sektorowej i restrukturyzacyjnej w departamencie monitorowania pomocy publicznej w UOKiK