Co powinien zrobić przedsiębiorca, gdy otrzyma nakaz zapłaty wydany przez zagraniczny sąd

12 grudnia 2008 r. weszła w życie nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego, która implementowała do systemu prawa polskiego instytucję europejskiego nakazu zapłaty. Obecnie we wszystkich krajach (oprócz Danii) wierzyciel ma możliwość dochodzenia swoich roszczeń, jeśli jest to roszczenie w sprawie cywilnej lub handlowej, o charakterze pieniężnym, oznaczonej wysokości i którego termin spełnienia już nadszedł. Ponadto europejski nakaz zapłaty, który stał się wykonalny w państwie członkowskim wydania, jest uznawany i wykonywany w innych państwach członkowskich bez potrzeby stwierdzania wykonalności i bez możliwości sprzeciwiania się jego uznaniu, czemu przyświeca zasada wzajemnego zaufania do wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich. Polski przedsiębiorca uczestniczący w obrocie międzynarodowym może znaleźć się w sytuacji, w której sąd zagraniczny wyda w stosunku do niego europejski nakaz zapłaty.

Wiedząc, że roszczenie jest bezzasadne lub sporne, otrzymanego nakazu nie powinien ignorować tylko z tego powodu, że sprawa sądowa toczy się w innym kraju. Jeśli bowiem w ciągu 30 dni od dnia doręczenia nakazu pozwany nie wniesie sprzeciwu, sąd, który wydał nakaz, stwierdzi jego wykonalność z urzędu i prześle go powodowi. Na tej podstawie wierzyciel będzie mógł wszcząć egzekucję na terytorium Polski.

Sprzeciw wnosi się na formularzu F (załącznik nr 6 do rozporządzenia nr 1896/2006), ale dopuszczalny jest także każdy inny sposób, za pomocą którego pozwany wyraża, że nie zgadza się z doręczonym nakazem. Sprzeciw nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy zakwestionowanie zasadności roszczenia, natomiast dalsza argumentacja może zostać przedstawiona w kolejnych pismach procesowych. Wniesienie sprzeciwu w terminie powoduje, że dalsze postępowanie odbywa się zgodnie z przepisami krajowymi regulującymi zwykłe postępowanie cywilne, chyba że powód zażądał jego zakończenia. Oznacza to, że sąd prowadził będzie proces, w trakcie którego możliwe będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego odnoszącego się do roszczenia objętego pozwem. W wyniku tego postępowania w sprawie zostanie wydany wyrok rozstrzygający ostatecznie o jego zasadności. Strona przegrywająca proces z reguły ponosi koszty takiego postępowania. Jeśli jednak 30-dniowy termin na zgłoszenie sprzeciwu minie, wówczas rozpatrzyć należy możliwość złożenia wniosku o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty. Jest to nadzwyczajny środek zaskarżenia, który może zostać wniesiony wyłącznie wówczas, gdy zaistniały wyjątkowe przesłanki, tj. gdy: (1) nakaz został doręczony bez potwierdzenia odbioru przez pozwanego, (2) doręczenie nie nastąpiło w odpowiednim czasie umożliwiającym pozwanemu przygotowanie się do obrony, bez winy z jego strony, (3) pozwany nie miał możliwości sprzeciwienia się roszczeniu z powodu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, które były przez niego nie zawinione, (4) wydanie nakazu zapłaty było w sposób oczywisty błędne w świetle omawianego rozporządzenia, (5) miały miejsce inne wyjątkowe okoliczności, przez które w szczególności rozumieć należy oparcie nakazu na nieprawdziwych informacjach zawartych w pozwie. Wniosek o ponowne zbadanie nakazu przysługuje tylko w wyżej wymienionych sytuacjach, a nakaz utraci moc, tylko jeśli sąd uzna, że jego ponowne zbadanie jest uzasadnione. Jeśli sąd wniosku nie uwzględni, co nastąpi, gdy nie zachodzi żadna z przyczyn opisanych wyżej - nakaz uzyskuje walor prawomocności i stanie się wykonalny. Sąd polski nie ma uprawnienia do badania legalności lub słuszności europejskiego nakazu zapłaty. Będzie on miał zatem charakter ostateczny.

@RY1@i02/2010/032/i02.2010.032.087.002b.001.jpg@RY2@

Karolina Zierkiewicz, młodszy prawnik z kancelarii Agata Adamczyk i Współpracownicy w Krakowie

młodszy prawnik z kancelarii Agata Adamczyk i Współpracownicy w Krakowie

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. nr 43, poz. 296 ze zm.).