Czy żądanie można zgłosić bezpośrednio do sądu

Czytelnik w odwołaniu skierowanym do sądu domagał się przywrócenia mu renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową. Twierdził on, że wstrzymano mu wypłatę tej renty. Sąd w toku postępowania ustalił, że chociaż renta mogłaby należeć się wnioskodawcy, to nigdy nie była mu przyznana ani nawet nie zgłaszał takiego żądania.

- Czy sąd może przyznać mi tę rentę - pyta pan Stanisław z Bydgoszczy.

Nie. Z utrwalonego w tej kwestii orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że dochodzenie przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, jest niedopuszczalne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II UK 267/07, LEX nr 469168). Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedmiotem odwołania jest bezczynność organu. Jeśli bowiem organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób określony przepisami, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu.

Jeżeli jednak przedmiotem odwołania ubezpieczonego jest konkretna decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub innego organu rentowego, to wyłącznie treść decyzji, od której wniesiono odwołanie, wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu.

Co do zasady, sąd może zatem badać wyłącznie prawidłowość decyzji, która została już wydana. Jeżeli natomiast wnioskodawca ma zamiar domagać się świadczenia całkiem innego niż to, którego dotyczyła decyzja, to powinien swoje prawo realizować składając odrębny wniosek do organu rentowego. Gdyby wniosek taki został złożony przed sądem, a sąd stwierdzi, iż jest to żądanie dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje je do rozpoznania organowi rentowemu. Nie ma natomiast możliwości samodzielnego jego uwzględnienia.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 477⁹ par. 1 i 4, at. 477¹⁰ par. 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).