Jednolite zasady e-handlu to szansa dla przedsiębiorców

Wdrożeniu podlega nowe prawo, które wynika z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów. Implementacja do polskiego porządku prawnego nastąpi już w czerwcu 2014 r. poprzez wprowadzenie zupełnie nowej ustawy o prawach konsumenta, która uchyli ustawę z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.

Celem dyrektywy jest uproszczenie i aktualizacja unijnych przepisów konsumenckich, wyeliminowanie niespójności powstałych na skutek stosowania kilku odrębnych aktów prawnych regulujących prawa konsumenckie oraz usunięcie niepożądanych luk w prawie. Fundamentalnym założeniem jest zaś wsparcie transgranicznej sprzedaży przy maksymalizacji ochrony praw konsumenta oraz unifikacji zasad konkurowania przedsiębiorców. Należy bowiem zauważyć, iż dotychczasowy stan prawny w poszczególnych państwach członkowskich znacząco się różni, co utrudnia ogólne funkcjonowanie e-handlu w całej Unii Europejskiej. Chodzi więc o przyjęcie jednolitych zasad dotyczących informacji dla konsumentów, warunków realizacji transakcji czy prawa do odstąpienia od umowy.

Wśród najważniejszych zmian na korzyść konsumentów wskazać należy przedłużenie terminu na odstąpienie od umowy do 14 dni - w miejsce obowiązujących 10 dni. Przy tym okres ten rozpoczynać się będzie dopiero w dniu doręczenia danego towaru konsumentowi, a nie już w dniu zawarcia umowy. Przedsiębiorca obowiązany jest również poinformować konsumenta o prawie odstąpienia. Dla ułatwienia wprowadzony zostanie formularz odstąpienia od umowy, jednolity dla wszystkich państw członkowskich. Jeżeli zaś konsument nie zostanie poinformowany o prawie do odstąpienia - okres na rezygnację z zakupu wydłuża się do 12 miesięcy.

Zgodnie z przepisami nowej dyrektywy obowiązki informacyjne przedsiębiorcy obejmują przede wszystkim poinformowanie konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o:

● głównych cechach oferowanych towarów lub usług,

● sposobie porozumiewania się z konsumentem,

● danych identyfikujących przedsiębiorcę,

● łącznej cenie towarów lub usług wraz z podatkami, lub - gdy na tym etapie nie jest to możliwe - przynajmniej o tym, w jaki sposób ma być obliczona cena, oraz o wszelkich dodatkowych opłatach za dostawę,

● sposobie i terminie spełnienia świadczenia przez przedsiębiorcę,

● zasadach odpowiedzialności za jakość produktu,

● usługach posprzedażowych i gwarancyjnych,

● czasie trwania umowy lub sposobie i warunkach jej wypowiedzenia.

Ponadto, nowym obowiązkiem jest konieczność uzyskania wyraźnej zgody konsumenta na wszelkie dodatkowe usługi i związane z tym koszty (np. ubezpieczenie przesyłki). Ściśle wiąże się z tym także zakaz żądania od konsumenta dopłat za wybraną formę płatności, które wykraczają poza rzeczywiste koszty, jakie przedsiębiorca poniesie w związku z zastosowaniem danego sposobu zapłaty.

Wprowadzony zostanie też zakaz automatycznego zaznaczania pól w internetowych formularzach zamówień. Dotychczas częstym procederem było wybieranie przez sprzedawcę niektórych pozycji za kupującego. Pozycje te mogły być oczywiście modyfikowane przez konsumenta, aczkolwiek w praktyce zdarzało się, iż nabywcy nie zwracali na to uwagi, zostawiając opcje wybrane przez sprzedawcę.

Jako najbardziej kontrowersyjne cechy nowej regulacji mogące z jednej strony znacznie utrudniać konsumentowi zakupy, z drugiej zaś krzywdząco uderzać w samych przedsiębiorców, wskazuje się często:

● uciążliwy charakter wymogów informacyjnych,

● zmuszenie przedsiębiorców do aktualizacji stron internetowych, regulaminów sklepów,

● konieczność poniesienia kosztów związanych z wprowadzeniem nowych wzorców umownych.

Wymienione zagrożenia są jednak pozorne. Koncentrowanie się na nich w pewien sposób potwierdza stereotyp zaściankowego, pasywnego polskiego przedsiębiorcy, który pozbawiony jest inicjatywy oraz ambicji zdobywania nowych rynków europejskich.

Dyrektywa stanowi więc szansę, bo ma na celu zachęcenie przedsiębiorców do pozyskiwania klientów w innych państwach członkowskich. Służyć temu będzie większy stopień pewności prawa, ujednolicenie przepisów na terytorium UE, a w konsekwencji likwidacja formalnych barier i ukształtowanie zharmonizowanego rynku wewnętrznego.

@RY1@i02/2014/033/i02.2014.033.18300070d.802.jpg@RY2@

Małgorzata Świeca dyrektor departamentu prawa konstytucyjnego, europejskiego i międzynarodowego, Świeca i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Małgorzata Świeca

dyrektor departamentu prawa konstytucyjnego, europejskiego i międzynarodowego, Świeca i Wspólnicy Kancelaria Prawna