Kiedy sąd wezwie pozwanego z urzędu

W procesie z zakresu prawa pracy sąd posiada takie uprawnienie. Zasadą obowiązującą w typowym procesie cywilnym jest to, że wezwanie do udziału w sprawie pozwanego, który nie został wskazany w pozwie, może nastąpić na wniosek pozwanego lub powoda. W procesach pracowniczych, ale tylko tych, w których to pracownik jest powodem, zasada ta doznaje wyłomu. W sytuacji bowiem gdy okazuje się, że powództwo zostało wniesione przeciwko niewłaściwemu pozwanemu sąd może z urzędu wezwać do udziału w sprawie właściwego pozwanego.

Wątpliwości dotyczące tego, kto powinien być stroną pozwaną, w praktyce sądowej zdarzają się dość często. Mogą one wynikać ze skomplikowanej struktury organizacyjnej niektórych podmiotów skutkującej tym, iż poszczególne jednostki organizacyjne lub oddziały osoby prawnej są odrębnymi pracodawcami dla zatrudnianych pracowników. Pozwanie niewłaściwego pozwanego nierzadko zdarza się również wśród pracowników zatrudnianych w samorządowych jednostkach organizacyjnych, ponieważ dość częste są takie sytuacje, że inny podmiot niż pracodawca wykonuje w stosunku do pracownika czynności z zakresu prawa pracy. Wątpliwości, kto powinien być pozwanym, pojawiają się również podczas przejęć, likwidacji lub przekształceń organizacyjnych pracodawców. Naprawienie błędu powoda w zakresie wskazania prawidłowego pozwanego (rzeczywistego pracodawcy pracownika) nastąpić może tylko wówczas, gdy pracownik nie sprzeciwia się dokonaniu wezwania przez sąd (por. wyr. SN z 13 września 2006 r., II PK 357/05, OSNAPiUS 2007/17-18/247).

Jeśli powód sprzeciwi się wezwaniu, rozstrzygnięcie wydane będzie przeciwko temu pozwanemu pracodawcy, którego wskazał pracownik. Konsekwencją pozwania niewłaściwej osoby, czyli braku po stronie pozwanego tak zwanej legitymacji biernej, jest natomiast oddalenie powództwa. Dodać także należy, iż wezwanie do udziału w sprawie, tak na wniosek stron, jak i z urzędu, niedopuszczalne jest w postępowaniu uproszczonym. W tym postępowaniu pozwanie niewłaściwej osoby skutkować będzie zawsze oddaleniem powództwa i koniecznością wniesienia nowej sprawy przeciwko właściwemu pozwanemu.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 477, 477⁷, 505¹⁴ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).