Czy sąd wezwie do uiszczenia opłaty

Występujący w imieniu pracownika adwokat złożył wniosek o zwolnienie pracownika od opłaty od apelacji. Sąd oddalił jednak ten wniosek. Czy w takim przypadku należy zaczekać z uiszczeniem opłaty na dodatkowe wezwanie sądu?

Nie. Pracownik albo jego pełnomocnik powinni uiścić opłatę od apelacji bez odrębnego wezwania.

Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeżeli:

● pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej, obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego oraz

● wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.

W takim przypadku wyłączona została zasada przewidziana w art. 112 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych, w myśl której, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 kodeksu postępowania cywilnego.

W postanowieniu Sądu Najwyższego z 21 lipca 2011 r. (V CZ 30/11, LEX 898279) wyjaśniono, że zmiana treści art. 112 ustawy o kosztach sądowych, dokonana ustawą z 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. nr 7, poz. 45) i obowiązująca od 19 kwietnia 2010 r., miała na celu przyspieszenie postępowania w wypadku, kiedy czynności za stronę wykonuje fachowy pełnomocnik, a charakter tych czynności nie wymaga dodatkowych wskazówek ze strony sądu.

Skoro taki pełnomocnik co do zasady ma - wynikający z art. 130² par. 1 k.p.c. - obowiązek samodzielnego określenia i wniesienia opłaty stałej lub stosunkowej, obliczonej od podanej przez stronę wartości przedmiotu sporu, to nie ma uzasadnionych przyczyn, aby wystąpienie o zwolnienie od kosztów sądowych uchylało tę powinność.

Sąd Najwyższy stwierdził ponadto, że pogląd, iż nieopłacenie środka zaskarżenia złożonego przez profesjonalnego pełnomocnika uruchamia tryb postępowania naprawczego przewidziany w art. 130 par. 1 k.p.c. nie jest aktualny w sytuacji, w której możliwość zastosowania art. 130 par. 1 k.p.c. została wprost wykluczona w ustawie.

Artykuł 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych wyznaczył termin do uiszczenia opłaty, a jednocześnie wyłączył obowiązek wzywania profesjonalnego pełnomocnika przez sąd do realizacji tego obowiązku, co oznacza, że powinien on sam obliczyć i przekazać opłatę we wskazanym wyżej terminie.

Pełnomocnik co do zasady ma obowiązek samodzielnego określenia i wniesienia opłaty stałej lub stosunkowej

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 112 ust. 3 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z późn. zm.).

Art. 130² par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).