Jak walczyć o zapłatę w sądzie

Czy opłata od e-pozwu jest niższa

Opłata sądowa od pozwu w e-postępowaniu wynosi 1,25 proc. wartości przedmiotu sporu, czyli dochodzonego w pozwie roszczenia pieniężnego. Innymi słowy - jest to 1/4 opłaty sądowej naliczana od 5 proc. wartości przedmiotu sporu, przy czym nie może być ona mniejsza niż 30 złotych. Jeśli więc żądamy zapłaty 20 tys. złotych, opłata wynosi 250 złotych. Samo uiszczenie opłaty sądowej musi nastąpić przelewem internetowym z rachunku konkretnej osoby. Przy tym dla systemu nie ma znaczenia, z jakiego konta zostanie dokonana opłata. Może być to konto zarówno powoda, jak i jego pełnomocnika. Jeżeli płatność zostanie dokonana, system czeka na informację potwierdzającą saldo. Jeżeli potwierdzenie jest pozytywne, sprawa zostaje złożona w sądzie (data wpływu do sądu) i rozpisana w repertorium. Niezależnie od tego warto pamiętać, że koszty manipulacyjne związane z wnoszeniem opłaty sądowej od e-pozwu ponosi osoba go składająca (powód lub pełnomocnik).

Art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z późn. zm.).

Czy najpierw trzeba wezwać do zapłaty

Wezwanie do zapłaty przesyłane przez wierzyciela bądź jego pełnomocnika ma na celu ostateczne uzmysłowienie dłużnikowi, że w przypadku nieoddania określonej w nim kwoty sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego. Jednocześnie w pewien sposób chroni ono powoda przed poniesieniem kosztów postępowania sądowego. Zgodnie bowiem z kodeksem postępowania cywilnego zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał on powodów do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu. Innymi słowy, gdyby dłużnik z przytoczonego przykładu w pytaniu na pierwszej rozprawie w sądzie uznał roszczenie, to koszty sądowe związane z postępowaniem poniósłby zamiast niego powód.

Art. 101 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy ugoda ogranicza żądanie zapłaty

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują, że z powagi rzeczy osądzonej korzystają wyłącznie orzeczenia o charakterze merytorycznym, np. wyroki czy nakazy zapłaty. Natomiast w sprawie, w której strony podpisują ugodę, spór pomiędzy nimi zostaje rozstrzygnięty w ugodzie, co czyni wydanie wyroku zbędnym. Postępowanie w sprawie musi zostać jednak zakończone, dlatego wydawane jest postanowienie o umorzeniu postępowania, które ma charakter wyłącznie formalny. W praktyce więc zawarcie ugody i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania nie stoi na przeszkodzie wytoczeniu przez czytelnika kolejnego powództwa. Nie oznacza to jednak, iż wygra on sprawę. W takiej sytuacji sąd powinien oddalić powództwo, ponieważ ugoda jest umową stron, w której - w efekcie wzajemnych ustępstw - ustaliły one, iż sąsiad ma zapłacić czytelnikowi wyłącznie kwotę określoną w ugodzie. Jest to tak zwana powaga rzeczy ugodzonej prowadząca zawsze do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, a nie odrzucenia pozwu.

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm).

Czy małżonek właściciela może reprezentować firmę

Pełnomocnikiem przedsiębiorcy przed sądem może być adwokat lub radca prawny. W przypadku przedsiębiorców - osób fizycznych - przed sądem mogą go reprezentować również jego rodzice, małżonek, rodzeństwo, zstępni, a także osoby pozostające w stosunku przysposobienia. Natomiast pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy - bez względu na to, czy ma on osobowość prawną - może być również pracownik tej jednostki lub jej organu prawnego. Pełnomocnikiem przedsiębiorcy może być też prawnik zagraniczny uprawniony do świadczenia pomocy prawnej w Polsce i do występowania przed sądami w Polsce. Może to być zarówno prawnik z Unii Europejskiej, jak i spoza UE. Jego status normuje ustawa o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej. Prawnicy zagraniczni mogą wykonywać stałą praktykę w Polsce po wpisaniu ich na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką lub przez okręgową izbę radców prawnych. Pełnomocnikiem przedsiębiorcy, ale tylko w sposób ograniczony, może zostać również rzecznik patentowy. Wykonuje on swój zawód w ramach stosunku pracy na rzecz pracodawcy albo w kancelarii patentowej prowadzonej jednoosobowo, jako spółka cywilna, jawna, partnerska, komandytowa lub z o.o. Rzecznik może być pełnomocnikiem tylko w sprawach własności przemysłowej. Warto również pamiętać, że zastępstwo strony przez adwokata i radcę prawnego obowiązkowe jest tylko przed Sądem Najwyższym.

Art. 87 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy urzędowe formularze są niezbędne

Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego w postępowaniu uproszczonym rozpoznawane są wszystkie sprawy o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 10 tys. zł. Dopuszczalne jest także połączenie w jednym pozwie kilku roszczeń, jeżeli ich źródłem jest ta sama umowa, przy czym wartość przedmiotu sporu, na którą składa się suma poszczególnych wartości, nie może przekraczać 10 tys. zł. Główną cechą odróżniającą postępowanie uproszczone od postępowania zwykłego jest to, że niektóre z pism procesowych muszą być wnoszone przez strony na urzędowych formularzach. W przypadku powoda dotyczy to przede wszystkim pozwu i pisma zawierającego wnioski dowodowe, zaś pozwany na formularzu składa odpowiedź na pozew, sprzeciw od wyroku zaocznego, sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz pozew wzajemny. Sam formularz można otrzymać w każdym sądzie lub pobrać z internetu, np. ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl).

Art. 5051 - 5053 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy fakturę trzeba dołączyć do pozwu

W postępowaniu nakazowym sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonymi do pozwu dokumentami. Dokumenty, jakie powód musi dołączyć do pozwu, są enumeratywnie wymienione w art. 485 kodeksu postępowania cywilnego. Należą do nich m.in.: dokumenty urzędowe, zaakceptowane przez dłużnika rachunki, wezwanie dłużnika do zapłaty i pisemne oświadczenia dłużnika o uznaniu długu oraz zaakceptowane przez dłużnika żądanie zapłaty, zwrócone przez bank i niezapłacone z powodu braku środków na rachunku bankowym. Sąd wyda również nakaz zapłaty, gdy powód dochodzi zapłaty na podstawie weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. Katalog tych dokumentów jest zamknięty, co oznacza, że nie istnieje możliwość oparcia powództwa w tym postępowaniu na innych niż wymienione niżej dokumenty. Same dokumenty, na których ma opierać się sąd, wydając nakaz zapłaty, powinny być dołączone w oryginałach. Dysponując takimi dokumentami, sąd na posiedzeniu niejawnym bez przeprowadzania rozprawy wydaje nakaz zapłaty. Sam nakaz z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności.

Art. 485 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy sąd musi zwolnić stronę z opłat

O zwolnieniu strony od kosztów sądowych decyduje sąd, w którym sprawa ma zostać wytoczona lub się toczy. W praktyce zatem złożenie odpowiedniego wniosku wcale nie oznacza, że sąd musi zwolnić określoną osobę od ponoszenia kosztów sądowych. Aby było to możliwe trzeba spełnić ustawowe przesłanki. Przede wszystkim do wniosku należy dołączyć oświadczenie, z którego będzie wynikało, że nie jest się w stanie ponieść wydatków na opłaty sądowe bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Należy więc wykazać, że wniesienie opłaty sądowej sprawi, że nie będzie nas stać na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych np. zapłaty czynszu czy zakupu lekarstw. Sam wniosek strona powinna złożyć na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub się toczy. Gdy składa go ustnie, wówczas oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania może również złożyć do protokołu. Oświadczenie takie powinno obejmować dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Od sądu zależy, czy uzna, że to oświadczenie w sposób wystarczający uzasadnia zwolnienie strony od kosztów w całości lub w części.

Art. 100 - 102 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z późn. zm.).

Łukasz Sobiech

lukasz.sobiech@infor.pl