Czy sąd uwzględni wadliwość decyzji

ZUS wydał decyzję w przedmiocie niepodlegania przez czytelnika pracowniczym ubezpieczeniom społecznym. Zdaniem czytelnika naruszył przy tym przepisy procedury administracyjnej, co powoduje nieważność decyzji.

- Czy te argumenty wystarczą do podważenia decyzji przed sądem ubezpieczeń społecznych - pyta pan Kamil z Zielonej Góry.

Nie. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie stanowi prostej kontynuacji postępowania administracyjnego. Tylko w wyjątkowych wypadkach kontrola sądowa decyzji organu rentowego jest przeprowadzana przez pryzmat przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Od momentu wniesienia odwołania do sądu sprawa dotycząca ubezpieczeń społecznych, która wcześniej miała charakter administracyjny, staje się sprawą cywilną. Podlega ona zatem rozstrzygnięciu wedle reguł właściwych dla tej kategorii spraw.

Odwołanie pełni w sprawie ubezpieczeniowej rolę pozwu, a postępowanie sądowe skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09, LEX nr 577811). Kwestia wadliwości decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego pozostaje w zasadzie poza przedmiotem postępowania przed sądem.

Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które dyskwalifikują tę decyzję w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego.

Zasadą jest natomiast, że decyzja organu rentowego w postępowaniu przed sądem ma tylko takie znaczenie, że określa przedmiot sporu. Sąd nie ma zatem prawa badania ani stwierdzania jej nieważności.

RAFAŁ KRAWCZYK

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 1, art. 477¹⁴ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.)